UE zmienia przepisy: Żywność GMO nie będzie już musiała być specjalnie oznaczana

Parlament Europejski oficjalnie zatwierdził 17 czerwca 2026 roku nowe przepisy dotyczące tzw. nowych technik genomowych (NGT). Decyzja ta stanowi istotny punkt zwrotny w unijnej polityce rolnej i biotechnologicznej, wprowadzając zróżnicowane podejście do roślin modyfikowanych w zależności od stopnia ingerencji w ich materiał genetyczny.

Nowy model oceny roślin

Zgodnie z przyjętą regulacją, Unia Europejska odchodzi od klasyfikacji opartej wyłącznie na metodzie laboratoryjnej na rzecz oceny opartej na cechach końcowych produktu. Przepisy dzielą rośliny NGT na dwie kategorie, które determinują dalsze wymogi prawne:

• Kategoria NGT-1 (Rośliny konwencjonalne): Dotyczy odmian poddanych precyzyjnym, niewielkim zmianom, które mogłyby wystąpić w sposób naturalny w wyniku tradycyjnej hodowli. Rośliny te będą traktowane tak samo jak uprawy konwencjonalne, co oznacza brak konieczności przeprowadzania pełnej oceny ryzyka oraz brak wymogów w zakresie specjalnego etykietowania.
• Kategoria NGT-2 (Ścisła kontrola): Obejmuje rośliny o bardziej złożonych modyfikacjach, w tym takie, do których wprowadzono geny obce dla danego gatunku lub cechy odpornościowe (np. owadobójcze). Odmiany te nadal będą podlegać surowym przepisom o GMO, w tym obowiązkowej ocenie ryzyka, procedurom zezwalającym oraz wymogom w zakresie etykietowania i identyfikowalności.

Wpływ na rynek i bezpieczeństwo żywnościowe

Celem nowych regulacji jest zwiększenie konkurencyjności europejskich rolników oraz wsparcie innowacji w hodowli roślin, które mają być lepiej przystosowane do zmian klimatu, susz oraz szkodników. Nowe przepisy będą miały zastosowanie zarówno wobec roślin wyhodowanych w UE, jak i produktów importowanych spoza Wspólnoty.

Ważnym elementem dyskusji politycznej była kwestia patentów na nasiona NGT. Ostatecznie, po negocjacjach między Parlamentem a państwami członkowskimi, przyjęto kompromis, zgodnie z którym Komisja Europejska opracuje kodeks postępowania określający zasady licencjonowania oraz sposób rozwiązywania sporów pomiędzy hodowcami a rolnikami, co ma chronić niezależność gospodarstw rolnych.

Harmonogram wdrażania

Zatwierdzone przez Parlament przepisy wejdą w życie 20 dni po ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Pełne stosowanie nowych regulacji przez rolników i hodowców rozpocznie się dwa lata po tym terminie, czyli w połowie 2028 roku. Jednocześnie utrzymano zasadę, że rośliny NGT – niezależnie od kategorii – nie mogą być wykorzystywane w certyfikowanej produkcji ekologicznej.

Źródło: Deutsche Welle