Niewykorzystany potencjał polskiego pracownika. Kwalifikacje a realia rynku pracy

Polska gospodarka mierzy się z paradoksem: choć stopa bezrobocia pozostaje niska, niemal co piąty pracownik wykonuje zadania poniżej swoich realnych możliwości. Jak wynika z najnowszych analiz ekspertów PIE, kluczem do wyższych zarobków i satysfakcji zawodowej nie jest sam dyplom, lecz umiejętność wpływania na ludzi oraz sprawne posługiwanie się technologiami cyfrowymi.

Polacy lepiej dopasowani niż pracownicy w Niemczech czy USA

Jak podaje Julian Koperka na łamach Tygodnika Gospodarczego PIE, zjawisko wykonywania pracy poniżej posiadanych kwalifikacji dotyczy niemal 18 proc. Polaków. Choć liczba ta wydaje się wysoka, na tle innych krajów OECD Polska wypada relatywnie korzystnie – średnia dla całej organizacji wynosi bowiem 26 proc. Co ciekawe, w krajach najwyżej rozwiniętych problem ten jest znacznie bardziej dotkliwy.

Skala niedopasowania kwalifikacji w wybranych krajach:

• USA: 39 proc.
• Niemcy: 32 proc.
• Polska: 18 proc.

Jak tłumaczy ekspert PIE, tak duże różnice wynikają ze struktury gospodarek. Państwa o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego i innowacyjności posiadają bardzo dynamiczne rynki pracy, na których paradoksalnie trudniej o idealne dopasowanie kompetencji do błyskawicznie zmieniających się potrzeb pracodawców.

Umiejętność przekonywania warta więcej niż matematyka

Wykorzystywanie specyficznych kompetencji w codziennych obowiązkach przekłada się na realny wzrost stawek godzinowych. Okazuje się, że w Polsce najbardziej dochodową umiejętnością jest tzw. influencing, czyli zdolność wpływania na decyzje innych i ich przekonywania.

Wpływ wykorzystania kompetencji na wzrost wynagrodzenia w Polsce:

• Wpływanie i przekonywanie ludzi: +7 proc.
• Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT): +4 proc.
• Rozwiązywanie problemów i czytanie ze zrozumieniem: +4-5 proc.

Wzrost dochodów wynika bezpośrednio ze zwiększonej produktywności osób, które potrafią samodzielnie podejmować decyzje i oceniać własne zadania. Co istotne, premia płacowa za te umiejętności przysługuje pracownikom niezależnie od poziomu ich formalnego wykształcenia.

Cyfrowy skok polskich biur

Ostatnia dekada przyniosła w krajach OECD znaczący wzrost zapotrzebowania na kompetencje związane z przetwarzaniem informacji. Polska, choć w wielu kategoriach zmienia się wolniej niż średnia unijna, odnotowała spektakularny progres w obszarze technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Julian Kocerka wskazuje na specyfikę polskich zmian:

W Polsce dynamika tych zmian jest poniżej obserwowanej w większości państw OECD. Wyjątkiem jest użycie technologii informacyjno-komunikacyjnych, w której to kategorii Polska odnotowała znaczący wzrost użycia ich w pracy. Jest to także kategoria, której użycie w środowisku zawodowym wzrosło najbardziej na obszarze całego OECD.

Praca poniżej możliwości prostą drogą do wypalenia

Niewykorzystywanie pełni potencjału pracownika to nie tylko problem ekonomiczny, ale i psychologiczny. Monotonia oraz zadania zbyt proste w stosunku do posiadanej wiedzy generują frustrację, która jest jednym z głównych czynników prowadzących do wypalenia zawodowego. Z kolei autonomia i samodzielność w rozwiązywaniu problemów są najsilniej skorelowane z wysokim zadowoleniem z życia oraz zaangażowaniem w obowiązki.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego