Podwyżka stóp EBC do 2,5 proc.: co to znaczy dla Twojego portfela, kredytu i oszczędności

Europejski Bank Centralny (EBC) znów podniósł stopy procentowe, tym razem z 2,25 do 2,5 procent. Decyzja nie była zaskoczeniem, bo inflacja w strefie euro od poprzedniego posiedzenia w czerwcu praktycznie nie drgnęła. Dla inwestorów to sygnał do ostrożności na giełdach, dla oszczędzających, szansa na wyższe odsetki, a dla kredytobiorców, kolejny cios w ratę. Tłumaczymy, co naprawdę zmienia ta decyzja i dla kogo ma największe znaczenie.

Najważniejsze:

• EBC podniósł główną stopę procentową o 0,25 punktu procentowego, z 2,25 do 2,5 procent, bo inflacja w strefie euro od poprzedniej decyzji w czerwcu praktycznie się nie obniżyła
• DAX, złoto i bitcoin lekko staniały po ogłoszeniu decyzji, euro umocniło się wobec dolara, to klasyczna, przewidywalna reakcja rynków na podwyżkę stóp
• EBC podniósł prognozy inflacji na lata 2027–2028 i jednocześnie poprawił prognozy wzrostu gospodarczego strefy euro na ten sam okres
• Dla Polaków decyzja EBC liczy się głównie przez kurs euro do złotego oraz przez wycenę europejskich akcji i funduszy ETF, nie wpływa bezpośrednio na polskie kredyty złotowe
• Oszczędzający w strefie euro mogą liczyć na wyższe odsetki, ale inflacja w Niemczech nadal zjada realną wartość oszczędności

Podwyżka, której nikt nie był zaskoczony, ale dlaczego w ogóle do niej doszło?

Kiedy inflacja nie spada mimo poprzednich podwyżek, bank centralny nie ma wielu opcji: albo czeka i ryzykuje utrwalenie wysokich cen, albo podnosi stopy dalej. EBC zdecydował się na dalsze podwyżki. W swoim komunikacie bank wskazał, że konflikt na Bliskim Wschodzie nadal generuje presję inflacyjną i że inflacja ma pozostać wyraźnie powyżej celu przez dłuższy czas. Cel EBC to 2 procent, tymczasem bank własnych prognozach zakłada, że inflacja ogółem wyniesie jeszcze 3,0 procent w 2026 roku, 2,5 procent w 2027 roku i dopiero 2,1 procent w 2028 roku. Innymi słowy: do celu jeszcze daleka droga.

Dla porównania, jeszcze kilka lat temu stopa EBC wynosiła zero lub była ujemna. Poziom 2,5 procent to więc radykalna zmiana warunków finansowania w całej strefie euro, a ekonomiści spodziewają się co najmniej jednej kolejnej podwyżki do końca roku. Jesteśmy w trakcie cyklu zacieśniania polityki pieniężnej, nie na jego końcu.

Giełdy, złoto i bitcoin na minusie: czy inwestorzy powinni się niepokoić?

Reakcja rynków po ogłoszeniu decyzji była podręcznikowa: DAX lekko staniał, złoto potaniało, podobnie bitcoin. Wyższe stopy procentowe działają na wyceny aktywów jak hamulec z kilku powodów jednocześnie. Po pierwsze, bezpieczne obligacje i lokaty stają się relatywnie atrakcyjniejsze, po co ryzykować w akcje, skoro można zarobić więcej bez ryzyka? Po drugie, rosnące koszty finansowania ściskają marże spółek zadłużonych lub zależnych od taniego kredytu. Po trzecie, złoto i kryptowaluty nie generują żadnych odsetek ani dywidend, więc w środowisku wysokich stóp tracą na atrakcyjności.

Czy inwestorzy w złoto powinni teraz sprzedawać? Niekoniecznie, jednorazowa, ćwierćprocentowa podwyżka rzadko wywołuje trwały trend. Ruch po decyzji EBC był niewielki i wpisuje się w normalną zmienność rynkową. Groźniejszy dla złota byłby scenariusz, w którym stopy rosną szybko i przez długi czas, a tego na razie nikt nie przesądza.

Czytaj także: Stopa EBC na poziomie 2,5 procent: co to realnie znaczy dla Twojej firmy i czy warto czekać z kredytem?

Euro zyskało nieznacznie wobec dolara, bo wyższe stopy czynią walutę atrakcyjniejszą dla inwestorów zagranicznych. Osłabł też kontrakt Bund-future odzwierciedlający ceny niemieckich obligacji skarbowych, co oznacza wzrost ich rentowności, typowa reakcja na podwyżkę stóp.

Nowe prognozy EBC: inflacja wyżej, gospodarka mocniejsza

Przy okazji decyzji EBC zaktualizował prognozy makroekonomiczne. Zestawienie poniżej pokazuje, czego bank spodziewa się w kolejnych latach:

W porównaniu z czerwcową prognozą EBC podniósł oczekiwania inflacyjne dla lat 2027 i 2028, co oznacza, że droga do celu 2 procent jest dłuższa, niż sądzono. Jednocześnie w górę poszły prognozy wzrostu PKB na lata 2027 i 2028, bo, jak sam EBC przyznał, gospodarka strefy euro okazała się bardziej odporna, niż wcześniej zakładano. To połączenie wyższej inflacji i wyższego wzrostu daje EBC argument, by nie hamować zbyt gwałtownie: gospodarka wytrzymuje zacieśnienie, więc bank może kontynuować podwyżki bez ryzyka wywołania recesji.

Co decyzja EBC realnie zmienia dla Polaków

Polska ma własny bank centralny i własną walutę, dlatego decyzje EBC nie przekładają się wprost na oprocentowanie kredytów złotowych ani polskich lokat. Kanałów wpływu jest jednak kilka i warto je rozumieć konkretnie, nie tylko w teorii.

Kurs euro do złotego to najważniejszy bezpośredni efekt. Wyższe stopy w strefie euro mogą umacniać euro wobec złotego, bo przyciągają kapitał zagraniczny. Silniejsze euro oznacza droższy import z krajów strefy euro. Dla przykładu: importer sprowadzający towar za 10 tysięcy euro płaci więcej złotych przy mocniejszym euro, a ten koszt prędzej czy później ląduje w cenie na półce. To jeden z mechanizmów, przez który decyzje EBC mogą pośrednio nakręcać inflację w Polsce, nawet gdy NBP trzyma swoje stopy bez zmian.

Dla Polaków inwestujących w europejskie fundusze ETF lub akcje spółek ze strefy euro wyższe stopy to sygnał do ostrożności, z powodów opisanych wyżej przy okazji reakcji DAX. Coraz więcej Polaków kupuje też złoto fizyczne lub ETF na złoto jako zabezpieczenie oszczędności i tu też warto mieć świadomość, że środowisko rosnących stóp zazwyczaj nie sprzyja cenom kruszcu.

Oszczędzający w strefie euro: wyższe odsetki, ale inflacja nadal gryzie

Banki w strefie euro już przed tą decyzją zaczęły podnosić oprocentowanie kont oszczędnościowych. Impulsem było wejście na rynek niemiecki banku powiązanego z amerykańskim J.P. Morgan, który zaoferował nowym klientom 4 procent odsetek rocznie gwarantowanych przez cztery miesiące. Konkurencja zareagowała. Neobank Revolut oferuje na rynku niemieckim 4,25 procent, ale wyłącznie w połączeniu z kontem osobistym. Najlepszą ofertę czystego konta oszczędnościowego ma tam Renault Bank z 4,1 procent, przy czym depozyty objęte są francuskim, nie niemieckim systemem gwarancji, co warto wziąć pod uwagę.

Czytaj także: Wojenna gospodarka Rosji w pułapce. Stopy 14 proc., wzrost bliski zera, a budżet dolewa paliwa do inflacji

Teraz, po kolejnej podwyżce stóp EBC, banki mają jeszcze więcej przestrzeni do podnoszenia oprocentowania. U niektórych neobrokerów, takich jak Trade Republic, oprocentowanie środków na koncie rozliczeniowym jest bezpośrednio powiązane ze stopą EBC, zmiana jest więc widoczna niemal z dnia na dzień.

Mimo wyższych odsetek realny wynik oszczędzającego może być wciąż ujemny. Inflacja w Niemczech wynosiła w sierpniu 2,9 procent. Oznacza to, że oszczędzający trzymający pieniądze na koncie z oprocentowaniem poniżej tego progu traci realną siłę nabywczą, nominalnie ma więcej, ale może kupić mniej. Tylko oferty przebijające 2,9 procent dają rzeczywisty, realny zysk. Jak wynika z danych rynkowych, takich ofert jest wciąż niewiele, a na dłuższą metę jedynym sprawdzonym sposobem na pokonanie inflacji pozostaje inwestowanie na giełdzie.

Kredyty, leasing i hipoteki: kto zapłaci najwięcej

Dla kredytobiorców w strefie euro to kolejna zła wiadomość. W najbliższych tygodniach wzrosnąć mają zwłaszcza oprocentowania kredytów ratalnych i samochodowych o krótszych okresach spłaty, sięgających około trzech lat. Podrożeją też oferty leasingowe, które są bezpośrednio uzależnione od poziomu stóp. Kto planuje zakup auta na kredyt lub leasing, powinien wziąć pod uwagę, że odczeka drożej niż jeszcze kilka miesięcy temu.

To celowe działanie EBC: droższy kredyt ogranicza popyt, mniejszy popyt spowalnia wzrost cen. Mechanizm jest prosty, choć bolesny dla konkretnych gospodarstw domowych.

Kredyty hipoteczne zależą w mniejszym stopniu od głównej stopy EBC, a bardziej od rentowności długoterminowych obligacji skarbowych. Ponieważ rentowności niemieckich obligacji ostatnio mocno wzrosły, droższe finansowanie nieruchomości jest realną perspektywą. Właściciele nieruchomości, którym kończy się okres stałego oprocentowania, powinni już teraz sprawdzić warunki tak zwanego kredytu forward, czyli wcześniejszego zagwarantowania oprocentowania dla przyszłego refinansowania. Skoro ekonomiści spodziewają się co najmniej jednej kolejnej podwyżki do końca roku, czekanie z decyzją może oznaczać wyższe koszty. Zabezpieczenie warunków finansowania jest tu konkretnym działaniem, nie tylko ostrożnością, pod warunkiem że pasuje do indywidualnej sytuacji. Jak radzą specjaliści od ochrony konsumentów, priorytetem powinno być zawsze zabezpieczenie finansowania tak, żeby nie zagrozić utrzymaniu nieruchomości.

Najczęściej zadawane pytania

Czy teraz wziąć kredyt, czy czekać na niższe stopy?

Ekonomiści spodziewają się co najmniej jednej kolejnej podwyżki stóp EBC do końca roku, a prognozy inflacji zostały właśnie podniesione. Czekanie na szybki powrót do taniego kredytu nie ma solidnego uzasadnienia w aktualnych danych. Jeśli potrzebujesz kredytu, warto zablokować warunki teraz, szczególnie w przypadku hipoteki, gdzie dostępne są kredyty forward pozwalające zagwarantować oprocentowanie z wyprzedzeniem.

Czy moje oszczędności w euro tracą na wartości mimo podwyżki stóp?

To zależy od oprocentowania, które oferuje Twój bank. Inflacja w Niemczech wyniosła w sierpniu 2,9 procent, jeśli Twoje konto oszczędnościowe daje mniej niż tyle, realnie tracisz siłę nabywczą, nawet jeśli nominalnie przybywa Ci odsetek. Dopiero oprocentowanie powyżej bieżącej inflacji daje rzeczywisty zysk.

Kiedy EBC zacznie obniżać stopy?

EBC sam zakłada w swoich prognozach, że inflacja wróci blisko celu 2 procent dopiero w 2028 roku. Ekonomiści spodziewają się kolejnych podwyżek jeszcze w tym roku. Obniżki stóp są możliwe dopiero wtedy, gdy inflacja trwale zbliży się do celu, na razie nic nie wskazuje, żeby miało to nastąpić szybko.

Czy decyzja EBC wpłynie na kursy walut i inflację w Polsce?

Nie bezpośrednio, ale pośrednio, tak. Silniejsze euro po podwyżce stóp może drożej kosztować w złotych, co podnosi koszty importu towarów z Europy Zachodniej. To jeden z mechanizmów, przez który polityka EBC może pośrednio nasilać presję cenową w Polsce, nawet gdy NBP utrzymuje własne stopy bez zmian.

Materiał przygotowany z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.

Fot. Masood Aslami / Pexels