SpaceX nocą ograniczył Starlinki ukraińskiej armii. Kijów: to nie może być zbieg okoliczności

W nocy z 13 na 14 października SpaceX wprowadził bez ostrzeżenia ograniczenie prędkości działania wojskowych terminali Starlink na Ukrainie — łączność w ramach pakietu Starshield urywa się przy ruchu szybszym niż 100 mil na godzinę (ok. 160 km/h), co uderzyło w ukraińskie drony uderzeniowe i doprowadziło do zakłócenia szeregu misji — poinformował Serhij „Flash” Beskrestnow, doradca prezydenta Ukrainy ds. technologii obronnych, cytowany przez agencję Ukrinform. Siły Obronne Ukrainy potwierdziły te informacje portalowi Militarnyi. SpaceX nie skomentował sprawy.

„Nasze siły nie otrzymały żadnego ostrzeżenia”

Potwierdzam, że dziś w nocy firma SpaceX wprowadziła ograniczenie prędkości działania terminali Starlink podczas ruchu. Obecnie ograniczenie dotyczy „pakietu wojskowego” usług Starshield przy prędkości 100 mil na godzinę. Nasze siły obrony nie otrzymały żadnego ostrzeżenia o takim ograniczeniu, co doprowadziło do zakłócenia szeregu misji. Oczywiste, że ta decyzja nie może być zbiegiem okoliczności i jest związana z obecną sytuacją polityczną

— napisał Beskrestnow w serwisie Telegram.

Według źródeł w ukraińskim resorcie obrony, na które powołuje się portal United24 Media, nocne testy potwierdziły, że łączność w ramach Starshield zanika przy prędkościach powyżej około 160 km/h, choć dokładny próg jest jeszcze weryfikowany. Jak zaznacza wolontariusz i aktywista Serhij Sternenko, cytowany przez NV, zwykłe cywilne terminale Starlink działają bez zmian — ograniczenie objęło wyłącznie usługę wojskową.

Limit 100 mil na godzinę w praktyce oznacza odcięcie łączności satelitarnej dla szybkich platform bojowych: Ukraińcy montują terminale Starlink na dronach uderzeniowych dalekiego zasięgu i jednostkach nawodnych, by utrzymywać kontakt z operatorami na dystansach, których nie obejmuje łączność radiowa — przypomina Militarnyi.

Tło polityczne: spięcie Trump–Zełenski i presja ws. rafinerii

Ukraińscy komentatorzy nie mają wątpliwości co do kontekstu. Sternenko sugeruje, że SpaceX mógł wprowadzić ograniczenia na prośbę administracji USA. Jak przypomina NV, 10 października prezydent Donald Trump zarzucił Wołodymyrowi Zełenskiemu, że ten nie potrafi zakończyć wojny, i stwierdził, że Ukraina powinna wybrać nowego prezydenta zdolnego wynegocjować porozumienie — a właściciel SpaceX Elon Musk napisał następnie na platformie X, że Zełenski „posunął się za daleko”. Według Ukrinform amerykańscy urzędnicy grozili wcześniej wstrzymaniem wymiany danych wywiadowczych, jeśli Ukraina będzie kontynuowała ataki na rafinerie na terytorium Rosji.

Ograniczenie zbiega się w czasie z ogłoszonym w niedzielę przez Trumpa „energetycznym zawieszeniem broni”, które — według strony ukraińskiej — Rosja złamała w kilka godzin, kontynuując ataki na ukraińską energetykę, podczas gdy ukraińskie uderzenia na rosyjskie rafinerie ustały. Spowolnienie wojskowych Starlinków de facto ogranicza zdolność Ukrainy do prowadzenia właśnie takich uderzeń w głębi Rosji.

Militarnyi odnotowuje zarazem, że przebywająca w Kijowie delegacja amerykańskiego Kongresu wyrażała w ostatnich dniach poparcie dla rozszerzenia ukraińskiego dostępu do możliwości Starlinka — co pokazuje rozdźwięk między częścią Kongresu a obecną linią administracji.

Nie pierwszy raz: od „broni ofensywnej” po geofencing

Spór o wojskowe wykorzystanie Starlinka ciągnie się od początku pełnoskalowej wojny. Już w lutym 2023 roku prezes SpaceX Gwynne Shotwell mówiła, że firma ograniczyła możliwość używania usługi do sterowania dronami, bo technologia została „uzbrojona”, a kontrakt miał cele humanitarne. Jak pisał wówczas NV za „The Economist”, SpaceX stosował geofencing blokujący terminale nad wodą i przy prędkościach powyżej 100 km/h, przez co ukraińska armia musiała sięgać po droższe systemy łączności. Terminale Starlink — których Ukraina otrzymała dziesiątki tysięcy — pozostają przy tym kręgosłupem wojskowej łączności cyfrowej: służą m.in. do korekty ognia artylerii, rozpoznania i komunikacji między jednostkami.

Źródło: Ukrinform; Militarnyi