Na terenie UE ma powstać 19 fabryk AI, w tym dwie w Polsce

Europa przestaje być jedynie kontynentem regulacji i zaczyna realnie inwestować w wyścig zbrojeń technologicznych. W nowym planie finansowym Komisja Europejska zapowiedziała przeznaczenie ponad 400 mld euro na Europejski Fundusz Konkurencyjności, z czego lwią część pochłoną transformacja cyfrowa i podbój kosmosu. Celem jest odzyskanie suwerenności w kluczowych obszarach, takich jak produkcja czipów oraz rozwój sztucznej inteligencji, aby uniezależnić się od zewnętrznych dostawców i administracji zza oceanu.

Cyfrowa tarcza i skok w nowoczesność

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podkreśla, że budowa własnych kompetencji to obecnie jedyna droga do zachowania podmiotowości politycznej. Europa stawia na innowacyjność, która ma dać państwom członkowskim realne szanse w starciu ze światowymi liderami.

Unia Europejska musi budować swoje kompetencje cyfrowe, technologiczne, bo to jedyny sposób na zachowanie suwerenności technologicznej. Europa stawia na innowacyjność, skok technologiczny i suwerenność technologiczną. Stąd różne programy, które mają wzmocnić nasze kompetencje i dać państwom UE szanse na to, żeby mogły konkurować ze światowymi gigantami.

Ważnym filarem tych zmian jest Europejski akt w sprawie czipów. Unia dąży do tego, aby do 2030 roku aż 20 proc. globalnej produkcji półprzewodników odbywało się na Starym Kontynencie. Równolegle powstaje sieć 19 fabryk AI, z których dwie zostaną zlokalizowane w Polsce.

Gdzie Europa może wygrać wyścig AI

Eksperci przyznają, że Europa spóźniła się na etap tworzenia największych modeli językowych, gdzie prym wiodą amerykańskie jednorożce. Jednak dr Maciej Kawecki, prezes Instytutu Lema, wskazuje na inne, równie ważne nisze, w których UE ma szansę na pozycję lidera.

Odpowiedź na pytanie, czy Europa ma szansę być liderem w obszarze dużej sztucznej inteligencji, brzmi: oczywiście nie ma. Rewolucja, w której jesteśmy, to jest jednak coś więcej niż tylko modele językowe. To jest również sztuczna inteligencja na poziomie aplikacyjnym, integracja komputerów kwantowych, algorytmów kwantowych z mechanizmami sztucznej inteligencji, obszar bezzałogowych statków powietrznych i wykorzystywania sztucznej inteligencji w obszarach predykcyjnych. To cała masa obszarów, w których, moim zdaniem, Europa ma szansę być liderem.

Dr Kawecki sugeruje również, że drogą do sukcesu jest przyciągnięcie ogromnych inwestycji w centra danych, które mogłyby być chłodzone wodami Bałtyku i zasilane zieloną energią. Pozyskane w ten sposób środki powinny być retransferowane na krajową naukę i badania.

Regionalna kooperacja i koniec biurokracji

Dla państw Europy Środkowo-Wschodniej szansą jest budowa wspólnego, silnego hubu cyfrowego. Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska, zwraca uwagę na konieczność uproszczenia prawa, aby innowacje nie grzęzły w gąszczu przepisów.

Mamy dzisiaj pozytywny sygnał z Komisji Europejskiej świadczący o zrozumieniu, że aby zbudować konkurencyjność europejskiej gospodarki, musimy uprościć prawo, zlikwidować nadmierne bariery w innowacyjności. Innowacyjność potrzebuje przestrzeni regulacyjnej do rozwoju, żeby tworzyć nowe produkty, usługi cyfrowe. Zobaczymy, jak się ten proces zakończy.

Technologia jako element bezpieczeństwa narodowego

W dobie napięć geopolitycznych inwestycje w IT przestają być jedynie domeną gospodarki, a stają się częścią doktryny obronnej. Krzysztof Gawkowski przypomina, że w czasach przedwojennych odpowiedzialność za naukę i badania musi spoczywać w samym centrum uwagi rządu.

Im więcej inwestujemy na tym rynku, im więcej staramy się wydobyć nowych talentów, im więcej pomagamy firmom, im więcej współpracy administracji, instytucji publicznych z biznesem, tym lepiej dla państw i ich rozbudowy. To tym większa szansa, że nikt nas nie zaatakuje, a w przypadku gdyby ten atak nastąpił, będziemy się umieli skutecznie obronić.

Połączenie miliardowych nakładów z programu Horyzont Europa z deregulacją i otwarciem na sektor prywatny ma sprawić, że w ciągu najbliższych kilku lat Europa nie tylko dogoni światową czołówkę, ale wyznaczy własne standardy w bezpiecznej i suwerennej technologii.