Jutrzejsze zaćmienie Słońca przetestuje europejską energetykę. Fotowoltaika może stracić blisko 10 GW mocy

W środę 12 sierpnia nad Europą dojdzie do zaćmienia Słońca, które wpłynie na produkcję energii z fotowoltaiki. Przy bezchmurnym niebie moc instalacji PV na kontynencie może spaść nawet o 9,7 GW w godzinach 19:15–21:30 – prognozuje organizacja europejskich operatorów przesyłowych ENTSO-E. Polskie Sieci Elektroenergetyczne zapewniają, że zjawisko zostało uwzględnione w planach pracy krajowego systemu, a przygotowania są koordynowane z operatorami w całej Europie – wynika z komunikatów PSE i ENTSO-E.

Pas zaćmienia całkowitego przejdzie w środę m.in. przez Grenlandię, Islandię, północną Hiszpanię i fragment Portugalii. W Polsce zjawisko będzie widoczne jako częściowe na terenie całego kraju – Księżyc przesłoni ok. 80–85 proc. tarczy słonecznej. Zaćmienie rozpocznie się przed zachodem Słońca, a zakończy już po jego schowaniu się za horyzont. W Warszawie początek przewidywany jest ok. godz. 19:14, a maksimum ok. 20:02. Dla obserwatorów to gratka – ostatni raz porównywalne widowisko można było oglądać w Polsce 27 lat temu, podczas pamiętnego zaćmienia z 11 sierpnia 1999 r.

PSE: generacja PV będzie już wtedy niewielka

Dla energetyków kluczowa jest jednak nie astronomia, lecz bilans mocy. Łączna moc zainstalowana fotowoltaiki w Polsce sięga już 27,5 GW, a dynamiczny rozwój OZE sprawił, że zjawiska astronomiczne i pogodowe bezpośrednio przekładają się na pracę systemu. W 2025 r. energia słoneczna odpowiadała za ok. 13 proc. całkowitej produkcji prądu w Unii Europejskiej.

Zaćmienie będzie miało miejsce po godz. 19, a zatem w czasie, gdy generacja PV jest już stosunkowo niewielka

— czytamy w komunikacie PSE.

Operator uwzględnia zjawisko w swoich analizach i planach pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, a jednocześnie przypomina uczestnikom rynku, że powinni wziąć poprawkę na zaćmienie przy bilansowaniu handlowym portfeli zakupowo-sprzedażowych. Eksperci zwracają przy tym uwagę, że przesłonięcie 80–85 proc. tarczy Słońca nie oznacza utraty podobnego odsetka z 27,5 GW – moc zainstalowana to wartość znamionowa, a wieczorem rzeczywista produkcja stanowi tylko jej ułamek.

Największe uderzenie w Hiszpanię i Niemcy

W skali kontynentu zjawisko będzie odczuwalne znacznie mocniej. ENTSO-E poinformowała w piątek, że zrzeszeni w niej operatorzy skoordynowali przygotowania do zarządzania systemami w czasie zaćmienia, m.in. przekazując szczegółowe informacje dyspozytorom mocy i uczestnikom rynku. Według prognoz organizacji największy wpływ odczują Hiszpania i Niemcy, gdzie spadek produkcji z fotowoltaiki będzie najgłębszy. Zarówno PSE, jak i europejscy operatorzy zapewniają jednak, że nie ma zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw energii – zmiana generacji będzie gwałtowna, ale w pełni przewidywalna, a zaćmienie zostanie obsłużone standardowymi mechanizmami bilansowania. Wieczorna pora zjawiska dodatkowo ogranicza jego potencjalny wpływ na pracę sieci.

Środowy wieczór będzie mimo wszystko ciekawym testem dla systemu, w którym pogoda i astronomia znaczą coraz więcej – kolejne tego typu sprawdziany czekają europejską energetykę wraz z dalszym przyrostem mocy słonecznych.

Źródło: PSE, ENTSO-E