ZBP: Zmiana ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej zagraża polskim rolnikom

Siódmego stycznia wejdą zmiany ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej polegające na stosowaniu wobec rolników, w zakresie prowadzonej przez nich działalności rolniczej, rozwiązań konsumenckich. Zdaniem ZBP, zmiany są nieuzasadnione ekonomicznie, jak i prawnie a wejście w życie przedmiotowych zmian niesie za sobą poważne skutki dla sektora rolnego, bankowego i finansowego.

Zmiana wskazanych wyżej przepisów została wprowadzona przez Sejm poprzedniej kadencji bez konsultacji, bez analizy i bez oceny skutków regulacji, która dostarczyłaby możliwie pełnych informacji na temat potencjalnych konsekwencji wprowadzenia przedmiotowych zmian.

– czytamy w komunikacie Związku Banków Polskich.

Wejście w życie przedmiotowych zmian niesie za sobą poważne skutki dla sektora rolnego, bankowego i finansowego, co może powodować utrudnienia w otrzymaniu czy nawet brak dostępu do finansowania działalności rolniczej do czasu usunięcia lub zmiany wadliwych przepisów.

Powody potencjalnego ograniczenia lub zatrzymania akcji kredytowej:

1. Brak przejrzystości nowych regulacji: Ustawa o konsumenckiej pożyczce
   lombardowej i wynikające z niej zmiany w kodeksie cywilnym i ustawie
   o kredycie konsumenckim powodują, że w stosunku do rolnika będą miały
   zastosowanie różne przepisy regulujące prawa i obowiązki stron. W zależności
   od rodzaju zabezpieczenia, celu finansowania czy kwoty kredytu, do umowy
   będą miały zastosowanie odmienne regulacje. Wprowadza to chaos oraz kłopot
   z adekwatnym ustaleniem i poinformowaniem klientów, jakie przepisy
   i dlaczego w określonych sytuacjach mają zastosowanie. Należy mieć na
   uwadze, że jeszcze przed wejściem w życie zmian w ustawie o kredycie
   konsumenckim czy kodeksie cywilnym, podobnie jak i inne osoby fizyczne,
   rolnicy byli i są chronieni jako konsumenci, jeśli finansowanie nie było
   powiązane z prowadzoną działalnością rolniczą (było przeznaczone na cele
   konsumpcyjne).
2. Dotychczas przepisy ustawy o kredycie konsumenckim dotyczą przede
   wszystkim kredytów gotówkowych (najczęściej ratalnych), które z założenia
   mają znacznie prostszą konstrukcję i uniwersalne założenia. Jest to produkt
   finansowy, ustandaryzowany, kierowany do nieograniczonego adresata. Zgoła
   inaczej wygląda finansowanie działalności rolniczej. Niejednokrotnie wymaga
   ono indywidualnego podejścia, choćby w zakresie sposobu spłaty kredytu (raty
   sezonowe) lub karencji w spłacie. Jest to także często finansowanie
   inwestycyjne, celowe. W praktyce wykorzystanie wprost aktualnych rozwiązań
   stosowanych w kredytach konsumenckich jest niemożliwe, a przeniesienie tych
   rozwiązań na kredyty udzielane rolnikom ograniczy ich elastyczność
   i dostosowanie do specyfiki sektora rolnego.
3. Ustawa o kredycie konsumenckim nie jest dostosowana do kredytów ze
   wsparciem publicznym. Regulacje programów publicznych narzucają
   konieczność wprowadzenia do umowy kredytowej określonych postanowień,
   które mogą nie odpowiadać wymogom ustawy o kredycie konsumenckim lub
   zostać ocenione jako klauzule niedozwolone. Banki i instytucje finansowe będą
   zmuszone znacznie zaostrzyć ocenę ryzyka prawnego związanego ze
   stosowaniem tych przepisów w ww. umowach.
4. Ustawa nie zawiera niezbędnych przepisów intertemporalnych w zakresie
   aneksowania (m.in. odnowień dotychczasowych kredytów w rachunku
   bieżącym) lub restrukturyzacji umów zawartych przed 7 stycznia 2024 r.
5. Wątpliwości interpretacyjne oraz szeroki zakres zmian (konieczność zmian
   w produktach, procesach, dokumentacji kredytowej, przygotowania nowych
   narzędzi, zmiany systemów) spowodowały, że prace dostosowujące
   w większości banków wciąż trwają.
   Reakcja sektora na proponowane zmiany była natychmiastowa, ale nie spotkała się
   ze zrozumieniem ze strony ówczesnego ustawodawcy. Na etapie uchwalania
   przepisów zabrakło merytorycznej dyskusji i wysłuchania środowiska bankowego,
   finansowego oraz rolniczego. Związek Banków Polskich wraz ze środowiskiem
   bankowym, leasingowym i rolniczym informowali szeroko o niepożądanych
   i negatywnych skutkach takiej regulacji.
   Banki wyrażają chęć dalszego finasowania działalności rolniczej i są otwarte na
   wszelkie propozycje, które przyczynią się do usunięcia zidentyfikowanych ryzyk
   prawnych oraz przywrócą możliwość elastycznego podejścia do finansowania
   działalności rolniczej. Jednocześnie deklarują uczestnictwo w pracach
   przyczyniających się do rozwiązania obecnej sytuacji.

MD