Gospodarka Ukrainy w cieniu wojny. Gigantyczne koszty odbudowy i zależność od wsparcia zachodu
Pełnoskalowa inwazja Rosji trwale przeformułowała fundamenty ukraińskiej gospodarki, spychając ją w głęboką recesję, z której powrót jest procesem powolnym i niezwykle kosztownym. Choć prognozy na rok 2026 zakładają kontynuację wzrostu, kluczowym wyzwaniem pozostaje znalezienie niemal 600 mld USD na odbudowę zniszczonego kraju oraz utrzymanie płynności finansowej dzięki kroplówce z zagranicy – czytamy w najnowszym artykule na łamach Tygodnika Gospodarczego Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
PKB wciąż poniżej poziomu sprzed inwazji
Ukraina wciąż odrabia straty po katastrofalnym roku 2022, kiedy to PKB skurczyło się o blisko 29 proc. Mimo odnotowanego ożywienia, dochód na mieszkańca oraz ogólny poziom produkcji pozostają znacząco niższe niż przed wojną. Na rok 2026 analitycy przewidują wzrost PKB na poziomie 1,8 proc. – dynamika ta jest hamowana przez zniszczoną infrastrukturę krytyczną, niedobory energii oraz nieustające zagrożenie bezpieczeństwa.
Autor artykułu, ekspert PIE Sebastian Sajnóg wskazuje na perspektywy ożywienia:
Odbicie jest stopniowe, ale ograniczone. Wyraźniejsze przyspieszenie prognozowane jest dopiero w kolejnych latach, wraz z odbudową potencjału wytwórczego.
Wsparciem dla gospodarki jest wyhamowująca inflacja. Przewiduje się, że wskaźnik CPI spadnie do 7,5 proc. na koniec 2026 r., co jest efektem restrykcyjnej polityki pieniężnej oraz dobrych wyników sektora rolniczego. Pełny powrót do celu inflacyjnego (5 proc.) jest jednak spodziewany dopiero w 2028 r.
Kroplówka o wartości 115 miliardów dolarów
Stabilność makroekonomiczna Kijowa opiera się obecnie niemal wyłącznie na pomocy międzynarodowej. W ciągu najbliższych trzech lat (2026–2028) Ukraina ma otrzymać łącznie ponad 115 mld USD. Sam napływ środków w 2026 r. (51,4 mld USD) będzie odpowiadał za jedną piątą prognozowanego PKB kraju.
Kluczowe parametry finansowe na 2026 rok:
- Pomoc zagraniczna: 51,4 mld USD.
- Deficyt finansów publicznych: ok. 19 proc. PKB.
- Rezerwy walutowe: ok. 65 mld USD (kluczowe dla stabilności kursu hrywny).
Tak wysokie wsparcie pozwoli na sfinansowanie ogromnego deficytu budżetowego, który ma być stopniowo redukowany w kolejnych latach, osiągając poziom 9 proc. PKB w 2028 r.
„Build Back Better”: Odbudowa droższa niż zniszczenia
Skala zniszczeń infrastrukturalnych na Ukrainie jest porażająca. Bank Światowy szacuje, że bezpośrednie szkody w budynkach i infrastrukturze osiągnęły na koniec 2025 r. wartość 195,1 mld USD. Najmocniej ucierpiały sektory:
- Mieszkalnictwo: 61,1 mld USD strat.
- Transport: 40,3 mld USD strat.
- Energetyka: 24,8 mld USD strat.
Całkowite koszty odbudowy w perspektywie dziesięciu lat są szacowane na 587,7 mld USD – kwotę trzykrotnie wyższą niż PKB Ukrainy prognozowane na 2025 r. Różnica między wartością zniszczeń a kosztem odbudowy wynika z konieczności stosowania nowoczesnych, energooszczędnych standardów technicznych.
Koszt odbudowy jest wyraźnie wyższy niż wartość samych zniszczeń, ponieważ obejmuje odtworzenie aktywów według bieżących cen i nowych standardów technicznych – często z wykorzystaniem nowocześniejszych, bardziej energooszczędnych i droższych technologii.
Choć potrzeby na rok 2026 oszacowano na 15,25 mld USD, zabezpieczone dotąd finansowanie pokrywa jedynie niespełna 6 mld USD. Szansą na zasypanie tej luki jest zaangażowanie sektora prywatnego, który – przy odpowiednich reformach – mógłby sfinansować nawet 40 proc. procesów modernizacyjnych.
Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomiczneg.
