Biznes odzyskuje optymizm. Miesięczny Indeks Koniunktury wraca na ścieżkę wzrostu

Początek drugiego kwartału 2026 roku przynosi wyraźne ożywienie w nastrojach polskich przedsiębiorców. Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) wzrósł w kwietniu o 5,7 pkt, osiągając poziom 103,6 pkt, co oznacza powrót do optymistycznych ocen sytuacji gospodarczej. Choć firmy cieszą się z rosnącej sprzedaży i stabilnej płynności, nad rynkiem zawisł nowy cień – niepewność gospodarcza stała się najpoważniejszą barierą dla biznesu po raz pierwszy od czterech lat.

Powrót pozytywnych nastrojów

Po słabszym lutym i marcu, kwiecień przyniósł przełamanie negatywnych trendów. Aż pięć z siedmiu kluczowych komponentów MIK znajduje się obecnie powyżej poziomu neutralnego. Przedsiębiorstwa deklarują przede wszystkim wzrost wartości sprzedaży oraz liczby nowych zamówień. Ponad połowa badanych podmiotów (53 proc.) dysponuje poduszką finansową pozwalającą na przetrwanie powyżej trzech miesięcy, co świadczy o solidnej płynności finansowej sektora.

Dr Anna Szymańska z Polskiego Instytutu Ekonomicznego komentuje bieżącą sytuację:

W kwietniu, po dwóch miesiącach, nastroje pozytywne przeważają ponownie nad negatywnymi w polskich firmach. Obserwujemy zdecydowane ożywienie na rynku – w stosunku do poprzedniego miesiąca wyraźnie wzrosły wartości wskaźników sprzedaży i nowych zamówień, poprawiła się też płynność finansowa przedsiębiorstw. Sytuacja na rynku pracy jest nadal stabilna.

— wskazała dr Anna Szymańska, reprezentująca Polski Instytut Ekonomiczny.

Produkcja liderem, budownictwo wciąż pod kreską

Ożywienie nie rozkłada się równomiernie na wszystkie sektory gospodarki. Najlepsza sytuacja panuje w produkcji, branży TSL (Transport-Spedycja-Logistyka) oraz handlu. W tych sektorach rosnąca liczba zamówień skłania firmy do planowania nowych zatrudnień.

Zgoła inaczej wygląda sytuacja w budownictwie oraz usługach. Choć oba te sektory odnotowały poprawę w stosunku do marca, ich wskaźniki wciąż pozostają poniżej poziomu neutralnego. W budownictwie głównym problemem pozostaje niska aktywność inwestycyjna oraz ostrożność w podejmowaniu nowych projektów rozwojowych.

Geopolityka rzuca kłody pod nogi

Mimo optymistycznych wyników sprzedaży, przedsiębiorcy zmagają się z nowym rodzajem ryzyka. Po raz pierwszy od połowy 2022 roku to nie koszty pracy, lecz niepewność sytuacji gospodarczej jest wskazywana jako bariera numer jeden (przez 2/3 firm). Jest to bezpośredni efekt napięć międzynarodowych, w tym konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Ekspertka PIE wyjaśnia przyczyny tej zmiany:

Wśród barier utrudniających działalność przedsiębiorstw na pierwsze miejsce awansowała niepewność gospodarcza, a zaraz za nią znalazły się rosnące ceny energii. Jest to efekt niestabilnej sytuacji geopolitycznej po ataku USA i Izraela na Iran oraz zablokowaniu Cieśniny Ormuz, co spowodowało zawirowania na rynku ropy naftowej.

— podkreśliła dr Anna Szymańska, reprezentująca Polski Instytut Ekonomiczny.

Bariery najczęściej wskazywane przez firmy w kwietniu 2026 r.:

— Niepewność sytuacji gospodarczej: blisko 66 proc. wskazań.

— Koszty pracownicze i ceny energii: ponad 60 proc. wskazań.

— Niedostępność pracowników i zatory płatnicze: ponad 40 proc. wskazań.

Mimo zawirowań geopolitycznych, polski biznes wykazuje dużą odporność. Wyhamowanie presji płacowej, wynikające m.in. z malejącej inflacji, daje firmom przestrzeń do stabilizacji, choć brak skłonności do nowych inwestycji sugeruje, że przedsiębiorcy wolą przeczekać najbardziej niepewny okres przed podjęciem kluczowych decyzji rozwojowych.

Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny