Sztuczna inteligencja przebudowuje polski ekosystem startupów. Udział firm z klastra SI wzrósł dziesięciokrotnie

Największą zmianą w strukturze polskiego systemu startupów ostatnich lat jest rosnące znaczenie sztucznej inteligencji. Udział firm wykorzystujących tę technologię jako główny obszar działalności zwiększył się z 1,3 proc. wśród startupów założonych w latach 2013–2016 do ok. 13 proc. w okresie 2023–2026 – to wzrost o blisko 12 pkt. proc., największy spośród wszystkich wyodrębnionych klastrów. Tak wynika z analizy Magdaleny Lesiak opublikowanej w Tygodniku Gospodarczym Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

SI największym wygranym dekady

Firmy tworzące tzw. klaster SI odnotowały najszybszy wzrost udziału w strukturze polskiego ekosystemu startupowego spośród wszystkich badanych segmentów.

Zmiana ta może odzwierciedlać globalny trend upowszechniania technologii SI w działalności przedsiębiorstw, a także zwiększone zainteresowanie inwestorów projektami opartymi na SI, co sprzyja eksponowaniu zastosowań tej technologii w profilach startupów.

— wskazała Magdalena Lesiak, autorka analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Drugim najszybciej rosnącym klastrem zidentyfikowanym w analizie był ten dotyczący cyberbezpieczeństwa, którego udział wzrósł z ok. 1,7 proc. do ponad 5 proc. W tym czasie zwiększył się też udział klastra obejmującego rozwiązania chmurowe oraz infrastrukturę IT – z ok. 1,7 proc. do ponad 4 proc., a także technologie związane ze zdrowiem i medycyną – z ok. 7 proc. do niemal 9 proc. Zmiany te mogą wskazywać na rosnące znaczenie technologii o charakterze przekrojowym, takich jak SI i rozwiązania chmurowe.

Media i sport tracą, edtech i fintech trzymają pozycję

Największy spadek odnotowano w klastrze obejmującym rozwiązania związane z mediami i sportem, w którym udział zmniejszył się z 27 proc. do 22 proc. Niewielkie spadki, rzędu ok. 2 pkt. proc., wystąpiły również w klastrach dotyczących technologii powiązanych z grami komputerowymi, turystyką oraz narzędziami komunikacji.

Niektóre segmenty polskiego ekosystemu startupowego wykazują przy tym stabilność w długim okresie. Udział klastrów technologii edukacyjnych i finansowych pozostał zbliżony między okresem 2013–2016 a 2023–2026, co sugeruje ich utrwaloną pozycję w strukturze rynku. Podobną odporność wykazuje klaster łączący nowoczesną produkcję (Manufacturing) i technologie kosmiczne (Space).

Polska podąża za światem, ale bez klastrów AI-native i DefenseTech

W globalnym ekosystemie startupów coraz wyraźniej widoczna jest koncentracja wokół obszarów technologii wykorzystującej SI od podstaw (AI-native) oraz technologii obronnych (DefenseTech). W Polsce te wyspecjalizowane obszary nie wyodrębniły się jednak w przeprowadzonej analizie jako osobne, dominujące klastry.

Polski ekosystem startupów podąża za światowym kierunkiem rozwoju SI. Rosnące znaczenie SI w Polsce może wynikać z jej coraz szerszego zastosowania w różnych obszarach działalności startupów, a także ze wzmacniania przez globalny trend i zainteresowania inwestorów technologiami opartymi na SI.

— podkreśliła Lesiak.

Analizę oparto na danych z bazy Dealroom. Liczba startupów uwzględnionych w badaniu zmniejsza się w kolejnych okresach – z 2213 firm założonych w latach 2013–2016 do 707 założonych w latach 2023–2026 (stan na kwiecień 2026 r.). Ponieważ baza jest aktualizowana na bieżąco, a najmłodsze startupy są dodawane z opóźnieniem, ostatnie lata mogą być niedoszacowane. Z tego względu analiza opiera się na udziałach poszczególnych klastrów w ramach każdego okresu założenia startupów, co pozwala porównać zmiany struktury technologicznej niezależnie od liczby przedsiębiorstw.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy PIE