Gospodarka na hamulcu bezpieczeństwa. Miliardowe zatory płatnicze mrożą inwestycje

Polska gospodarka wchodzi w drugi kwartał 2026 roku w atmosferze wysokiej niepewności. Skokowy wzrost kosztów energii, paliw oraz narastająca fala zatorów płatniczych zmusiły przedsiębiorców do przejścia w tryb defensywny. Aż 87 proc. firm boryka się z nieterminowymi wpłatami od kontrahentów, co skutecznie blokuje plany rozwojowe blisko połowy sektora MŚP.

Rekordowe zadłużenie i kryzys zaufania

Sytuacja finansowa polskich przedsiębiorstw ulega niebezpiecznej kumulacji. Z najnowszych danych BIG InfoMonitor oraz BIK wynika, że łączne zaległości kredytowe i pozakredytowe firm przekroczyły na koniec lutego 46,2 mld zł. To wzrost o 2,5 mld zł w ciągu zaledwie roku.

Skala problemu przekłada się na konkretne liczby przypadające na pojedyncze podmioty:

• 150 tys. zł – tyle wynosi średnie zaległe zobowiązanie jednego niesolidnego dłużnika.
• 87 proc. – tyle firm deklaruje, że ich partnerzy biznesowi nie płacą faktur w terminie.
• 74 proc. – tylu przedsiębiorców potwierdza, że te opóźnienia realnie niszczą kondycję ich biznesu.

Brak terminowych wpływów staje się dla wielu firm barierą nie do przejścia, ograniczającą zarówno bieżącą działalność operacyjną, jak i możliwości dalszego rozwoju.

— powiedział Paweł Szarkowski, reprezentujący BIG InfoMonitor.

Drożyzna systemowa drenuje marże

Przedsiębiorcy w 2026 roku zmagają się z tzw. drożyzną systemową. Inflacja w marcu przyspieszyła do 3 proc. rdr, co było napędzane głównie cenami ropy i gazu, reagującymi na napięcia na Bliskim Wschodzie. Nieprzewidywalność cen nośników energii jest kluczowym ryzykiem dla co trzeciej firmy w Polsce.

Do kosztów operacyjnych dochodzi silna presja fiskalna:

• Składki ZUS: największa bolączka dla 29 proc. badanych.
• Podatki: niekorzystne zmiany uderzają w 23 proc. podmiotów.
• Płaca minimalna: kolejna podwyżka (do 4 806 zł) generuje presję płacową w 19 proc. firm.

Inwestycyjny tryb przetrwania

Negatywne nastroje, podzielane przez 40 proc. badanych, przełożyły się na zaciągnięcie „inwestycyjnego hamulca bezpieczeństwa”. Przedsiębiorstwa przestały szukać szans na ekspansję, koncentrując się wyłącznie na utrzymaniu płynności.

Aż 45 proc. przedsiębiorców wstrzymuje nowe projekty lub ogranicza nakłady na modernizację. Zjawisko to jest szczególnie groźne w kontekście konieczności cyfryzacji i wdrażania nowoczesnych technologii, które bez stabilnego finansowania zostają odłożone na półkę.

Firmy mają świadomość, że każdy dzień opóźnienia w płatności przy tak wysokich kosztach energii generuje realną stratę, której nie da się już odrobić wzrostem sprzedaży. Słowem roku staje się „odporność”.

— powiedział dr hab. Waldemar Rogowski, reprezentujący BIG InfoMonitor.

Strategia na 2026: Przedpłaty i weryfikacja

W obliczu nadszarpniętego zaufania, firmy wprowadzają radykalne środki zapobiegawcze. W 2026 roku aż 76 proc. przedsiębiorców planuje aktywne działania ograniczające ryzyko zatorów. Dominują systemy przedpłat (planowane przez co piątą firmę) oraz rygorystyczna weryfikacja wiarygodności płatniczej partnerów przed podpisaniem jakiegokolwiek kontraktu. Informacja kredytowa stała się w ten sposób elementem strategii przetrwania na trudnym rynku.