Gigafabryki sztucznej inteligencji. UE zainwestuje miliardy

Unia Europejska podjęła ważny krok w globalnym wyścigu o sztuczną inteligencję. Komisja Europejska oficjalnie rozpoczęła procedurę składania ofert na budowę maksymalnie siedmiu tzw. gigafabryk AI – ogromnych centrów obliczeniowych, które mają rozbudować europejską infrastrukturę sztucznej inteligencji i poprawić dostęp do superkomputerów. Na projekt trafi do 10 mld euro środków publicznych, które mają uruchomić co najmniej 20 mld euro inwestycji prywatnych. O zamówienia walczą m.in. Deutsche Telekom i Schwarz Digits – informuje Deutsche Welle.

Ambitny projekt ma połączyć do 10 miliardów euro środków publicznych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej i od uczestniczących państw członkowskich. Dzięki zakładanemu efektowi dźwigni łączna wartość programu przekroczyć ma 30 miliardów euro.

Sztuczna inteligencja jest najważniejszą technologią naszych czasów. Europa chce stać się pierwszym kontynentem sztucznej inteligencji – na potrzeby zaawansowanej opieki zdrowotnej, sektora transportu i wielu innych dziedzin. Europejskie gigafabryki sztucznej inteligencji zapewnią moc obliczeniową niezbędną, aby było to możliwe. Wspólnie z naszymi państwami członkowskimi finansujemy ich budowę kwotą do 10 miliardów euro, która ma uruchomić co najmniej 20 miliardów euro prywatnych inwestycji w całej Unii Europejskiej. Wspólnie budujemy naszą suwerenność technologiczną.

— napisała na platformie X Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej.

Europejska alternatywa dla amerykańskich gigantów

Celem inicjatywy jest uniezależnienie Europy od amerykańskich hiperskalerów, takich jak Amazon (AWS), Microsoft i Google. UE pragnie w ten sposób stworzyć własną, suwerenną infrastrukturę do opracowywania najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji. Nowe supercentra obliczeniowe mają zapewnić start-upom, małym i średnim przedsiębiorstwom, przemysłowi oraz środowisku naukowemu wysoce skalowalne moce obliczeniowe do trenowania i dostrajania algorytmów.

Komisarz UE ds. technologii nazwała rozpoczęcie procedury kamieniem milowym.

Dostęp do mocy obliczeniowej rzędu gigawatów jest dla Europy strategiczną koniecznością w obliczu przyspieszającego rozwoju sztucznej inteligencji.

— podkreśliła Henna Virkkunen, komisarz UE ds. technologii.

Niemieckie firmy konkurują między sobą

Niemcy chcą uzyskać odpowiednią część ogromnej puli środków. Pierwsze plany, aby ważne niemieckie przedsiębiorstwa technologiczne wystąpiły wspólnie w ramach swego rodzaju „Deutschland AG”, zakończyły się jednak niepowodzeniem – między innymi dlatego, że firmy SAP i Siemens wykazały się dużą powściągliwością w wyrażaniu zainteresowania.

Obecnie różni gracze z Niemiec startują osobno, co oznacza, że konkurują również między sobą. Należą do nich Deutsche Telekom, Schwarz Digits – dział IT i cyfrowy grupy Schwarz (spółki macierzystej sieci Lidl i Kaufland), dostawca usług w chmurze Ionos, występujący wspólnie z koncernem budowlanym Hochtief, a także mniejsi i regionalni gracze, tacy jak Impossible Cloud z Hamburga czy Blue Swan z Bawarii.

Dwie klasy wsparcia

Środki są przyznawane w ramach europejskiej inicjatywy w zakresie superkomputerów EuroHPC Joint Undertaking (EuroHPC JU), a procedura zamówienia dzieli się na dwie klasy wsparcia. Pierwsza przewiduje wsparcie dla maksymalnie czterech projektów: w pierwszej fazie na każdy z nich może zostać przeznaczone do 100 milionów euro ze środków UE, a w fazie drugiej – kolejne do 400 milionów euro. Warunkiem jest, aby wybrane lokalizacje zapewniły w drugiej fazie co najmniej trzykrotność mocy obliczeniowej procesorów obecnie najwydajniejszej europejskiej fabryki AI.

Druga kategoria finansowania jest skierowana do maksymalnie trzech jeszcze większych projektów infrastrukturalnych. W tym przypadku przewidziano do 200 milionów euro dofinansowania unijnego na projekt w pierwszej fazie oraz do 800 milionów euro w drugiej. Te lokalizacje muszą w drugiej fazie osiągnąć czterokrotną moc obliczeniową w stosunku do obecnego czołowego ośrodka w Europie.

Osiemnaście państw i termin do listopada

Osiemnaście państw członkowskich UE, w tym Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania oraz Szwecja, uzgodniło wspólne zamówienie z EuroHPC JU. Uczestniczące kraje zobowiązują się do uzupełnienia przyznanych środków unijnych środkami krajowymi. Wnioski mogą składać konsorcja lub spółki celowe, które skupiają przedsiębiorstwa prywatne, instytucje publiczne i inwestorów. Gigafabryki mogą być budowane albo w jednej lokalizacji, albo jako rozproszona, transgraniczna sieć.

Termin składania ofert upływa 12 listopada 2026 r. Decyzje o przyznaniu zamówień mają zapaść na początku 2027 r., tak aby prace budowlane mogły rozpocząć się jeszcze w tym samym roku.

Źródło: Deutsche Welle