Włoskie ministerstwo edukacji zakazało szkołom używania „symboli neutralnych płciowo”

Włoskie Ministerstwo Edukacji wydało memorandum zakazujące używania symboli „neutralnych płciowo”, takich jak gwiazdki (*) czy litera ə (tzw. szwa), w oficjalnej komunikacji szkolnej. Decyzja, ogłoszona w piątek, 21 marca, stała się kolejnym krokiem rządu premier Giorgii Meloni w kierunku ochrony tradycyjnych wartości i zasad językowych.

Zakaz w imię jasności i gramatyki

Ministerstwo argumentuje, że stosowanie symboli neutralnych płciowo narusza reguły gramatyczne języka włoskiego i prowadzi do niejasności w komunikacji instytucjonalnej. W oficjalnym oświadczeniu stwierdzono:

Użycie niezatwierdzonych znaków graficznych, takich jak * czy ə, jest sprzeczne z normami językowymi i zagraża spójności oraz przejrzystości przekazu

Decyzja ta dotyczy wszystkich szkół na terenie Włoch i ma na celu ujednolicenie języka używanego w edukacji

Włoski, podobnie jak inne języki romańskie, opiera się na binarnej strukturze płci gramatycznej, gdzie rzeczowniki i przymiotniki przyjmują formę męską lub żeńską. W przypadku liczby mnogiej obejmującej obie płcie dominuje forma męska. Zwolennicy zakazu, w tym rządząca koalicja pod wodzą Meloni, twierdzą, że wprowadzanie symboli neutralnych płciowo, popularnych w kręgach progresywnych, jest niepotrzebnym naruszeniem naturalnej ewolucji języka.

Język jako fundament cywilizacji

Decyzja spotkała się z ostrą krytyką ze strony środowisk lewicowych oraz LGBT. Włoskie media, takie jak La Repubblica, donoszą o protestach aktywistów, którzy widzą w zakazie kolejny przejaw „konserwatywnego zwrotu” rządu Meloni.

To atak na inkluzywność i wolność wyrażania tożsamości

– stwierdziła Laura Boldrini, polityk lewicowej Partii Demokratycznej, w wywiadzie dla Corriere della Sera.

Zakaz wpisuje się w szerszą politykę rządu, która obejmuje m.in. sprzeciw wobec małżeństw jednopłciowych i ograniczanie edukacji seksualnej w szkołach.

Z drugiej strony, zwolennicy decyzji, w tym prawicowe ugrupowania jak Bracia Włosi (Fratelli d’Italia), chwalą ją jako obronę włoskiej kultury i tożsamości.

Język jest fundamentem naszej cywilizacji. Nie możemy pozwolić, by ideologia niszczyła jego strukturę

– powiedział wicepremier Matteo Salvini w komentarzu dla Il Giornale.

Zakaz symboli neutralnych płciowo nie jest odosobnionym działaniem. Włoska Akademia della Crusca, instytucja strzegąca czystości języka włoskiego, już wcześniej sugerowała unikanie takich innowacji w oficjalnych dokumentach, uznając je za niepotrzebne i nieprzystające do tradycji językowej. Włoskie media, takie jak ANSA, przypominają również, że Giorgia Meloni od początku swojej kadencji w 2022 roku podkreśla konserwatywne wartości – m.in. decydując się na używanie męskiego artykułu „il” zamiast „la” przed swoim tytułem „Presidente del Consiglio”.

Decyzja włoskiego ministerstwa kontrastuje z trendami w innych krajach europejskich, takich jak Francja czy Hiszpania, gdzie debata nad „językiem inkluzywnym” również budzi emocje, ale spotyka się z większym przyzwoleniem w kręgach akademickich i edukacyjnych. Na przykład we Francji eksperymenty z neutralnymi formami językowymi, jak „iel” (mieszanka „il” i „elle”), są coraz bardziej widoczne, choć także budzą sprzeciw znacznej części społeczeństwa.

Co to oznacza dla szkół?

Memorandum nakazuje szkołom powrót do stosowania standardowych form gramatycznych, co oznacza, że nauczyciele i administracja nie będą mogli używać alternatywnych symboli w oficjalnych pismach, podręcznikach czy korespondencji z uczniami i rodzicami. Nie jest jednak jasne, jakie sankcje grożą za nieprzestrzeganie zakazu – ministerstwo zapowiedziało, że szczegółowe wytyczne pojawią się w najbliższych tygodniach.

Włoskie szkoły już wcześniej znalazły się w centrum sporów kulturowych pod rządami Meloni. We wrześniu 2024 roku przywrócono politykę niepromowania uczniów z poważnymi problemami behawioralnymi, a w styczniu 2025 roku minister edukacji Giuseppe Valditara zapowiedział wprowadzenie elementów Biblii do programu nauczania jako inspiracji kulturowej.

Źródło: La Repubblica