Koniec opłat e-TOLL dla pojazdów do 3,5 t z przyczepą – co musisz wiedzieć przed 21 września 2026 r.

Z początkiem jesieni 2026 roku znika jeden z bardziej kontrowersyjnych obowiązków w polskim systemie elektronicznego poboru opłat: właściciele lekkich pojazdów ciągnących przyczepę przestaną być traktowani przez e-TOLL jak operatorzy ciężarówek. Zmiana wchodzi w życie z dniem 21 września 2026 r. i wynika z nowelizacji ustawy o drogach publicznych uchwalonej pod koniec maja 2026 roku.

Najważniejsze:

• Począwszy od 21 września 2026 r. pojazdy o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony, jeżeli ciągną przyczepę, są zwolnione z obowiązku wnoszenia opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL.
• Dane tych pojazdów zostaną usunięte z rejestru e-TOLL automatycznie, właściciele nie muszą samodzielnie wyrejestrowywać zestawów z systemu.
• Zwrot niewykorzystanych środków zgromadzonych na koncie e-TOLL jest możliwy wyłącznie na wniosek użytkownika, który musi wpłynąć w ciągu sześciu miesięcy od daty wejścia w życie ustawy. Brak wniosku w tym terminie oznacza, że pieniądze przechodzą na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego.
• Podstawę prawną stanowi ustawa o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

Przyczepa kempingowa jak TIR, skąd wziął się ten absurd i dlaczego tak długo trwał?

System e-TOLL od początku obejmował opłatą pojazdy przekraczające określony próg dopuszczalnej masy całkowitej. Problem polegał na tym, że przepisy uwzględniały masę całego zestawu: samochodu osobowego lub dostawczego wraz z podczepioną przyczepą. W efekcie rodzina holująca przyczepę kempingową na urlop lub przedsiębiorca wożący towar niewielką przyczepką towarową wpadali w ten sam obowiązek rejestracyjny i rozliczeniowy, który pierwotnie projektowano z myślą o transporcie ciężarowym.

Krytycy tego rozwiązania wskazywali od lat, że zestaw lekkiego samochodu z przyczepą kempingową nie obciąża nawierzchni drogi w sposób porównywalny z wielotonową naczepą, a obciążenie administracyjne jest dla prywatnych użytkowników nieproporcjonalne do celu, któremu opłata elektroniczna miała służyć. Pytanie, dlaczego zmiana przyszła właśnie teraz, pozostaje otwarte. Warto jednak zauważyć, że podobne dyskusje o proporcjonalności opłat drogowych dla lekkich zestawów toczą się w wielu krajach Unii Europejskiej, gdzie dyrektywa o eurowinietach wielokrotnie nowelizowana była właśnie pod kątem rozróżnienia między transportem ciężkim a lekkim.

Co konkretnie się zmienia i kogo dotyczy

Po wejściu w życie nowych przepisów użytkownicy pojazdów o DMC do 3,5 tony ciągnących przyczepę, niezależnie od tego, czy jest to przyczepa kempingowa, przyczepka towarowa, laweta czy inny rodzaj przyczepy, nie będą zobowiązani ani do rejestracji przejazdu, ani do wnoszenia opłaty elektronicznej na drogach objętych e-TOLL. Kryterium decydującym jest DMC pojazdu ciągnącego, nie typ ani masa samej przyczepy.

Zmiana dotyczy systemu e-TOLL funkcjonującego w Polsce. Warto mieć na uwadze, że kierowcy przekraczający granicę i korzystający z płatnych odcinków w innych państwach nadal podlegają tamtejszym regulacjom, które mogą być odmienne.

Czytaj także: Rząd drenuje kieszenie przewoźników: e-TOLL pochłonie w 2026 roku o 2,7 mld zł więcej

Dane zestawów objętych zwolnieniem zostaną usunięte z rejestru e-TOLL z urzędu, system zrobi to automatycznie. Oznacza to, że właściciele nie muszą podejmować żadnych działań wyrejestracyjnych, aby uniknąć dalszego naliczania opłat.

Pół roku na odzyskanie pieniędzy, jak to działa

Użytkownicy, którzy zgromadzili środki na kontach rozliczeniowych e-TOLL powiązanych z lekkim zestawem z przyczepą, mogą je odzyskać. Zwrotowi podlegają zarówno środki wpłacone w ramach przedpłaty, jak i środki stanowiące zabezpieczenie pieniężne przy trybie płatności okresowej. Jeśli zabezpieczenie przyjęło formę gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, zwracane są oryginały dokumentów gwarancyjnych, nie gotówka.

Warunkiem odzyskania pieniędzy jest złożenie wniosku w oknie czasowym wynoszącym sześć miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie ustawy. Środki trafią na rachunek bankowy wskazany przez użytkownika we wniosku.

⚠️ Termin jest nieprzekraczalny. Jeżeli wniosek nie wpłynie w wyznaczonym czasie, zgromadzone środki nie podlegają zwrotowi i na mocy przepisów ustawy zasilają Krajowy Fundusz Drogowy. Nie przewidziano trybu odwoławczego ani możliwości przywrócenia terminu. Warto złożyć wniosek z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, aby mieć czas na ewentualne uzupełnienie braków formalnych.

Konta rozliczeniowe obsługujące wyłącznie pojazdy objęte nowym zwolnieniem będą zamykane zgodnie z trybem określonym w ustawie. Jeśli konto było powiązane również z innymi pojazdami nieobjętymi zmianą, jego dalsze funkcjonowanie regulują odrębne przepisy, w takim przypadku warto zweryfikować status konta bezpośrednio w systemie e-TOLL.

Implikacje dla właścicieli przyczep, oszczędność realna czy symboliczna?

Trudno bez danych o liczbie zarejestrowanych zestawów i strukturze przejazdów precyzyjnie oszacować łączną wartość oszczędności, jakie zmiana przyniesie użytkownikom. Pewne jest natomiast, że beneficjentami będą zarówno osoby prywatne korzystające z przyczep kempingowych sezonowo, jak i drobni przedsiębiorcy regularnie holujący przyczepki towarowe lub lawety. Dla tej drugiej grupy zniesienie obowiązku rejestracji i rozliczania w e-TOLL to nie tylko oszczędność finansowa, ale też redukcja obciążenia administracyjnego.

Z drugiej strony środki, których właściciele nie odbiorą w terminie, zasilą Krajowy Fundusz Drogowy. Ile to może być, zależy od tego, ilu użytkowników nie złoży wniosku w czasie. Historia podobnych mechanizmów „opt-in” do zwrotów pokazuje, że część uprawnionych zawsze przegapi termin, co czyni tę kwestię istotną z perspektywy finansów publicznych.

FAQ, pytania, które mogą nurtować użytkowników

Czy muszę samodzielnie wyrejestrować pojazd z e-TOLL?

Nie. Ministerstwo Finansów potwierdziło, że dane pojazdów objętych zwolnieniem zostaną usunięte z rejestru automatycznie. Brak działania z Twojej strony nie grozi sankcją w zakresie samego wyrejestrowania.

Zmiana dotyczy konkretnego rodzaju przyczepy czy każdej?

Przepis nie różnicuje rodzaju przyczepy, obejmuje każdą przyczepę ciągniętą przez pojazd o DMC do 3,5 tony, a zatem przyczepy kempingowe, towarowe, lawety i inne. Jedynym kryterium jest DMC pojazdu holującego.

Co, jeśli zapomniałem złożyć wniosek o zwrot środków?

Ustawa nie przewiduje możliwości odzyskania pieniędzy po upływie sześciomiesięcznego terminu. Niewykorzystane środki trafiają wówczas na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego i nie podlegają zwrotowi.

Czy zwrot dotyczy też ewentualnych zaległości lub kar na koncie?

Źródła, na których opiera się ten artykuł, nie odnoszą się do kwestii zaległości ani kar. Ustawa wskazuje wyraźnie na środki wniesione tytułem przedpłaty lub zabezpieczenia pieniężnego. W razie wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji na koncie warto skontaktować się bezpośrednio z obsługą systemu e-TOLL.

Fot. Europan guy / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)