Za nami pierwszy dzień z XI Europejskiego Kongresu Samorządowego w Mikołajkach!
W poniedziałek, 2 marca 2026 roku, o godzinie 11:00 w Hotelu Gołębiewski w Mikołajkach rozpoczęły się obrady XI Europejskiego Kongresu Samorządów. Największa międzynarodowa konferencja samorządowa w Polsce zgromadziła liderów lokalnych wspólnot, członków rządu oraz ekspertów. Pierwszy dzień wydarzenia upłynął pod znakiem dyskusji o bezpieczeństwie cyfrowym, reformach systemowych oraz roli Polski w obliczu globalnych konfliktów.
Rząd i samorząd o nowym otwarciu we współpracy
Oficjalnego otwarcia obrad dokonała konferencja prasowa z udziałem przedstawicieli administracji centralnej i lokalnej. Wicepremier Krzysztof Gawkowski podkreślił, że organizacja kongresu to efekt wielomiesięcznej pracy osób, dla których idea decentralizacji jest szczególnie ważna. Z kolei minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz nakreśliła ramy nadchodzących zmian w funkcjonowaniu jednostek samorządu terytorialnego.
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz wskazała na priorytety resortu:
Pierwszym z nich jest ogromna zmiana systemowa określana jako ustawa samorząd 2.0. Ma ona umożliwić tworzenie związków rozwojowych w większości miast i wzmocnić współpracę między jednostkami samorządu terytorialnego. Drugim filarem jest plan inwestycyjny oparty na budżecie sięgającym pół biliona złotych, który ma zostać przeznaczony na rozwój i bezpieczeństwo.
Cel: lepsza Polska – Prezydent o suwerenności i wyzwaniach globalnych
Kluczowym punktem poniedziałkowego programu było spotkanie z Prezydentem RP Karolem Nawrockim, prowadzone przez Dorotę Gawryluk. Rozmowa dotyczyła m.in. amerykańskich ataków na Iran oraz ich wpływu na bezpieczeństwo Polski. Prezydent opowiedział się za asertywną postawą wobec unijnych inicjatyw, które w jego ocenie mogą ograniczać suwerenność państwa.
Prezydent Karol Nawrocki odniósł się krytycznie do programów federalizacyjnych UE:
SAFE budzi skojarzenia z KPO – uzależnia suwerenność od czynników zagranicznych, zagrażając ustrojowi i bezpieczeństwu. SAFE wymaga szerszego spojrzenia – nie kosztem polskiej obrony.
Bezpieczeństwo cyfrowe jako fundament odporności państwa
Podczas sesji plenarnej „Samorząd w czasach niepewności. Lokalne odpowiedzi na globalne wyzwania” paneliści dyskutowali o konieczności modernizacji infrastruktury IT w miastach i gminach. Wicepremier Krzysztof Gawkowski alarmował, że Polska znajduje się w stanie realnej walki w cyberprzestrzeni, co wymaga zmiany nawyków nie tylko urzędników, ale wszystkich obywateli.
Wicepremier Krzysztof Gawkowski podkreślił znaczenie edukacji w obszarze technologii:
Budowanie odporności w cyfrowym świecie nie zaczyna się od instytucji, zaczyna się od człowieka. Dług higieny cyfrowej nie jest długiem roku, jest długiem dekady lub dekad, a zaniedbania w tym obszarze mogą mieć poważne konsekwencje.
Inwestycje w małych ojczyznach i rola dialogu
Ważnym elementem debat był panel dotyczący odpowiedzialnego biznesu w mniejszych miejscowościach. Burmistrz Augustowa Mirosław Karolczuk oraz inni eksperci wskazywali, że wielkie projekty przemysłowe stają się impulsem rozwojowym tylko wtedy, gdy opierają się na transparentności i stałej wymianie perspektyw między inwestorem a lokalną społecznością.
Mirosław Karolczuk zaznaczył, jak kluczowe jest wzajemne zaufanie w procesie inwestycyjnym:
Potrzebna jest stała rozmowa i uzgadnianie kierunków, żeby żadna ze stron nie była zaskakiwana.
Gala Samorządowiec Roku 2025 – uhonorowanie liderów
Zwieńczeniem pierwszego dnia była uroczysta Gala, podczas której wręczono nagrody Samorządowiec Roku 2025. Wśród wyróżnionych znaleźli się m.in. Stanisław Jastrzębski (Wójt Gminy Długosiodło), Henryk Karwan (Starosta Tomaszowski), Sławomir Jerzy Snarski (Starosta Bielski), Patryk Jędrowiak (Burmistrz Ostrzeszowa) oraz Robert Raczyński (Prezydent Lubina). Nagrodę Forum Ekonomicznego odebrał Minister Nauki Marcin Kulasek.
Wieczór uświetniły występy zespołów Górale Łąccy oraz Przyszowianie, a wydarzenie prowadzone przez Joannę Kwiatkowską i Bogusława Chrabotę podkreśliło wagę współpracy ponad podziałami w budowaniu silnych regionów.
