Pierwszy mistrz Williams nie żyje. Alan Jones odszedł trzy dni po osiemdziesiątce

Alan Jones, australijski kierowca wyścigowy i mistrz świata Formuły 1 z 1980 roku, zmarł 5 listopada 2026 roku, trzy dni po swoich 80. urodzinach, po krótkiej chorobie. To właśnie on jako pierwszy przywiózł zespołowi Williams tytuł mistrzowski, otwierając erę, w której ta stajnia stała się jedną z najważniejszych marek w historii tego sportu.

Najważniejsze:

• Jones zmarł 5 listopada 2026 roku, trzy dni po swoich 80. urodzinach, po krótkiej chorobie.
• Był pierwszym kierowcą, który dał zespołowi Williams tytuł mistrza świata (1980 rok), i drugim Australijczykiem z takim osiągnięciem po Jacku Brabhamie.
• W karierze wygrał 12 Grand Prix, zdobył 24 podium i wystartował w 117 wyścigach Formuły 1.
• W sezonie 1980 wygrał pięć z czternastu wyścigów i wyprzedził Nelsona Piqueta w walce o mistrzostwo świata z wyprzedzeniem jednej rundy.

Kariera, która zaczęła się od wypadku i zepsutej skrzyni biegów

Alan Stanley Jones urodził się 2 listopada 1946 roku w Melbourne jako syn Stana Jonesa, australijskiego kierowcy wyścigowego i zwycięzcy Grand Prix Australii z 1959 roku. Chciał iść w ślady ojca, więc zanim wyjechał szukać szczęścia w Europie, pracował w jego salonie samochodowym marki Holden, równolegle ścigając się autami Mini i Cooper. Pasja do motorsportu była więc nie ambicją z próżności, lecz czymś wyniesionym z domu, niemal rodzinnym zobowiązaniem.

W 1967 roku Jones wyjechał do Europy, by zrobić tam karierę, ale nie było go stać nawet na jazdę w Formule Ford, więc wrócił do Australii. Do Wielkiej Brytanii wrócił w 1970 roku i razem z rodakiem Brianem McGuire’em kupował i sprzedawał używane samochody, by uzbierać pieniądze na wyścigi. Droga do czołówki była wyboista: poważny wypadek testowy ze złamaną nogą, zepsute silniki i pękające skrzynie biegów w pierwszych próbach startu w Brazylii, utracony tytuł w Formule 3 przez problemy z silnikiem w ostatniej rundzie sezonu. Debiut w Formule 1 przyszedł dopiero w 1975 roku, gdy ekipa Harry’ego Stillera kupiła bolid Hesketh i zatrudniła Jonesa jako kierowcę.

Zwycięstwo w Austrii: punkt zwrotny, nie tylko statystyka

Pierwsze sezony w Formule 1 Jones spędził, jeżdżąc kolejno dla ekip Hesketh, Graham Hill Racing i Surteesa, zanim w 1977 roku trafił do zespołu Shadow jako zmiennik po tragicznie zmarłym Tomie Pryce. To właśnie w barwach Shadow odniósł swoje pierwsze zwycięstwo, na torze Österreichring w Austrii, kończąc sezon na siódmym miejscu w klasyfikacji generalnej z 22 punktami.

Nie chodzi jednak wyłącznie o liczbę punktów. Dla człowieka, który przez lata dorabiał handlem używanymi autami, to zwycięstwo oznaczało coś więcej niż trofeum: potwierdziło, że Jones potrafi wygrywać w F1 niezależnie od sprzętu, którym dysponuje. To właśnie ta wygrana zwróciła uwagę Franka Williamsa i Enzo Ferrariego. Ferrari spotkał się z Jonesem w Maranello, ale ostatecznie wybrał Gillesa Villeneuve’a. Williams podjął inną decyzję.

Williams: od outsidera do potęgi

Gdy Jones dołączał do Williams Grand Prix Engineering w 1978 roku, zespół dopiero się odbudowywał po trudnych początkach. Firma Williamsa zaczęła działać jako konstruktor F1 w połowie lat 70., a pierwszych poważnych sukcesów musiała szukać przez kilka sezonów. Jones był człowiekiem, który miał ten proces przyspieszyć i tak się stało.

Rok 1979, z nowym modelem FW07, przyniósł cztery zwycięstwa w sześciu ostatnich wyścigach sezonu, mimo wcześniejszych problemów z niezawodnością, które kosztowały Jonesa realną szansę na tytuł. To był jednak dopiero rozgrzewka. W tym samym roku Jones wygrał również tytuł w serii Can-Am, co pokazuje, że jego skuteczność nie ograniczała się wyłącznie do Formuły 1.

Sezon 1980: liczby, które mówią same za siebie

Sezon mistrzowski Jones rozegrał w unowocześnionym modelu FW07B. Poniższa tabela pokazuje jego wyniki w skrócie:

Był to pierwszy tytuł mistrzowski dla Williams, zespołu, który w kolejnych dekadach sięgnął po sześć dalszych mistrzostw kierowców. Jones otworzył tę serię. Był też, dla porządku historycznego, dopiero drugim Australijczykiem z tytułem mistrza świata F1, po trzykrotnym mistrzu Jacku Brabhamie.

W tym samym roku Jones zwyciężył również w Grand Prix Australii rozgrywanym na torze Calder Park Raceway. Wyścig nie wchodził wówczas w skład mistrzostw świata, a stawkę stanowiły głównie auta Formuły 5000, które Jones po prostu okrążył, jadąc mistrzowskim Williamsem FW07B. Do dziś pozostaje ostatnim Australijczykiem, który triumfował w tym wyścigu.

Koniec kariery i powrót, który się nie powiódł

W sezonie 1981 Jones zajął trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej, wygrywając ostatni wyścig kariery w Las Vegas, po czym w wieku 34 lat zakończył starty i wrócił do Australii. Decyzja szybko okazała się przedwczesna: Jones odczuwał potrzebę powrotu do wyścigów. Po jednorazowym starcie dla zespołu Arrows w 1983 roku podjął pełnoetatowy powrót w nowo powstałej amerykańskiej ekipie Haas, niezwiązanej z dzisiejszym zespołem o tej samej nazwie, w sezonie 1985.

Projekt nie powiódł się z kilku powodów naraz: samochód zadebiutował dopiero w dwunastym wyścigu sezonu, a w kolejnym roku, mimo zaangażowania wówczas mało jeszcze rozpoznanego inżyniera Adriana Neweya, bolid pozostawał zawodny i wolny. Brakowało zarówno zasobów finansowych, jak i czasu na właściwe opracowanie auta. Zespół zakończył działalność pod koniec sezonu 1986, a Jones na dobre pożegnał się z Formułą 1. Powrót okazał się dowodem, że warunki, które uczyniły go mistrzem (silny zespół, dobry konstruktor, właściwy moment), były w połowie lat 80. nieosiągalne.

Po zakończeniu kariery w F1 Jones ścigał się jeszcze w wyścigach samochodów turystycznych i wytrzymałościowych, głównie w Australii, kontynuując starty do początku lat 2000. Został też rozpoznawalnym komentatorem sportów motorowych w australijskiej telewizji i pełnił funkcję stewarda wyścigowego Formuły 1.

Uwaga: w Australii działa też inny Alan Jones

Nazwisko Alan Jones w Australii nosi jeszcze jedna, zupełnie niezwiązana z wyścigami postać medialna: wieloletni prezenter radiowy, znany jako kontrowersyjny prowadzący programów stacji 2GB. Ten Alan Jones jest obecnie stroną osobnego procesu sądowego toczącego się przed sądem w Sydney. Obie osoby dzieli nie tylko zawód, ale i wiek, mistrz F1 miał 80 lat, prezenter według relacji sądowych z sierpnia 2026 roku, 85. To jednoznacznie potwierdza, że chodzi o dwie różne osoby, mimo identycznego imienia i nazwiska.

Najczęściej zadawane pytania

Kim był Alan Jones, kierowca Formuły 1?

Alan Jones to australijski kierowca wyścigowy, który w 1980 roku zdobył tytuł mistrza świata Formuły 1 z zespołem Williams, jako pierwszy kierowca dający tej stajni mistrzostwo. W karierze wygrał 12 Grand Prix i zdobył 24 podium.

Kiedy i gdzie urodził się Alan Jones?

Alan Stanley Jones urodził się 2 listopada 1946 roku w Melbourne, w stanie Wiktoria, jako syn australijskiego kierowcy wyścigowego Stana Jonesa.

Kiedy zmarł Alan Jones, mistrz Formuły 1?

Alan Jones zmarł 5 listopada 2026 roku w wieku 80 lat, po krótkiej chorobie, trzy dni po swoich urodzinach.

Czy Alan Jones, mistrz Formuły 1, to ta sama osoba co australijski prezenter radiowy Alan Jones?

Nie. To dwie różne osoby o identycznym imieniu i nazwisku. Kierowca F1 miał 80 lat w chwili śmierci, natomiast prezenter radiowy, strona osobnego procesu sądowego w Sydney, miał według relacji z sierpnia 2026 roku 85 lat.

Fot. Philipp Fahlbusch / Pexels