Polacy pełni obaw przed startem sezonu PIT. AI nie zastąpi doradcy

Już w najbliższą niedzielę, 15 lutego 2026 roku, rusza proces składania rocznych zeznań podatkowych. Mimo postępującej cyfryzacji, ponad połowa Polaków przystępuje do rozliczeń z dużym niepokojem. Z najnowszego sondażu wynika, że lęk przed błędem oraz gąszcz zawiłych przepisów skutecznie zniechęcają nas do pełnego zaufania automatom – zarówno tym rządowym, jak i opartym na sztucznej inteligencji.

Strach przed błędem w gąszczu przepisów

Z badania przeprowadzonego na zlecenie PITax wynika, że aż 56 proc. ankietowanych obawia się pomyłki w swojej deklaracji. Główną przyczyną stresu jest skomplikowanie systemu podatkowego – co piąty Polak uważa przepisy za trudne do zrozumienia, a 38 proc. respondentów nie ma pewności, czy zasady rozliczeń zmieniły się w ciągu ostatniego roku.

Dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy PITax, zwraca uwagę na negatywne skutki częstych zmian w prawie:

Mimo że rozliczenie PIT za sprawą rządowych systemów jest w teorii coraz prostsze, to poziom niepewności wśród podatników pozostaje na wysokim poziomie. (…) Lęk przed błędem to efekt skomplikowanych regulacji i zbyt często zmieniających się interpretacji podatkowych. Niezbędne w tym gąszczu okazują się rzetelna wiedza o aktualnych przepisach oraz intuicyjne narzędzia.

Brak zaufania do automatycznych ulg

Polacy coraz chętniej dbają o domowe budżety – aż 88 proc. badanych chce lepiej poznać ulgi podatkowe. Jednocześnie ponad połowa (51 proc.) nie wierzy, że systemy rządowe automatycznie dopasują najkorzystniejsze odliczenia. Co trzeci Polak przyznaje, że nie zna ulg, z których mógłby skorzystać, dlatego 41 proc. szuka wsparcia u niezależnych doradców lub w komercyjnych programach.

Krzysztof Biernacki podkreśla, że podatnicy szukają realnych korzyści, których automat może nie wyłapać:

Wyniki badania pokazują jasno: Polacy nie chcą jedynie wywiązać się z obowiązku podatkowego. Szukają realnych oszczędności, ale czują, że systemy automatyczne nie działają na ich korzyść. (…) Podatnik chce mieć pewność, że jego deklaracja jest nie tylko poprawna, ale przede wszystkim najbardziej korzystna finansowo.

Sztuczna inteligencja: Tak do nauki, nie do rozliczeń

W 2026 roku AI staje się coraz popularniejszym źródłem wiedzy podatkowej (korzysta z niej już 25 proc. badanych), ale Polacy podchodzą do jej kompetencji z dużą rezerwą. Tylko 15 proc. użytkowników uważa odpowiedzi algorytmów za kompletne, a wykryte błędy sprawiają, że zaufanie do „cyfrowego księgowego” jest znikome.

Najważniejsze wnioski dotyczące AI w podatkach:

• 67% Polaków nie powierzyłoby sztucznej inteligencji wypełnienia deklaracji.
• Główna obawa: Zbyt duża odpowiedzialność karna i finansowa, by oddać ją maszynie (36 proc. wskazań).
• Oczekiwania: Podatnicy wolą technologię, która „prowadzi ich za rękę”, ale pozostawia im ostateczną kontrolę nad decyzją.

Sezon rozliczeniowy potrwa do 30 kwietnia. Eksperci przypominają, że im wcześniej wyślemy dokumenty, tym szybciej otrzymamy zwrot nadpłaconego podatku.