Koniec ery WIBOR-u zaczyna się jutro. Największy bank w Polsce przeciera szlak

Od 3 września PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny jako pierwsze banki w Polsce będą oferować nowe kredyty hipoteczne o zmiennym oprocentowaniu opartym na wskaźniku POLSTR 1M Stopa Składana — poinformował bank we wtorkowym komunikacie. To pierwszy tak duży krok w reformie, która do końca 2026 r. ma wyprowadzić WIBOR z nowej sprzedaży hipotek w całym sektorze: zgodnie z mapą drogową od 1 stycznia 2027 r. banki nie powinny już zawierać nowych umów opartych na starym wskaźniku.

Co się zmienia od czwartku

Zmiana obejmuje wyłącznie nową sprzedaż kredytów hipotecznych o zmiennym oprocentowaniu — nie oznacza automatycznego przeliczenia już zawartych umów, a dotychczasowe kredyty oparte na WIBOR-ze pozostają na starych zasadach. Nie dotyczy też hipotek ze stałą lub okresowo stałą stopą.

Zmiana obejmie nową sprzedaż kredytów hipotecznych i stanowi kolejny etap realizacji reformy wskaźników referencyjnych stopy procentowej na polskim rynku finansowym. Od 3 września PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny będą oferować kredyty hipoteczne z uwzględnieniem wskaźnika referencyjnego POLSTR 1M Stopa Składana. PKO Bank Polski jako pierwszy wdraża to rozwiązanie w nowej sprzedaży kredytów hipotecznych

— czytamy w komunikacie PKO Banku Polskiego.

Czym POLSTR różni się od WIBOR-u

Różnica jest fundamentalna. WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) opierał się w dużej mierze na deklaracjach banków co do ceny, po jakiej pożyczyłyby sobie pieniądze. POLSTR (Polish Short Term Rate) jest wyliczany na podstawie rzeczywistych transakcji na rynku międzybankowym — przede wszystkim jednodniowych depozytów overnight. Administratorem wskaźnika jest GPW Benchmark, a w sierpniu Komisja Nadzoru Finansowego uznała POLSTR za istotny wskaźnik referencyjny; łączna wartość instrumentów finansowych, w których jest wykorzystywany, przekroczyła 18,5 mld euro.

Dla kredytobiorcy najbardziej odczuwalna będzie częstotliwość zmian raty. Jak zwraca uwagę „Super Biznes”, przy popularnym dotąd WIBOR-ze 3M oprocentowanie aktualizowało się co trzy miesiące — przy wskaźniku POLSTR 1M rata będzie przeliczana co miesiąc. Kredyt szybciej zareaguje więc na obniżki stóp NBP, ale równie szybko na ewentualne podwyżki. Do tego dochodzi konstrukcja „stopy składanej”: wskaźnik patrzy wstecz na faktyczne dzienne stawki z minionego okresu, zamiast — jak WIBOR — wyceniać oczekiwania na przyszłość.

Tańszy wskaźnik nie znaczy tańszy kredyt

Entuzjazm warto jednak dozować. Jak zauważają „Rzeczpospolita” i „Parkiet”, łączne oprocentowanie hipoteki to wskaźnik referencyjny plus marża banku — i jeśli przy kredycie opartym na POLSTR bank ustali marżę wyższą niż wcześniej przy WIBOR-ze, korzyść z niższego wskaźnika może zostać całkowicie zniwelowana. Czy nowe hipoteki będą realnie tańsze, przesądzą dopiero pełne cenniki — a tych PKO BP na razie nie pokazał.

Reszta sektora depcze liderowi po piętach: według „Super Biznesu” do podobnego ruchu szykują się m.in. Bank Millennium, Pekao i BNP Paribas, a część banków zapowiedziała start ofert z POLSTR na czwarty kwartał. Sam WIBOR nie zniknie z dnia na dzień — ostatni dzień jego opracowywania i publikacji wyznaczono na 31 grudnia 2036 r., a uporządkowana likwidacja nastąpi 1 stycznia 2037 r., co daje czas na obsługę milionów starych umów.

Symbolika jest jednak wyraźna: wskaźnik, który przez trzy dekady był synonimem polskiego kredytu — i bohaterem tysięcy pozwów sądowych — właśnie zaczyna schodzić ze sceny. A o tym, czy jego następca okaże się dla kredytobiorców łaskawszy, zdecydują nie wykresy, tylko marże w bankowych tabelach.

Źródło: PKO Bank Polski; Rzeczpospolita/Parkiet