Sektor finansowy liderem AI w Polsce. Badanie EY pokazuje przepaść między branżami

Usługi finansowe dystansują pozostałe branże pod względem wdrożeń sztucznej inteligencji w Polsce. Według badania EY „Jak polskie firmy wdrażają AI” aż 90 proc. organizacji z tego sektora już stosuje rozwiązania oparte na AI lub jest w trakcie ich implementacji – to wynik nieosiągalny dla większości innych gałęzi gospodarki.

Kluczem do tak wysokiego wskaźnika jest podejście strategiczne. Sektor finansowy wyróżnia się tym, że 64 proc. firm wdraża AI w ramach spójnej strategii obejmującej wybrane funkcje biznesowe – nie jako jednostkowe eksperymenty, ale jako zaplanowany element transformacji operacyjnej. W praktyce oznacza to, że decyzje o zastosowaniu konkretnego modelu czy narzędzia AI są osadzone w szerszym kontekście architektury IT i celów biznesowych organizacji.

To odróżnia sektor finansowy od wielu innych branż, gdzie AI wciąż bywa traktowana jako ciekawostka technologiczna lub projekt pilotażowy bez wyraźnej ścieżki do wdrożenia produkcyjnego. W bankach i ubezpieczycielach – jak wskazuje EY – sztuczna inteligencja dawno przestała być eksperymentem. Stała się elementem codziennego funkcjonowania: obsługuje wnioski kredytowe, wspomaga wykrywanie fraudów, automatyzuje procesy back-office i personalizuje ofertę dla klientów.

Dekady cyfryzacji procentują

Eksperci EY wskazują, że pozycja sektora finansowego nie jest przypadkowa. Branża bankowa i ubezpieczeniowa przeszła cyfrową transformację znacznie wcześniej niż większość polskiej gospodarki – procesy, które inne sektory dopiero zaczynają, tu były realizowane latami. Solidna infrastruktura danych, doświadczenie w zarządzaniu systemami IT oraz kultura mierzenia efektów każdej zmiany to fundament, na którym AI może być skutecznie budowana.

Nie bez znaczenia jest też presja regulacyjna. Instytucje finansowe od lat operują w środowisku rygorystycznych wymogów dotyczących zarządzania ryzykiem, raportowania i zgodności z przepisami. To wymusiło inwestycje w jakość danych i procesów – a to właśnie dane są paliwem dla systemów sztucznej inteligencji. Firmy, które przez lata dbały o higienę danych ze względów compliance’owych, dziś mogą łatwiej trenować modele i ufać ich wynikom.

Gdzie konkretnie działa AI w finansach

Zastosowania sztucznej inteligencji w sektorze finansowym są dziś szerokie i obejmują zarówno procesy widoczne dla klienta, jak i te głęboko ukryte w operacjach wewnętrznych. Po stronie klienta to przede wszystkim chatboty i wirtualni doradcy obsługujący zapytania, systemy rekomendacji produktów finansowych czy scoring kredytowy oparty na modelach uczenia maszynowego – znacznie bardziej wyrafinowany niż klasyczne modele statystyczne.

Wewnętrznie AI pracuje w obszarze anti-money laundering, gdzie algorytmy analizują transakcje w poszukiwaniu wzorców sugerujących pranie brudnych pieniędzy, oraz w wykrywaniu fraudów kartowych – gdzie modele działają w czasie rzeczywistym, blokując podejrzane operacje w ułamkach sekund. Automatyzacja dokumentacji, przetwarzanie umów i wniosków za pomocą OCR połączonego z rozumieniem języka naturalnego to kolejny obszar, gdzie sektor finansowy wdrożył AI na szeroką skalę.

Reszta rynku patrzy i uczy się

Wyniki badania EY rzucają też światło na sytuację pozostałych branż polskiej gospodarki. Przepaść między sektorem finansowym a wieloma innymi segmentami rynku jest wyraźna – tam wdrożenia AI są albo na wczesnym etapie, albo ograniczają się do pojedynczych zastosowań bez strategicznego zaplecza. Handel, produkcja czy usługi profesjonalne dopiero budują kompetencje i infrastrukturę, którą sektor finansowy tworzył przez ostatnią dekadę.

Z perspektywy całej polskiej gospodarki to zarówno dobra, jak i niepokojąca wiadomość. Dobra – bo mamy krajowych liderów, którzy pokazują, że zaawansowane wdrożenia AI są możliwe i opłacalne. Niepokojąca – bo dystans między sektorem finansowym a resztą rynku może w kolejnych latach się pogłębiać, tworząc dwupręd­kościową gospodarkę cyfrową. Firmy i organizacje branżowe, które chcą przyspieszyć, coraz częściej sięgają po doświadczenia właśnie z bankowości i ubezpieczeń jako punkt odniesienia dla własnych strategii AI.

Badanie EY dostarcza polskim menedżerom konkretnego benchmarku: sektor finansowy pokazuje, co jest możliwe, gdy strategia, dane i kultura organizacyjna są odpowiednio przygotowane. Dla reszty rynku to mapa drogowa, ale też wyraźny sygnał, że na wdrożenia AI nie warto czekać.