Work-life balance w Polsce prawie nie istnieje

Zacieranie się granic między życiem zawodowym a prywatnym stało się jednym z największych wyzwań współczesnego polskiego rynku pracy. Wiele osób wykonuje obowiązki po godzinach, rezygnując z odpoczynku, co ma bezpośrednie przełożenie na ich dobrostan i decyzje zawodowe. Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazuje, że Polska zajmuje jedno z ostatnich miejsc w UE pod względem wskaźnika work-life balance (wartość 6,5).

Presja emocjonalna i poczucie winy

Permanentna dostępność generuje u pracowników silną presję psychiczną. Badania ankietowe Gi Group Holding pokazują, że 24% respondentów odczuwa poczucie winy, gdy nie odbiera służbowych telefonów lub wiadomości po godzinach pracy. To sygnał, jak silnie nieformalne oczekiwania wpływają na komfort psychiczny.

Jak wynika z danych Pracuj.pl, lekceważenie tej kwestii ma bezpośrednie konsekwencje dla organizacji: aż 37% osób zrezygnowało z pracy z powodu braku szacunku dla życia prywatnego.

Anna Wesołowska, Dyrektor Zarządzająca Gi Group, komentuje to zjawisko:

Decyzja o odejściu z pracy rzadko zapada z dnia na dzień. To wynik długotrwałego przeciążenia, braku reakcji ze strony organizacji oraz poczucia, że równowaga między życiem prywatnym a zawodowym nie jest zachowana i szanowana. Ignorowanie lub lekceważenie tego zjawiska może prowadzić do poważnych konsekwencji – frustracji, niezadowolenia, a także zwiększenia rotacji, co nie pozostaje bez wpływu na stabilność i reputację firmy.

Mimo odczuwanej presji, większość pracowników akceptuje naruszanie granic: 89% badanych zgadza się na pracę po godzinach, w zależności od kontekstu lub w zamian za rekompensatę. Co więcej, 10% robi to bez zastrzeżeń, co sugeruje, że bycie dostępnym 24/7 stało się w niektórych firmach niepisanym standardem.

Rola kultury organizacyjnej i liderów

Eksperci podkreślają, że naruszanie czasu prywatnego rzadko wynika z formalnych poleceń, a częściej jest efektem braku jasnych ram regulujących dostępność po godzinach. Choć 27% ankietowanych przyznało, że zawsze rozdziela swój czas prywatny od zawodowego, a 21% robi to często, wymaga to świadomego zarządzania czasem.

Karolina Popiel, Associate Partner w Wyser Executive Search, zwraca uwagę na znaczenie postaw kadry zarządzającej:

Kultura organizacyjna opiera się nie na wewnętrznych regulaminach, ale codziennych praktykach i postawach kadry zarządzającej. Jeśli zespół regularnie otrzymuje maile czy telefony po godzinach pracy i jednocześnie towarzyszy temu nieformalne oczekiwanie szybkiej reakcji, to nawet najbardziej szczegółowe procedury tracą znaczenie.

Podkreśla, że to liderzy wyznaczają granice i to ich zachowanie realnie wpływa na komfort psychiczny zespołu i motywację.

Przeciążenie prowadzi do wypalenia

Utrata kontroli nad granicami pracy i życia prywatnego prowadzi do chronicznego stresu i wypalenia zawodowego, a w efekcie do decyzji o zmianie pracy. Zjawisko to potęguje koszty związane z rekrutacją i wdrożeniem nowych pracowników.

Ewa Michalska, Dyrektor Operacyjna w Grafton Recruitment, apeluje o konkretne rozwiązania:

Potrzebne są jasne i konsekwentnie wdrażane zasady. Sama deklaracja nie wystarczy, jeśli za nią nie idą konkretne rozwiązania chroniące pracowników przed wypaleniem zawodowym. Troska o ludzi, zanim ci zdecydują się odejść, staje się jednym z najważniejszych zadań organizacji.

Dopiero wprowadzenie i przestrzeganie realnych działań w regulaminach i codzienności może sprawić, że pracownicy poczują, iż ich dobrostan jest traktowany poważnie.