Biedny kraj na żyle złota. Gdzie są wenezuelskie petrodolary?

Po schwytaniu prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, Stany Zjednoczone przeniosły swoją uwagę dyplomatyczną na zabezpieczenie aktywów węglowodorowych. Pomimo skromnego wzrostu produkcji ropy, chwalonego przez prezydenta USA Donalda Trumpa, makroekonomiczna rzeczywistość Wenezueli to gwałtownie tracąca na wartości waluta, przyspieszająca inflacja oraz głęboka nietransparentność operacyjna zarządzana przez Departament Skarbu USA.

Zmiana w amerykańskiej polityce i rosnąca produkcja ropy

Krótko po schwytaniu prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, prezydent USA Donald Trump pochwalił nowych przywódców tego kraju. Delcy Rodríguez objęła władzę jako wiceprezydent po aresztowaniu Maduro i przewiezieniu go do Stanów Zjednoczonych.

Amerykański przywódca z uznaniem wypowiedział się o sytuacji w regionie, zapowiadając rychły napływ kapitału:

Ropa zaczyna płynąć, a ogromne ilości pieniędzy, niewidziane od wielu lat, wkrótce bardzo pomogą mieszkańcom Wenezueli

Według oficjalnych danych produkcja ropy naftowej wzrosła nieznacznie z 908 000 baryłek dziennie pod koniec 2025 roku do 1,03 miliona baryłek w kwietniu. Z powodu trwającej wojny w Iranie wenezuelska ropa jest obecnie wyceniana bliżej wysokich międzynarodowych punktów odniesienia. Krajowa gospodarka nie odczuwa jednak typowego boomu naftowego; oficjalny kurs wymiany stracił na wartości o ponad 70 proc., premia dolarowa na rynku równoległym wzrosła do 32 proc., a zwykli obywatele borykają się z rosnącym niedoborem dolarów.

Nietransparentność w zarządzaniu finansami

Definiującą cechą nowej ekonomii politycznej Wenezueli jest głęboka nietransparentność, w której przychody z ropy naftowej wpływają na konta zarządzane przez Departament Skarbu USA pod kierunkiem sekretarza stanu Marco Rubio, bez publicznego rozliczania. Kontrola operacyjna nad sektorem naftowym jest skoncentrowana w Białym Domu w ramach Narodowej Rady ds. Dominacji Energetycznej (National Energy Dominance Council), co oznacza, że kraj ten jest traktowany jako strategiczne aktywo węglowodorowe, a nie jako projekt demokratycznej odbudowy. Ponadto nowo zatwierdzone przepisy dotyczące węglowodorów i górnictwa przyznają rządowi bezprecedensową swobodę w zakresie warunków umów, zastępując otwarte przetargi indywidualnie negocjowanymi kontraktami.

Podobne podejście napędza zbliżającą się restrukturyzację długu kraju. Zamiast opierać proces na tradycyjnych ramach Międzynarodowego Funduszu Walutowego w celu przeprowadzenia analizy stabilności długu, urzędnicy USA wydają się preferować bezpośrednie rozliczenia z prywatnymi posiadaczami obligacji i funduszami sępami. Przenosi to wpływ na podmioty prywatne dążące do krótkoterminowych zysków, co grozi obciążeniem Wenezueli długiem nie do udźwignięcia.

Odsunięta demokracja i ciągłe represje

Wcześniejsze ukierunkowanie amerykańskiej polityki na demokratyczne wybory, porządek konstytucyjny i prawa człowieka uległo znacznemu osłabieniu. Obecnie istnieje niewielki nacisk na ustalenie harmonogramu wyborczego, ponowne otwarcie rejestru wyborców dla milionów obywateli za granicą czy zapewnienie bezpiecznego powrotu przebywającej na wygnaniu liderki opozycji Maríi Coriny Machado. Tymczasem represje polityczne w warunkach obecnego status quo nie wykazują oznak słabnięcia.

Sytuację osób uwięzionych z powodów politycznych jednoznacznie podsumowują obrońcy praw człowieka z organizacji Foro Penal:

473 więźniów politycznych pozostaje za kratami. Od momentu pojmania Maduro 3 stycznia, ponad 80 osób zostało rzekomo zatrzymanych z przyczyn politycznych

Zwykli Wenezuelczycy są zmuszeni przyglądać się, jak krajowe elity rządzące i powiązani międzynarodowi aktorzy zabezpieczają uprzywilejowany dostęp do aktywów naftowych i lukratywnych układów finansowych, podczas gdy boliwar upada, a ceny stale rosną.

Źródło: Japan Times