Boom na samozatrudnienie wśród młodych. Prawie co trzecie JDG w Polsce zakładają osoby przed 30-tką

W 2024 roku 30% nowych jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) w Polsce zostało zarejestrowanych przez osoby poniżej 30. roku życia – wynika z danych CEIDG. Dlaczego młodzi coraz częściej wybierają samozatrudnienie? Czy to aspiracja, czy konieczność? Analizujemy artykuł z Tygodnika Gospodarczego PIE autorstwa Aleksandry Wejt-Knyżewskiej.

Rosnąca przedsiębiorczość młodych

Z danych CEIDG wynika, że w 2024 roku osoby do 30. roku życia założyły 86,3 tys. JDG, co stanowi 30% wszystkich nowych działalności. To znaczący wzrost w porównaniu do 2019 roku, gdy odsetek ten wynosił 10% (30,3 tys.). Wskaźnik przedsiębiorczości młodych (liczba nowych JDG na 1000 osób w wieku 15–29 lat) wzrósł z 5 w 2019 roku do 15 w 2024 roku.

W 2024 r. na każde 1000 osób w wieku do 30 lat przypadało 15 nowo zarejestrowanych JDG, czyli trzykrotnie więcej niż w 2019 r., gdy liczba ta wynosiła 5 na 1000 osób.

– podkreśla Aleksandra Wejt-Knyżewska, wskazując na dynamiczny wzrost przedsiębiorczości młodych, autorka raportu Tygodnika Gospodarczego PIE.

Wzrost ten może być związany z popularnością umów B2B, które pozwalają firmom optymalizować koszty, oraz ulgami dla młodych przedsiębiorców.

Regionalne zróżnicowanie przedsiębiorczości

Przedsiębiorczość młodych różni się w zależności od regionu. Najwyższy wskaźnik nowych JDG na 1000 osób w wieku 15–29 lat odnotowano w województwach wielkopolskim (8,9), mazowieckim (8,7) i małopolskim (8,5). Najniższy – w podkarpackim (3,3). Wysoki udział młodych wśród zakładających JDG widoczny jest w lubelskim (32%), wielkopolskim (30%) i podkarpackim (29%).

Zróżnicowanie może wskazywać, że w części regionów samozatrudnienie pełni funkcję aspiracyjną i rozwojową, a w innych – adaptacyjną, będąc dla młodych sposobem wejścia na rynek pracy.

– zauważa Aleksandra Wejt-Knyżewska, analizując regionalne różnice, autorka raportu Tygodnika Gospodarczego PIE.

Wysoka aktywność młodych występuje zarówno w regionach o niskim bezrobociu (małopolskie, wielkopolskie), jak i wyższym (lubelskie, dolnośląskie), co sugeruje różne motywacje do zakładania JDG.

Samozatrudnienie: Aspiracja czy konieczność?

Młodzi dorośli mierzą się z trudniejszą sytuacją na rynku pracy – stopa bezrobocia w grupie 15–29 lat w 2024 roku wynosiła 6,7%, wobec 2,9% dla całej populacji. W lipcu 2025 roku 24% bezrobotnych stanowiły osoby poniżej 30. roku życia.

W takich warunkach część młodych dorosłych decyduje się na założenie własnej działalności nie tyle z potrzeby realizowania przedsiębiorczych aspiracji, ile z konieczności – jako warunku podjęcia pracy i uzyskania dochodu.

– tłumaczy Aleksandra Wejt-Knyżewska, wskazując na trudności na rynku pracy, autorka raportu Tygodnika Gospodarczego PIE.

Samozatrudnienie jest jednak także świadomym wyborem – młodzi cenią niezależność, możliwość eksperymentowania z karierą i większą elastyczność, traktując niepowodzenia jako część nauki.

Znaczenie samozatrudnienia dla młodych

JDG to nie tylko sposób na wejście na rynek pracy, ale także mechanizm przeciwdziałania wykluczeniu z grupy NEET (osoby nieuczące się, niepracujące i nieuczestniczące w szkoleniach). Samozatrudnienie pozwala młodym zdobywać doświadczenie i kształtować ścieżkę zawodową.

Samozatrudnienie to nie tylko indywidualna ścieżka zawodowa. Jest to również mechanizm ograniczania ryzyka bierności i zagrożenia wykluczeniem z rynku pracy w formie NEET.

– podkreśla Aleksandra Wejt-Knyżewska, wskazując na szersze znaczenie JDG, autorka raportu Tygodnika Gospodarczego PIE.

Wysoka skłonność młodych do podejmowania ryzyka i ich elastyczność sprzyjają eksperymentom z własną działalnością, co może przyczynić się do budowania bardziej dynamicznej gospodarki.

Przyszłość przedsiębiorczości młodych

Rosnąca liczba JDG zakładanych przez młodych Polaków to sygnał zmieniającego się rynku pracy. Czy trend ten utrzyma się, wspierany ulgami i elastycznością B2B, czy jest odpowiedzią na trudności w znalezieniu tradycyjnego zatrudnienia? Kluczowe będzie dostosowanie polityki wsparcia do potrzeb młodych przedsiębiorców, by samozatrudnienie stało się trwałym motorem rozwoju gospodarczego.