Sondażom najbardziej ufają wyborcy dwóch partii politycznych

Co drugi Polak wierzy w badania opinii społecznej, ale jedna trzecia patrzy na nie z rezerwą – wynika z sondażu Syno Poland. Największe zaufanie deklarują seniorzy, osoby o niższych dochodach i wyborcy PSL-u czy KO. Z kolei sceptykami są głównie ludzie w średnim wieku, lepiej wykształceni i zwolennicy Konfederacji. Czy sondaże odzwierciedlają rzeczywistość, czy to tylko gra mediów i marketingu?

Zaufanie na poziomie połowy

Ponad połowa dorosłych Polaków – dokładnie 52,5% – ufa badaniom opinii społecznej prezentowanym w mediach, od telewizji po portale społecznościowe. Jednak 32,5% ankietowanych, przepytanych metodą CAWI, ma przeciwne zdanie, a 15% nie ma opinii. Sondaż, przeprowadzony wśród ponad tysiąca osób w wieku 18–80 lat, odsłania polaryzację w postrzeganiu rzetelności badań.

Nie wiemy, co dokładnie mieli na myśli respondenci, odpowiadając, że ufają lub nie ufają badaniom opinii społecznej, co istotne – badaniom, a nie wynikom badań.

– komentuje dr Wiesław Baryła, prof. Uniwersytetu SWPS z Zakładu Psychologii Społecznej.

Eksperci wskazują, że zaufanie do sondaży wiąże się z szerszym postrzeganiem mediów i instytucji. Różnice w wynikach sondaży, ich marketingowe użycie w reklamach czy clickbaitowe treści w internecie podkopują wiarę w ich wiarygodność.

Kto ufa, a kto wątpi?

Zaufanie do badań deklarują głównie osoby starsze (75–80 lat), z dochodami poniżej 1000 zł netto, wykształceniem zawodowym i mieszkańcy miast liczących 100–199 tys. osób. Mężczyźni ufają częściej niż kobiety, co zaskakuje, bo kobiety zazwyczaj wykazują większe zaufanie w badaniach społecznych.

Różnice w wynikach procentowych nie są na tyle znaczące, żeby można było tu coś rzetelnie i kategorycznie stwierdzić.

– zaznacza dr Rafał Cekiera, prof. Uniwersytetu Śląskiego, zastępca dyrektora Instytutu Socjologii.

Sceptycyzm dominuje wśród osób w wieku 35–44 lata, z dochodami 3000–4999 zł, wyższym wykształceniem i z mniejszych miejscowości (5–19 tys. mieszkańców). Kobiety, bardziej ostrożne, częściej wyrażają nieufność.

Polityka i sondaże: PSL ufa, Konfederacja odrzuca

Polityczne sympatie mocno dzielą. Wyborcy PSL, Koalicji Obywatelskiej i Lewicy najczęściej ufają sondażom, wierząc w rzetelność firm badawczych. Z kolei zwolennicy Konfederacji Korony Polskiej Grzegorza Brauna, a także Konfederacji Wolność i Niepodległość oraz Razem, podchodzą do nich z rezerwą.

Stosunek do sondaży jest też pochodną pewnych szerszych składowych, w tym poziomu zaufania do instytucji i mediów.

– podsumowuje dr Rafał Cekiera, prof. Uniwersytetu Śląskiego.

PSL-owcy, często niedoszacowani w sondażach, mają konserwatywne poglądy i większe zaufanie do instytucji. Sceptycy z partii skrajnych widzą w sondażach manipulację.

Sondaże pod lupą

Choć ponad połowa Polaków ufa badaniom, eksperci wzywają do większej transparentności, zwłaszcza w sondażach politycznych, które budzą najwięcej emocji. Marketingowe użycie badań i clickbaity w mediach pogłębiają sceptycyzm.

Fakt, że ponad połowa dorosłych Polaków ufa badaniom opinii, to jest całkiem przyzwoity wynik, chociaż pewnie mogłoby być lepiej.

– mówi Łukasz Zieliński, współautor raportu z Syno Poland.