Kazachstan to surowcowy gigant. I zarazem strategiczny partner Polski

Kazachstan, największe państwo Azji Centralnej, zyskuje coraz większe znaczenie w polskiej polityce gospodarczej. Choć dystans geograficzny może sugerować ograniczoną współpracę, dane handlowe i trwające negocjacje pokazują coś zupełnie innego. Wspólny potencjał gospodarczy, strategiczne położenie i bogactwo surowców czynią Kazachstan nie tylko partnerem obiecującym, ale wręcz niezbędnym dla dalszego rozwoju polskiego eksportu i inwestycji w regionie – czytamy w najnowszym Tygodniku Gospodarczym PIE.

Polski eksport do Kazachstanus

Według danych za 2024 rok, wartość polskiego eksportu do Kazachstanu wyniosła ok. 964,2 mln USD. Choć oznacza to spadek o 25,3 proc. względem roku poprzedniego, analitycy oceniają, że ostateczne dane mogą być bliższe poziomowi 1 mld USD. Szczególnie perspektywiczny pozostaje eksport produktów rolno-spożywczych, który w 2024 roku osiągnął wartość 143,2 mln USD.

Autor raportu z Polskiego Instytutu Ekonomicznego komentuje bieżące negocjacje:

Pomiędzy państwami rozpoczęły się rozmowy dotyczące zniesienia barier w handlu rolno-spożywczym.

– zauważa Piotr Kamiński, autor analizy opublikowanej w Tygodniku Gospodarczym PIE.

Obiecujące są również prognozy na lata 2024–2029, w których najszybciej ma rosnąć eksport polskiego pieczywa, słodyczy i wyrobów cukierniczych do Kazachstanu. Zniesienie barier celnych i zakazu tranzytu umożliwiłoby rozszerzenie obecności polskich firm na innych rynkach Azji Centralnej.

Kazachstan – gigant surowcowy na nowym Jedwabnym Szlaku

Kazachstan nie tylko importuje – to również kraj o ogromnym potencjale eksportowym. Gospodarka napędzana jest przez surowce energetyczne: ropę naftową, gaz ziemny oraz uran. W 2023 roku Kazachstan odpowiadał za 39 proc. światowej produkcji uranu, co czyni go globalnym liderem w tym sektorze.

Piotr Kamiński podkreśla znaczenie surowców w strategii gospodarczej kraju:

Gospodarkę napędzają bogate zasoby naturalne, w tym ropa naftowa, gaz ziemny, a także uran.

To właśnie te zasoby, wraz ze strategicznym położeniem Kazachstanu na trasie Europa–Azja, przyciągają inwestorów z całego świata. Kraj systematycznie modernizuje infrastrukturę transportową, by stać się istotnym ogniwem w globalnych łańcuchach dostaw. Równolegle prowadzi reformy administracyjne i podatkowe – m.in. wprowadzenie nowego kodeksu podatkowego w 2017 roku – oraz tworzy specjalne strefy ekonomiczne i instytucje wspierające kapitał zagraniczny, takie jak Astana International Financial Centre.

Optymistyczne perspektywy, ale z zastrzeżeniami

Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że nominalny PKB Kazachstanu wzrośnie do 425,9 mld USD w 2030 roku. Średnioroczny wzrost w latach 2025–2030 ma wynieść 6,9 proc., a w ujęciu realnym – 3,5 proc. Głównymi motorami wzrostu mają być rosnący popyt wewnętrzny oraz eksport surowców energetycznych i metalurgicznych.

Ekspert PIE zaznacza jednak, że prognozy te są zależne od sytuacji geopolitycznej i kondycji rynków surowcowych:

Gospodarka Kazachstanu pozostaje jednak szczególnie wrażliwa na globalne ceny ropy naftowej i gazu ziemnego, które stanowią wyzwanie dla długofalowej stabilności.

– zauważa Piotr Kamiński.

Potencjalne zagrożenia to również wzrost napięć w regionie, spowolnienie w globalnych gospodarkach oraz ryzyko wprowadzenia sankcji wtórnych. Kluczem do stabilnego rozwoju pozostaje skuteczna realizacja reform wewnętrznych i aktywna dyplomacja gospodarcza – również w relacjach z Unią Europejską i Polską.

Nowe otwarcie w relacjach Polska–Kazachstan?

Kazachstan jawi się dziś jako kraj, który nie tylko potrzebuje importu produktów rolno-spożywczych, ale również oferuje dostęp do strategicznych zasobów, których potrzebuje Europa. Polskie firmy mogą znaleźć tu zarówno rynek zbytu, jak i możliwości inwestycyjne – w energetyce, infrastrukturze, przemyśle przetwórczym czy usługach finansowych.

Zniesienie barier celnych i stworzenie dogodnych warunków do ekspansji w regionie może stanowić przełom w relacjach gospodarczych między Warszawą a Astaną. Czy polskie firmy będą gotowe wykorzystać ten moment?

Kazachstan to największy rynek w Azji Centralnej z rosnącym popytem wewnętrznym i strategicznym położeniem. Zniesienie zakazu tranzytu otworzyłoby polskim firmom drogę do innych krajów regionu. Dodatkowo Kazachstan importuje znaczne ilości produktów rolno-spożywczych, co czyni go naturalnym partnerem dla polskiego sektora eksportowego.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy PIE