Dwie trzecie Polaków leczy się prywatnie. Powodem kolejki, nie jakość
W ciągu ostatnich dwóch lat z publicznej opieki zdrowotnej korzystało 84,7 proc. Polaków, a z prywatnej — 65,9 proc., przy czym 70 proc. tej drugiej grupy wybrało prywatne usługi z powodu krótszego czasu oczekiwania lub braku dostępności świadczenia w NFZ, a nie wyższej jakości — wynika z raportu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, przywoływanego w materiale agencji Newseria. Zdaniem Urszuli Demkow, lekarki i byłej wiceminister zdrowia, postępująca prywatyzacja sektora niesie ryzyko „systemu dwóch prędkości” — a prywatni operatorzy przejmują dziś głównie dobrze wycenione, proste procedury, zostawiając powikłania i kosztownych pacjentów szpitalom publicznym.
348 miliardów na zdrowie — i rosnący udział prywatnych
Skala pieniędzy w systemie rośnie dynamicznie: według GUS krajowe bieżące wydatki na ochronę zdrowia sięgnęły w 2025 r. 348 mld zł, czyli 8,9 proc. PKB — o 60,4 mld zł (21 proc.) więcej niż rok wcześniej. Nakłady publiczne wyniosły 271,8 mld zł (6,9 proc. PKB), a prywatne — 76,2 mld zł (1,9 proc. PKB) wobec 66,3 mld zł w 2024 r.
Prywatyzacja systemu ochrony zdrowia cały czas się toczy. Można ją widzieć w kilku wymiarach. Po pierwsze, to sprzedaż szpitali czy innych podmiotów medycznych prywatnym operatorom. Po drugie, przesunięcie pacjentów z systemu publicznego do systemu prywatnego, co jest najczęściej spowodowane niedostępnością usług i kolejkami do świadczeń
— mówi agencji Newseria Urszula Demkow, lekarz, menedżer ochrony zdrowia i była wiceminister zdrowia.
Spijanie śmietanki: dializy i kardiologia
Mechanizm, który budzi największe zastrzeżenia ekspertki, to selekcja świadczeń przez prywatnych operatorów.
Problem z prywatyzacją jest przede wszystkim taki, że jak dotąd prywatni operatorzy korzystają głównie ze świadczeń, które są dobrze wycenione, w miarę łatwe do wykonania, możliwe do standaryzacji, nieniosące za sobą dużego ryzyka powikłań, a jeżeli już takie wystąpią, to są przekazywane szpitalom publicznym. Bardzo dobrym przykładem procedury, która jest w bardzo dużym procencie sprywatyzowana w kraju, jest dializa. Chorzy, którzy do tej pory byli dializowani w centrach publicznych, w tej chwili mają co najmniej trzech operatorów niepublicznych. Większość dializ odbywa się w systemie prywatnym, natomiast płaci za nie NFZ. Taki chory jest idealnym klientem, dlatego że potrzeba tych dializ jest ciągła, a procedura jest dosyć prosta do wykonania, nie niesie ze sobą wielkich zagrożeń
— wyjaśnia Demkow. Dane Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego potwierdzają skalę: na koniec 2025 r. dializowano w Polsce blisko 21 tys. pacjentów, a około 60 proc. stacji hemodializ należy do prywatnych firm. Drugim mocno sprywatyzowanym obszarem jest — jak wskazuje była wiceminister — kardiologia inwazyjna: świetnie wycenione, bezoperacyjne zabiegi na sercu, w których wyspecjalizowali się operatorzy tacy jak American Heart of Poland czy Scanmed. Później jednak pacjent wraca do systemu publicznego, który musi udźwignąć jego rehabilitację oraz leczenie nadciśnienia, cukrzycy czy otyłości.
Asymetrię widać w strukturze wydatków NFZ: w 2025 r. ze świadczeń skorzystało niemal 32 mln pacjentów, a wartość refundacji wyniosła 187,63 mld zł — z czego ponad 48 mld zł przypadło na zaledwie 1 proc. mieszkańców Polski, wymagających najkosztowniejszego leczenia: przeszczepów, interwencji kardiochirurgicznych, onkologii, chorób rzadkich i innowacyjnych terapii. To dokładnie ci pacjenci, których prywatny sektor nie przejmuje.
Kapitał z Dubaju i milion deklaracji POZ
Kolejnym zagrożeniem jest koncentracja kapitału, kiedy znaczna część rynku, na przykład stacji dializ, trafia w ręce jednego podmiotu. Choć czuwa nad tym UOKiK, pojawiają się pytania, czy te granice nie zostały przekroczone. Prywatny inwestor, mający siedzibę chociażby w Dubaju, może w każdej chwili uznać, że biznes przestaje się opłacać i wycofać się z rynku, zostawiając państwo zupełnie nieprzygotowane. Podobnie dzieje się w podstawowej opiece zdrowotnej. Gdy prywatna sieć skupi milion deklaracji POZ, może dyktować warunki, bo w biznesie liczą się zysk i marża, tymczasem ochrona zdrowia nie może się kierować wyłącznie rachunkiem ekonomicznym
— podkreśla lekarka. Nastroje społeczne tę diagnozę wzmacniają: według raportu IPPEZ „Społeczne znaczenie kapitału zdrowia” 53,3 proc. badanych ocenia publiczny system negatywnie, 65,5 proc. uważa, że środki publiczne są źle wykorzystywane, a jednocześnie Polacy oczekują większej — nie mniejszej — roli państwa: 64,9 proc. chce silniejszej państwowej regulacji wynagrodzeń w publicznej ochronie zdrowia, dodatkowych pieniędzy szukaliby w budżecie (42,8 proc.), a wyższą składkę dla wszystkich popiera ledwie 13 proc.
To, że coraz więcej usług jest w sektorze prywatnym, niesie niebezpieczeństwo systemu dwóch prędkości. Jeden to system dla osób bogatszych, którzy mają środki, ale czasami nie chodzi o pieniądze, ale np. o znajomości. To jest ten szybszy system. Drugi to system wolniejszy, dla biedniejszych, mieszkających w małych ośrodkach, z ograniczonym dostępem do systemu i bez pieniędzy, wykluczonych transportowo. On będzie działał o wiele gorzej i te osoby będą musiały długo oczekiwać na świadczenie i stać w kolejkach
— uważa Demkow.
Szpitale powiatowe na krawędzi, reforma za miliardy
Pilność zmian obnażają finanse szpitali powiatowych — fundamentu dostępności chirurgii ogólnej, interny, położnictwa czy pediatrii. Według raportu Związku Powiatów Polskich koszty działalności 207 badanych placówek przekroczyły w 2025 r. 30,8 mld zł (niemal połowa to wynagrodzenia), łączna strata netto wyniosła ponad 1,26 mld zł, strata ze sprzedaży przekroczyła 1,86 mld zł, a stratę operacyjną na działalności podstawowej wykazało blisko 91 proc. szpitali.
Idealnie byłoby, gdyby szpitale powiatowe przeszły pod zarząd wojewódzki. Wtedy wojewoda na podstawie potrzeb zdrowotnych mógłby rozdzielić zadania, skonsolidować szpitale, które się do tej pory nie chciały konsolidować, szczególnie gdy jeden jest bogatszy, a drugi biedniejszy. To powinno się dziać na poziomie wojewódzkim i wtedy uporządkowalibyśmy sobie te szpitale, może coś trzeba by było zamknąć, zmniejszyć gdzieś liczbę łóżek, gdzieś coś przenieść, tu kardiologia, a tam porodówka. Ale to jest bardzo potrzebne, dlatego że teraz każdy szpital to państwo w państwie, które walczy o siebie i swoich pracowników. Druga rzecz, która jest konieczna, to oddłużenie szpitali i plan ich restrukturyzacji
— tłumaczy była wiceminister. Jak dodaje, mimo rosnących nakładów system wciąż się nie bilansuje — inflacja, wzrost wynagrodzeń oraz drogie innowacyjne terapie pochłaniają kolejne miliardy — a każda reforma wymaga najpierw inwestycji: w Niemczech przebudowa systemu ma kosztować 100 mld euro. Tymczasem przy deficycie sektora finansów i długu publicznym rosnącym — jak mówi — „w tempie kuli śniegowej”, minister finansów pilnuje, by na zdrowie nie wydać więcej, niż naprawdę musi.
Obraz, który wyłania się z tych danych, jest niewygodny dla wszystkich stron sporu o prywatyzację: sektor prywatny realnie skraca kolejki milionom Polaków, ale robi to na własnych warunkach — tam, gdzie marża jest pewna, a ryzyko cudze. Pytanie na najbliższe lata nie brzmi więc „prywatne czy publiczne”, lecz kto ustali reguły gry, zanim rozstrzygnie je sama geografia kapitału — bo system dwóch prędkości, przed którym ostrzega ekspertka, nie będzie wymagał żadnej ustawy. Wystarczy, że nikt niczego nie zmieni.
Źródło: Newseria




![[DO REDAKCJI] Diesel drożeje w środę, benzyna bez zmian – ministerstwo ogłosiło nowe limity](https://pkb24.pl/wp-content/uploads/2026/06/stock_15019-300x200.jpg)




