Rosja planuje załogową misję kosmiczną w lipcu. Na pokładzie astronauta NASA

Rosja planuje pierwszą w tym roku załogową misję kosmiczną z legendarnego kosmodromu Bajkonur. Start zaplanowano na 14 lipca, a na pokładzie statku znajdzie się m.in. astronauta NASA – podaje Bloomberg. Misja zmierza na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).

Pomimo trwającej wojny w Ukrainie i głębokich napięć geopolitycznych między Moskwą a Zachodem, współpraca rosyjsko-amerykańska na orbicie ziemskiej formalnie nie została zerwana. ISS pozostaje jednym z nielicznych obszarów, gdzie Rosja i Stany Zjednoczone wciąż działają ramię w ramię – i to dosłownie, dzieląc wspólną przestrzeń na pokładzie stacji przez długie miesiące.

Trzyosobowa załoga ma dotrzeć na ISS na pokładzie rosyjskiego statku kosmicznego Sojuz. To sprawdzona konstrukcja, która od dziesięcioleci stanowi podstawowy środek transportu na stację orbitalną. Rosyjski segment misji jest obsługiwany przez agencję Roskosmos, która mimo sankcji i izolacji na wielu polach technologicznych nadal utrzymuje operacyjne zdolności w sektorze kosmicznym.

Bajkonur – symbol kosmicznego dziedzictwa Rosji

Kosmodrom Bajkonur to miejsce o wyjątkowym znaczeniu historycznym. To właśnie stąd w 1957 roku wystrzelono pierwszego Sputnika, a cztery lata później Jurij Gagarin wyruszył w pierwszą załogową misję w historii ludzkości. Obiekt położony jest w Kazachstanie i Rosja dzierżawi go od Astany – umowa ta obowiązuje do 2050 roku. Pomimo rosnącego znaczenia nowego rosyjskiego kosmodromu Wostoczny, Bajkonur pozostaje kluczowym centrum startowym dla misji załogowych.

Lipcowa misja wpisuje się w harmonogram rotacji załóg na ISS, który jest planowany z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Stacja kosmiczna funkcjonuje nieprzerwanie od ponad dwóch dekad i wymaga regularnych zmian personelu. Każda taka rotacja to złożona operacja logistyczna angażująca agencje kosmiczne z wielu krajów – w tym NASA, ESA, JAXA oraz Roskosmos.

Z gospodarczego punktu widzenia sektor kosmiczny pozostaje jednym z bardziej odpornych na zawirowania polityczne. Kontrakty na transport załóg, dostęp do danych satelitarnych czy usługi wynoszenia ładunków na orbitę to dziesiątki miliardów dolarów rocznie w skali globalnej. Rosja, mimo presji sankcyjnej, stara się utrzymać pozycję jako wiarygodny partner w tej branży – przynajmniej w zakresie misji do ISS, które objęte są odrębnymi porozumieniami ramowymi.

Kosmiczna współpraca a geopolityczna rzeczywistość

Obecność astronauty NASA na pokładzie rosyjskiego Sojuza to temat, który od 2022 roku regularnie wzbudza kontrowersje w Waszyngtonie. Część polityków i analityków wskazuje, że tego rodzaju współpraca generuje przychody dla Rosji i pośrednio wspiera jej budżet. Zwolennicy kontynuowania misji argumentują z kolei, że ISS jest projektem czysto naukowym, a zerwanie kooperacji zagroziłoby bezpieczeństwu całej stacji i jej załogi.

NASA dysponuje dziś własnym środkiem transportu na orbitę – kapsułą Crew Dragon firmy SpaceX. Nie zmienia to jednak faktu, że porozumienia dotyczące wymiany miejsc na pokładach statków obu stron – zawarte jeszcze przed wybuchem konfliktu – są wciąż realizowane. Ostatnie lata pokazały, że logika operacyjna ISS narzuca swoją rytmikę niezależnie od tego, co dzieje się na Ziemi.

Jeśli start 14 lipca przebiegnie zgodnie z planem, będzie to potwierdzenie, że rosyjski program kosmiczny zachowuje podstawową sprawność operacyjną. Dla Kremla to istotny element narracji o tym, że kraj radzi sobie pomimo zachodnich sankcji. Dla NASA – pragmatyczna konieczność wynikająca z wieloletnich zobowiązań wobec partnerów ISS i potrzeby utrzymania ciągłości obecności człowieka na stacji orbitalnej.