Oto czego najbardziej boją się banki i ubezpieczyciele

Instytucje finansowe funkcjonują w unikalnym środowisku ryzyka, gdzie zagrożenia technologiczne splatają się z regulacyjnymi, a zmienność makroekonomiczna ma bezpośredni wpływ na osiągane wyniki. Taki obraz sektora wyłania się z dziesiątej edycji „Globalnego badania zarządzania ryzykiem 2025” przygotowanego przez Aon (Global Risk Management Survey), które objęło niemal 3000 respondentów z 63 krajów, w tym przedstawicieli sektora finansowego z całego świata. Ataki cybernetyczne, presja urzędników oraz wahania na rynku dłużnym to główne wyzwania, z którymi mierzy się nowoczesny biznes finansowy.

Cyberbezpieczeństwo: wysoka świadomość, (dotychczas) niskie straty

Na pierwszym miejscu listy najbardziej krytycznych ryzyk dla instytucji finansowych znalazły się ataki cybernetyczne i naruszenia danych. To zagrożenie wyprzedziło obawy o zmiany w regulacjach prawnych (2. miejsce) i spowolnienie gospodarcze (3. miejsce). Na kolejnych pozycjach znalazły się: zmienność stóp procentowych, awaria systemów informatycznych oraz utrata reputacji.

Co ciekawe, tylko 16% firm z sektora finansowego poniosło faktyczne straty związane z cyberatakami w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed przeprowadzeniem badania. Jednocześnie aż 96,6% organizacji wdrożyło plany lub formalne przeglądy dotyczące tego ryzyka – to absolutny rekord spośród wszystkich sektorów i kategorii zagrożeń. Banki i ubezpieczyciele poważnie podchodzą do kwestii cyberbezpieczeństwa oraz skutecznie zarządzają tym ryzykiem.

Paweł Łopatka podkreśla nowe wymagania wobec kadry, ale w kontekście operacyjnym Piotr Rudzki wskazuje na pozycję lidera branży:

Instytucje finansowe są na pierwszej linii frontu cyfrowych zagrożeń, ale jednocześnie należą do najlepiej przygotowanych. Wysoki poziom inwestycji w cyberbezpieczeństwo, zaawansowane systemy monitoringu i ścisłe wymogi regulacyjne sprawiają, że sektor finansowy wyznacza standardy dla całej gospodarki. Mamy tu najwyższe ryzyko, ale też najlepszą ochronę.

— zauważa Piotr Rudzki, Cyber Practice Leader w Aon Polska.

W perspektywie trzech lat ataki cybernetyczne pozostaną najważniejszym ryzykiem przyszłości dla sektora (1. miejsce), a na znaczeniu zyska sztuczna inteligencja (2. miejsce wśród ryzyk przyszłości) oraz zmienność geopolityczna (3. miejsce).

Presja regulacyjna i stopy procentowe

Sektor finansowy funkcjonuje w jednym z najbardziej uregulowanych środowisk biznesowych, gdzie zmiany przepisów mogą fundamentalnie wpływać na modele biznesowe i rentowność. Zmiany regulacji prawnych zajęły więc 2. miejsce na liście najważniejszych ryzyk bieżących – to pozycja znacznie wyższa niż w jakiejkolwiek innej branży. Straty z tego tytułu poniosło 29,4% instytucji finansowych, a 61,8% wdrożyło formalne przeglądy dotyczące tego zagrożenia.

Spowolnienie gospodarcze (3. miejsce) wpłynęło na 45% instytucji finansowych, choć tylko 40% wdrożyło formalne przeglądy dotyczące tego ryzyka – niższy wskaźnik niż w przypadku większości innych kluczowych zagrożeń.

Równie specyficzna dla sektora jest zmienność stóp procentowych (4. miejsce na liście kluczowych ryzyk):

— Skala uderzenia rynkowego: To ryzyko dotknęło aż 62,2% organizacji, co stanowi najwyższy wskaźnik faktycznych strat spośród wszystkich kategorii zagrożeń w tej branży.

— Odpowiedź instytucjonalna: Jednocześnie 67,3% instytucji wdrożyło formalne plany zarządzania tym ryzykiem, co pokazuje, jak kluczowe jest ono dla wyników finansowych banków i ubezpieczycieli.

Inne ryzyka niż w pozostałych branżach gospodarki

Profil ryzyka instytucji finansowych znacząco różni się od innych sektorów gospodarki. Podczas gdy branża budownictwa zmaga się przede wszystkim ze spowolnieniem gospodarczym i problemami z płynnością finansową, a sektor żywności z cenami surowców i zmianami klimatu, instytucje finansowe skupiają się na cyberbezpieczeństwie i regulacjach prawnych.

Eksperci Aon Polska wskazują na unikalność tego otoczenia:

— Jeszcze bardziej unikalna jest zmienność stóp procentowych – ryzyko kluczowe dla banków i ubezpieczycieli, które praktycznie nie pojawia się w czołówkach pozostałych branż,

— Pokazuje to, jak specyficzne jest otoczenie, w jakim funkcjonują instytucje finansowe,

— Branża jest mniej podatna na czynniki fizyczne czy operacyjne, za to niezwykle wrażliwe na zmiany regulacyjne i parametry rynków finansowych.

Najwyższy poziom dojrzałości w zarządzaniu ryzykiem

Instytucje finansowe charakteryzują się najwyższym poziomem dojrzałości w zarządzaniu ryzykiem spośród wszystkich badanych sektorów. Aż 90,7% firm posiada formalny departament zarządzania ryzykiem lub ubezpieczeń – znacznie więcej niż średnia globalna wynosząca 68,4%. Co więcej, 89,9% organizacji ma formalną politykę zarządzania ryzykiem ustanowioną przez radę dyrektorów lub radę nadzorczą.

Analitycy podsumowują tę rynkową pozycję w jasny sposób:

— Sektor finansowy to laboratorium zarządzania ryzykiem dla całej gospodarki,

— Wymogi regulacyjne, złożoność produktów i skala operacji zmuszają banki i ubezpieczycieli do budowania najbardziej zaawansowanych systemów identyfikacji, pomiaru i mitygacji ryzyka,

— To, co dziś jest standardem w finansach, za kilka lat może stać się normą w innych branżach.