Czy w wyniku umowy zawartej przez UE pracownicy z Indii ,zaleją polski rynek pracy? 

Historyczne porozumienie o wolnym handlu (FTA) między Unią Europejską a Indiami stało się faktem, tworząc jedną z największych stref wymiany gospodarczej na świecie. Podczas gdy eksporterzy zacierają ręce na myśl o niemal całkowitym zniesieniu ceł, w debacie publicznej powracają pytania o to, czy ułatwienia migracyjne nie wpłyną negatywnie na stabilność rodzimego rynku pracy.

Koniec barier celnych

Głównym filarem porozumienia jest drastyczna redukcja obciążeń podatkowych. Unia Europejska zdecydowała się na zniesienie ceł na ponad 97 proc. towarów z Indii, podczas gdy strona indyjska otworzyła swój rynek na 96,6 proc. produktów z UE. To przełom szczególnie dla polskiej branży motoryzacyjnej i maszynowej. Cło na europejskie samochody w Indiach spadnie zaporowego poziomu 110 proc. do zaledwie 10 proc., a opłaty za komponenty zostaną całkowicie zlikwidowane.

Beneficjentami nowej umowy będą również sektory:

• lotniczy i kosmiczny – większy udział w łańcuchach dostaw dla indyjskich programów modernizacyjnych,
• chemiczny i farmaceutyczny – łatwiejszy dostęp do rynku dla producentów leków i chemii przemysłowej,
• hutniczy i metalowy – stabilny wzrost zamówień dzięki indyjskim inwestycjom infrastrukturalnym.

Bilans rynku pracy

Mimo obaw o konkurencję, pierwsze analizy wskazują na dodatni wpływ umowy na zatrudnienie w Europie. Handel z Indiami już teraz generuje około 800 tys. miejsc pracy w UE, a uproszczenie procedur ma ten wynik znacząco poprawić. Szczególnie skorzystają na tym małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), dla których skomplikowana biurokracja była dotąd barierą nie do przejścia.

Włodzimierz Kucharczuk, Project Manager w Smart Solutions HR, ocenia perspektywy dla zatrudnienia:

Bilans dla rynku pracy jest pozytywny. Powstaną nowe miejsca pracy w takich sektorach jak eksport, logistyka, usługi biznesowe, doradztwo prawne i podatkowe, technologie oraz projekty międzynarodowe. Zwiększona mobilność specjalistów, szczególnie w branży IT i inżynierii, z jednej strony wpłynie na konkurencję w obszarze pozyskiwania talentów, z drugiej zaś przyspieszy transfer wiedzy.

Ekspert zauważa jednak, że presję cenową mogą odczuć lokalne szwalnie ze względu na tańszy import tekstyliów.

Mit „zalewu” rynku pracownikami z Indii

Kwestia ułatwień migracyjnych budzi najwięcej emocji, jednak porozumienie FTA koncentruje się na tzw. mobilności profesjonalnej, a nie masowej migracji zarobkowej. Chodzi przede wszystkim o krótkoterminowe delegacje, transfery wewnątrz korporacji oraz współpracę przy konkretnych projektach technologicznych.

Włodzimierz Kucharczuk uspokaja w kwestii obaw o niekontrolowany napływ siły roboczej:

Jednocześnie warto zaznaczyć, że ułatwienie procedur nie oznacza całkowitego otwarcia granic ani automatycznego dostępu do rynków pracy państw UE. Krajowe przepisy wizowe i pracownicze, w tym polskie regulacje dotyczące zezwoleń na pracę, pozostają w mocy. (…) Naszym zdaniem nie ma powodu do obaw – porozumienie nie umożliwia masowej migracji zarobkowej, a raczej wprowadzi intensyfikację współpracy między pracownikami obu narodowości.

Obecnie obywatele Indii stanowią już blisko 11 proc. obcokrajowców zatrudnionych w Polsce, co czyni ich ważnym filarem gospodarki jeszcze przed wejściem w życie ułatwień zawartych w umowie.

Wyzwanie dla polskiego sektora IT

Współpraca z indyjskimi specjalistami może stać się katalizatorem zmian w polskiej branży IT, która po okresie przestoju potrzebuje nowych impulsów. FTA wymusza ewolucję w stronę usług o najwyższej wartości dodanej, takich jak cyberbezpieczeństwo czy zaawansowana analityka danych.

Włodzimierz Kucharczuk podsumowuje długofalowy wpływ porozumienia:

W dłuższej perspektywie FTA stawia więc przed polskim rynkiem pracy nie zagrożenie utratą miejsc pracy, co wyraźne wyzwanie: przesunięcie w stronę kompetencji wysoko wyspecjalizowanych, większej wartości dodanej i modeli współpracy opartych na wiedzy, a nie wyłącznie na kosztach pracy.