UOKiK dalej ściga zmowy cenowe na rynku sprzętu rolniczego: Tym razem nałożył prawie 340 mln zł kary

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył rekordowe kary o łącznej wysokości blisko 340 mln zł na spółkę CNH Industrial Polska (producent i dystrybutor maszyn marek New Holland, Case i Steyr) oraz siedmiu jej dealerów. Powodem jest niedozwolone porozumienie ograniczające konkurencję, które polegało na podziale rynku i ustaleniach cenowych trwających ponad 11 lat. Ukarani zostali również menedżerowie bezpośrednio odpowiedzialni za zmowę.

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny stwierdził:

Każdy z nas ma prawo do porównania ofert wielu sprzedawców i wyboru tej najkorzystniejszej. Rolnicy, którzy chcieli kupić maszyny New Holland, Case lub Steyr zostali pozbawieni tej możliwości przez niedozwolone porozumienie przedsiębiorców – podział rynku i uzgodnienia cenowe. To tym bardziej niedopuszczalne, jeśli weźmiemy pod uwagę, jak dużym ciężarem finansowym dla rolników jest zakup nowego ciągnika lub kombajnu.

Mechanizm zmowy: Geograficzny podział rynku i wyższe ceny

Istota niedozwolonego porozumienia sprowadzała się do tego, że dealerzy mieli przydzielone tereny, na których prowadzili sprzedaż maszyn rolniczych. Jeśli rolnik, zamierzający kupić maszynę, zwracał się do dealera spoza swojego regionu zamieszkania, był odsyłany do lokalnego sprzedawcy lub celowo otrzymywał ofertę z wyższą ceną.

UOKiK zdobył dowody, w tym korespondencję e-mailową, która wprost wskazywała na celowe działanie: Co do terytorializmu – również mam takie zdanie. Każdy klient powinien być odesłany do lokalnego dealera. Potwierdzono też ustalenia cenowe, które wzmacniały podział rynku, na przykład poprzez sugestie, aby przedstawiać rolnikom spoza terytorium wyłączności ofertę powyżej ustalonej kwoty netto.

Lider i uczestnicy zmowy

CNH Industrial Polska pełniła wiodącą rolę w porozumieniu. Pośredniczyła w przekazywaniu informacji o klientach, którzy zgłosili się po ofertę do niewłaściwego dealera. Zwracała się również do sprzedawców o nieskładanie ofert lub wycofywanie się z już podpisanych umów. CNH wspierała rabatami jedynie tych dealerów, którzy sprzedawali maszyny rolnikom z przydzielonych im terenów. W korespondencji spółka zwracała uwagę, że: gdy klient zwróci się do sąsiedniego dealera otrzyma on ofertę o podwyższonej marży tak, aby nie psuć rynku.

Dealerzy również aktywnie uczestniczyli w zmowie, kontaktując się ze sobą i z CNH w celu przekazywania informacji o klientach spoza ich terenu. Dealerzy skarżyli się też do producenta, jeśli któryś ze sprzedawców nie chciał przestrzegać warunków zmowy, co skutkowało upomnieniami w rodzaju: Proszę, nie oferujcie kombajnów w teren Raitechu, wynikną z tego poważne problemy.

Na zmowie szkodę ponosili rolnicy

Prezes UOKiK podkreśla, że dealerzy są samodzielnymi przedsiębiorcami i mają obowiązek indywidualnie ustalać ceny oraz uczciwie konkurować. Podział rynku i ustalenia cenowe wyeliminowały rywalizację w dystrybucji maszyn marek New Holland, Case oraz Steyr. Na zmowie rynkowej szkodę ponosili rolnicy, którzy nie mogli kupować maszyn w korzystniejszych cenach. Łączna kara finansowa nałożona na spółkę CNH i siedmiu dealerów wyniosła 339 080 125 zł.

Decyzja nie jest prawomocna. UOKiK przypomina, że każdy, kto poniósł szkodę wskutek naruszenia prawa konkurencji, może złożyć do sądu cywilnego pozew przeciwko ukaranym podmiotom, co umożliwia ustawa o roszczeniach o naprawienie szkody.