Porozumienie handlowe UE–USA obniży koszty gospodarcze dla Polski

Nowe porozumienie handlowe między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi przyniesie znaczące korzyści dla polskiej gospodarki. Jak wynika z analizy opublikowanej przez Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, dzięki nowym ustaleniom koszty gospodarcze amerykańskich ceł dla Polski znacząco się zmniejszyły.

Porozumienie zakłada obniżenie ceł na większość towarów eksportowanych z UE do USA do poziomu 15%, co oznacza redukcję względem wcześniejszych zapowiedzi z kwietnia tego roku (20%) oraz względem znacznie wyższych, rozważanych przez administrację Donalda Trumpa (nawet 50%). Kluczową zmianą jest też objęcie niektórych towarów — takich jak samoloty, wybrane chemikalia, leki generyczne, półprzewodniki czy część produktów rolnych — zerową stawką celną. Jednocześnie USA zrezygnują z ceł na własny eksport do Europy w ramach tej umowy.

Niższe straty w PKB i eksporcie

Zgodnie z szacunkami Polskiego Instytutu Ekonomicznego, koszt gospodarczy dla Polski w wyniku amerykańskich ceł spadł z 0,37% PKB (ok. 13,5 mld zł) w scenariuszu z kwietnia do 0,22% PKB (ok. 8 mld zł) w obecnym stanie. Oznacza to zmniejszenie kosztów o 5,5 mld zł. Jednocześnie ograniczono potencjalny spadek eksportu w wielu branżach, szczególnie tych najbardziej narażonych na skutki ceł.

Dla porównania:

• Górnictwo: spadek eksportu zmniejszył się z 5,0% do 1,1%,
• Przetwórstwo żywności: z 3,5% do 0,1%,
• Motoryzacja: z 0,9% do 0,1%,
• Transport i magazynowanie: z 1,0% do 0,3%.

Obecnie największą podatność na skutki ceł wykazują branże metalowe i chemiczne, choć spadki eksportu nie powinny przekroczyć 1,5% w żadnej z dużych branż.

Wyłączenia i ograniczenia

Mimo ogólnego złagodzenia polityki celnej, porozumienie nie objęło wszystkich towarów. Największe straty mogą dotyczyć sektora stalowego i aluminiowego. Cła na te towary wzrosły z 25% do 50%, co wynika z decyzji administracji USA o nałożeniu globalnych ceł w ramach tzw. section 232, argumentowanych względami bezpieczeństwa narodowego. Trwają też dochodzenia dotyczące importu farmaceutyków i półprzewodników, co może zaowocować kolejnymi porozumieniami w przyszłości.

Szacunki PIE oparto na modelu handlu międzynarodowego KITE, który uwzględnia zarówno bezpośrednie efekty porozumienia UE–USA, jak i pośrednie skutki zmian w polityce celnej USA wobec innych partnerów handlowych, takich jak Wielka Brytania, Chiny czy Meksyk. Ostateczne koszty gospodarcze mogą się jeszcze nieznacznie zmniejszyć po publikacji pełnej listy towarów objętych zerową stawką celną.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego