Koniec wojny USA z Iranem. „Prezent” z okazji urodzin Trumpa

Stany Zjednoczone i Iran osiągnęły porozumienie, które kończy trwającą blisko cztery miesiące wojnę. Jak poinformował w niedzielę premier Pakistanu Shehbaz Sharif, obie strony zadeklarowały natychmiastowe i trwałe zakończenie operacji militarnych na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Oficjalne podpisanie dokumentu zaplanowano na piątek, 19 czerwca w Szwajcarii.

Otwarcie cieśniny Ormuz i zniesienie blokady

Pakistan odegrał w tym procesie kluczową rolę jako mediator pomiędzy zwaśnionymi stronami. Informacje o zawarciu rozejmu szybko potwierdził prezydent USA Donald Trump.

Amerykański przywódca we wpisie na platformie Truth Social zapowiedział natychmiastowe kroki mające na celu przywrócenie wolności żeglugi w regionie:

Umowa z Islamską Republiką Iranu została sfinalizowana. Niniejszym w pełni upoważniam do bezpłatnego otwarcia cieśniny Ormuz i jednocześnie zezwalam na natychmiastowe zniesienie blokady morskiej Stanów Zjednoczonych.

Trump sprecyzował później, że faktyczne otwarcie strategicznego szlaku nastąpi w piątek, bezpośrednio po podpisaniu traktatu, co pozwoli na rozpoczęcie operacji rozminowywania i przywrócenie globalnego transportu ropy naftowej. Wiceprezydent USA JD Vance w wywiadzie dla stacji Fox News wskazał, że priorytetem administracji jest odciążenie obywateli odczuwających skutki drożejącego paliwa:

To świetna rzecz dla narodu amerykańskiego. Wiem, że cierpią oni z powodu wysokich cen benzyny, a prezydent z pewnością był bardzo zaniepokojony tym faktem. To, co będziemy w stanie zrobić, to obniżyć koszty energii, nie tylko teraz, ale i w dłuższej perspektywie.

Reakcja Teheranu i międzynarodowe echa

Irańska Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego potwierdziła wypracowanie memorandum i zapewniła o permanentnym wstrzymaniu działań bojowych. Teheran zastrzegł jednak, że dalsze negocjacje nad ostatecznym porozumieniem zostaną odłożone do momentu, aż Waszyngton wywiąże się ze swoich zobowiązań zawartych w przejściowym dokumencie. Państwowe media w Iranie zaprezentowały decyzję jako sukces, ogłaszając, że USA zostały zmuszone do podpisania porozumienia kończącego wojnę. Jednocześnie tamtejsze MSZ obarczyło USA i Izrael odpowiedzialnością za dotychczasowy brak stabilności w regionie.

Wypracowany kompromis z zadowoleniem przyjęło MSZ Kataru, podkreślając wagę zabezpieczenia swobody żeglugi w cieśninie Ormuz dla międzynarodowego wzrostu gospodarczego. Gotowość do współpracy wyraziły również państwa europejskie.

Liderzy Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji i Włoch zadeklarowali chęć zniesienia sankcji nałożonych na Iran w zamian za konkretne ustępstwa w obszarze programu nuklearnego, wydając wspólny komunikat:

Iran nigdy nie może wejść w posiadanie broni jądrowej. Jesteśmy gotowi współpracować z USA, Iranem i MAEA, aby osiągnąć ten cel.

Gospodarcze skutki konfliktu i presja inflacyjna

Cieśnina Ormuz pozostawała zablokowana od momentu wybuchu konfliktu pod koniec lutego. Odcięcie tego kluczowego szlaku handlowego wywołało drastyczne ograniczenia w podaży ropy, gazu oraz nawozów, co napędziło obawy o globalną stagflację. Skutki te stały się widoczne w odczytach makroekonomicznych – roczna inflacja w Stanach Zjednoczonych wzrosła w maju do poziomu 4,2%, osiągając najwyższy pułap od trzech lat.

Reakcja rynków finansowych i banków centralnych była natychmiastowa. W miniony czwartek Europejski Bank Centralny podniósł stopy procentowe o ćwierć punktu procentowego, decydując się na taki krok po raz pierwszy od 2023 roku w odpowiedzi na szok energetyczny wywołany wojną. Oczekiwania inwestorów dotyczące rychłych obniżek stóp ustąpiły miejsca prognozom o utrzymaniu wyższych stóp przez dłuższy czas, a Rezerwa Federalna USA prawdopodobnie również zdecyduje się na podwyżkę przed końcem roku.

Źródło: CNBC