Biedronka wiedziała, co robi. Sąd potwierdził celowe ukrywanie warunków promocji i zasądził blisko 84 mln zł kary
Wyrok w sprawie promocji „Specjalna Środa” i „Walentynkowa Środa” jest jednoznaczny: sieć nie popełniła błędu przez niedopatrzenie, lecz świadomie zataiła warunki akcji. Kara obniżona z blisko 105 mln zł do prawie 84 mln zł, ale żadna ze stron nie akceptuje wyroku. Obie zapowiadają apelację. A pytanie, czy kolejne miliony złotych sankcji cokolwiek zmienią w praktykach największego polskiego detalisty, pozostaje bez odpowiedzi.
Najważniejsze:
- Sąd potwierdził naruszenie praw konsumentów oraz umyślny charakter działania Jeronimo Martins Polska, właściciela Biedronki
- Kara zmniejszona z blisko 105 mln zł do prawie 84 mln zł; obie strony zapowiadają apelację, sprawa daleka od zamknięcia
- Hasło „zwrot 100% na voucher” nie informowało o licznych ograniczeniach, klient poznawał je dopiero po zakupie, gdy decyzja była już podjęta
- Łączna skala kar UOKiK wobec Biedronki we wszystkich sprawach przekracza 840 mln zł i jak dotąd nie powstrzymała kolejnych naruszeń
Obietnica pełnego zwrotu, ale zwrotu czego, kiedy i na co?
Hasło o stuprocentowym zwrocie wartości zakupów na voucher brzmiało jak jeden z lepszych powodów, żeby wpaść do Biedronki w środę. Problem polegał na tym, że za tą obietnicą kryły się warunki, o których klient nie dowiadywał się przy kasie, lecz dopiero po sfinalizowaniu transakcji, z dokumentu wydanego po zapłaceniu. Decyzja zakupowa była wtedy dawno podjęta.
Mechanizm promocji działał mniej więcej tak: nabywca czekolady otrzymywał bon na kosmetyki, ale wyłącznie pod warunkiem wydania na nie określonej minimalnej kwoty przy kolejnych zakupach. Kto kupował parówki, dostawał voucher do wykorzystania na owoce i warzywa, znów z progiem wydatków. Przy produktach sprzedawanych na wagę zwrot obejmował wartość co najwyżej jednego kilograma. Na jedną kartę lojalnościową przysługiwał wyłącznie jeden voucher. Warunki promocji można było znaleźć w internecie, na tablicach ogłoszeń w sklepie lub właśnie na samym wydanym dokumencie, ale nie tam, gdzie klient podejmował decyzję o wrzuceniu towaru do koszyka.
UOKiK wydał decyzję w tej sprawie w grudniu 2025 roku i nałożył na Jeronimo Martins Polska karę sięgającą blisko 105 mln zł. Spółka odwołała się do sądu.
Sąd: naruszenie było, i to celowe
Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przyznał rację regulatorowi: sieć rzeczywiście wprowadzała kupujących w błąd, a naruszenie miało charakter umyślny. To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie, ustalenie winy nieumyślnej byłoby znacznie łagodniejszą kwalifikacją. Tymczasem z materiału dowodowego wynikało, że już na etapie przygotowywania reklamy promocji walentynkowej spółka świadomie zdecydowała się pominąć informacje o tym, na jakie kategorie produktów można zrealizować voucher i jaki próg wydatków przy tym obowiązuje.
Sąd obniżył jednak wysokość sankcji, z blisko 105 mln zł do prawie 84 mln zł. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny skomentował wyrok, wskazując: „100 proc. zwrotu brzmiało jak świetna okazja. W rzeczywistości zasady promocji po raz kolejny były mylące dla konsumentów. Promocje powinny być czytelne i jasne dla konsumentów. Biedronka dobrze wiedziała, jak należy informować o promocjach i umyślnie dopuściła się naruszenia prawa. Oczekujemy, że definitywnie zmieni swoje praktyki promocyjne, tak aby konsumenci nie byli więcej wprowadzani w błąd.”
Żadna ze stron nie składa broni
Wyrok nie jest prawomocny, co oznacza, że spór wchodzi w kolejną fazę. Biedronka ma prawo zaskarżyć orzeczenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Prezes UOKiK również zapowiedział złożenie apelacji, ale wyłącznie w części dotyczącej wysokości kary. Urząd stoi na stanowisku, że pierwotna sankcja była adekwatna do wagi stwierdzonych naruszeń, a jej sądowe obniżenie jest niewystarczające.
Obraz sprawy jest więc taki: sąd przyznał regulatorowi rację co do samego naruszenia i jego umyślności, ale zakwestionował rozmiar kary. Żadna ze stron nie traktuje tego wyroku jako ostatecznego rozstrzygnięcia.
Kary UOKiK wobec Biedronki i co z tego wynika?
Sprawa voucherów to jeden z wielu frontów, na których UOKiK od lat ściera się z właścicielem Biedronki. Urząd wielokrotnie wcześniej zwracał sieci uwagę na sposób komunikowania promocji, w tym wydał już dwie odrębne decyzje zobowiązujące. Mimo to naruszenia się powtarzały.
Poniższa tabela pokazuje skalę wszystkich postępowań:
| Sprawa | Kara | Status |
|---|---|---|
| Vouchery w ramach promocji środowych | pierwotnie ok. 105 mln zł, po wyroku SOKiK ok. 84 mln zł | wyrok nieprawomocny, obie strony zapowiadają apelację |
| Wykorzystywanie przewagi kontraktowej | 506 mln zł | utrzymana przez sąd I instancji, czeka na weryfikację sądu II instancji |
| Nieprawidłowości przy tzw. tarczy antyinflacyjnej | 160 mln zł | utrzymana przez sąd I instancji, czeka na weryfikację sądu II instancji |
| Rozbieżności cen na półkach i przy kasach | 115 mln zł | prawomocna, kara zapłacona |
| Błędne oznakowanie kraju pochodzenia warzyw i owoców | 60 mln zł | prawomocna, kara zapłacona |
Łącznie we wszystkich sprawach, niezależnie od etapu postępowania, chodzi o ponad 840 mln zł. Dwie kary zostały już prawomocnie zasądzone i uregulowane. Pozostałe przechodzą przez kolejne instancje sądowe.
Warto spojrzeć na tę sumę przez pryzmat skali działalności sieci: Jeronimo Martins Polska operuje w segmencie, gdzie roczne obroty liczone są w dziesiątkach miliardów złotych. Nawet łączna kwota wszystkich sankcji stanowi ułamek przychodów jednego roku. Ekonomiści zajmujący się rynkiem detalicznym od dawna wskazują, że kary, które dają się wliczyć w koszty operacyjne bez istotnego wpływu na rentowność, nie zmieniają rachunku ekonomicznego po stronie ukaranego przedsiębiorcy. Historia kolejnych naruszeń, mimo wcześniejszych decyzji zobowiązujących, sugeruje, że ten mechanizm może dotyczyć również tej sprawy. Dyskusja o tym, czy skuteczniejszym narzędziem byłyby kary procentowe od obrotu ustalone na wyższym poziomie, sankcje osobiste wobec menedżerów odpowiedzialnych za kampanie promocyjne albo czasowe zakazy prowadzenia określonego rodzaju akcji handlowych, pozostaje aktualna i jak dotąd nierozstrzygnięta na poziomie ustawodawczym.
Co powinien wiedzieć klient, który korzystał z tych promocji
Wyrok sądu potwierdza, że warunki akcji promocyjnych były przedstawiane w sposób wprowadzający w błąd. Jeśli klient uczestniczył w którejś z promocji środowych i nie zrealizował vouchera właśnie dlatego, że dopiero po zakupie dowiedział się o ograniczeniach, orzeczenie pośrednio potwierdza, że jego dezorientacja nie była przypadkowa. Wyrok nie przewiduje jednak żadnych indywidualnych rekompensat, zasądzona kara finansowa trafia do budżetu państwa, nie do kieszeni konsumentów. To osobna i nierozwiązana kwestia: polskie prawo konsumenckie nadal nie oferuje prostej, powszechnie dostępnej ścieżki do zbiorowego dochodzenia roszczeń w podobnych przypadkach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy 84 mln zł kary to dla Biedronki realna dolegliwość?
W wartościach bezwzględnych to ogromna kwota dla przeciętnego przedsiębiorcy. Jeronimo Martins Polska działa jednak w skali, gdzie roczne obroty liczone są w dziesiątkach miliardów złotych. Bez wglądu w pełne dane finansowe spółki trudno jednoznacznie rozstrzygnąć, czy sankcja stanowi realny bodziec do zmiany zachowania, czy jedynie kolejną pozycję w kosztach. Historia kolejnych naruszeń, mimo wcześniejszych ostrzeżeń i decyzji zobowiązujących, każe stawiać to pytanie wprost.
Czy wyrok jest ostateczny?
Nie. Orzeczenie sądu pierwszej instancji nie jest prawomocne. Biedronka może zaskarżyć je do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, a prezes UOKiK zapowiedział własną apelację kwestionującą obniżenie kary. Ostateczne rozstrzygnięcie może zapaść dopiero po kolejnych miesiącach lub latach postępowania.
Co warto sprawdzić przed skorzystaniem z promocji w sieci handlowej?
Zanim podejmie się decyzję zakupową, dobrze jest ustalić kilka kwestii: na jakie dokładnie kategorie produktów można zrealizować voucher lub nagrodę; jaka minimalna kwota kolejnych zakupów uprawnia do jego wykorzystania; czy na jedną kartę lojalnościową obowiązuje limit bonów; czy przy produktach sprzedawanych na wagę stosuje się ograniczenie gramaturowe. Jeśli tych informacji nie ma w widocznym miejscu przy produkcie, bezpośrednio w momencie podejmowania decyzji zakupowej, promocja może okazać się znacznie mniej korzystna, niż sugeruje główne hasło reklamowe.
Czy UOKiK dysponuje skuteczniejszymi narzędziami niż kary finansowe?
Urząd ma do dyspozycji decyzje administracyjne, decyzje zobowiązujące i sankcje pieniężne. W przypadku Biedronki wydał już dwie decyzje zobowiązujące dotyczące komunikowania zasad promocji, mimo to naruszenia się powtórzyły. Debata o tym, czy system wymagałby wzmocnienia np. przez wyższe kary procentowe od obrotu albo odpowiedzialność osobistą menedżerów, toczy się w środowiskach prawniczych i ekonomicznych, lecz nie przełożyła się dotychczas na zmiany legislacyjne.
Fot. Fotografia: Jacek Halicki / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)









