Unia stawia na gospodarkę o obiegu zamkniętym: Jak nowe regulacje zmienią rynek opakowań?

Unia Europejska produkuje rocznie ponad 2,2 miliarda ton odpadów, z czego znaczną część stanowią odpady opakowaniowe. W odpowiedzi na to wyzwanie UE wprowadza nowe regulacje, takie jak PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) i EUDR (European Union Deforestation Regulation), które mają na celu przekształcenie gospodarki w model cyrkularny. Te zmiany to nie tylko nowe obowiązki dla producentów opakowań, ale także szansa na innowacje i budowanie przewagi konkurencyjnej. Jak branża opakowań dostosowuje się do nowych wymagań i dlaczego gospodarka o obiegu zamkniętym staje się kluczem do zrównoważonej przyszłości?

Nowe regulacje

Unia Europejska intensyfikuje wysiłki na rzecz zrównoważonego rozwoju, wprowadzając dwa kluczowe rozporządzenia.

PPWR koncentruje się na redukcji odpadów opakowaniowych i zwiększeniu recyklingu, natomiast EUDR ma na celu przeciwdziałanie wylesianiu. Smurfit Westrock, jako lider rynku, traktuje te zmiany jako szansę na wzmocnienie swojej przewagi konkurencyjnej poprzez innowacyjne i ekologiczne rozwiązania w produkcji papierowych opakowań

– podkreśla Jacek Niewęgłowski, dyrektor generalny Smurfit Westrock North East Europe, podczas Sustainable Economy Summit.

Rozporządzenie PPWR, które wejdzie w życie w sierpniu 2026 roku, zakłada ambitne cele: redukcję odpadów opakowaniowych o 5 proc. do 2030 roku i 15 proc. do 2040 roku, a także zwiększenie recyklingu do 70 proc. w 2030 roku. Wszystkie opakowania wprowadzane na rynek UE będą musiały nadawać się do recyklingu, a ich projektowanie ma minimalizować zużycie materiałów i pustą przestrzeń. Dodatkowo, PPWR wprowadza zakazy na jednorazowe opakowania plastikowe, takie jak te na świeże owoce i warzywa poniżej 1,5 kg czy kosmetyki w hotelach.

Z kolei EUDR wymaga od producentów, by materiały użyte do produkcji opakowań nie pochodziły z terenów wylesionych. To odpowiedź na globalny problem degradacji lasów, który ma kluczowe znaczenie dla ochrony bioróżnorodności i klimatu.

Wyzwania i szanse dla producentów opakowań

Rosnąca ilość odpadów opakowaniowych – od plastikowych butelek po kartony – stanowi jedno z największych wyzwań środowiskowych. Wiele z nich trafia na wysypiska, jest spalanych lub zanieczyszcza środowisko, przyczyniając się do powstawania mikroplastiku. Nowe regulacje UE wymuszają na producentach stosowanie materiałów przyjaznych środowisku i optymalizację procesów produkcyjnych.

Musimy szukać rozwiązań, które spełniają oczekiwania klienta, są w pełni funkcjonalne, estetyczne, ale jednocześnie zużywają jak najmniej materiału, są przyjazne środowisku i ułatwiają recykling. Ciągle uważam, że jest to stworzenie przestrzeni na innowacyjne produkty

– mówi Jacek Niewęgłowski. Podkreśla, że choć procesy legislacyjne w UE są czasochłonne, a niektóre przepisy wymagają doprecyzowania, to otwierają one drzwi do tworzenia nowatorskich rozwiązań.

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) staje się nie tylko koniecznością, ale i strategiczną szansą dla biznesu. Firmy, które wdrażają zasady GOZ, mogą obniżyć koszty, zwiększyć efektywność operacyjną i zbudować odporność na przyszłe zmiany regulacyjne. Model cyrkularny polega na maksymalnym wykorzystaniu zasobów i zamykaniu cyklu życia produktów, gdzie odpady jednego procesu stają się surowcem dla kolejnego. To podejście nie tylko zmniejsza ilość odpadów, ale także ogranicza zależność od surowców pierwotnych.

Gospodarka cyrkularna: Co to jest i jak działa?

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) to model gospodarczy, który zakłada minimalizację odpadów i maksymalne wykorzystanie zasobów. W przeciwieństwie do tradycyjnego modelu liniowego (wydobycie-produkcja-użycie-utylizacja), GOZ promuje ponowne wykorzystanie, recykling i regenerację materiałów. Przykładem jest przekształcanie zużytych opakowań w nowe produkty, co zmniejsza zapotrzebowanie na nowe surowce i ogranicza wpływ na środowisko.

W praktyce GOZ oznacza projektowanie produktów z myślą o ich ponownym użyciu, stosowanie materiałów biodegradowalnych lub łatwych do recyklingu oraz optymalizację procesów produkcyjnych. Dla firm oznacza to także szansę na obniżenie kosztów operacyjnych i budowanie pozytywnego wizerunku. Jak zauważa Jacek Niewęgłowski:

Modele cyrkularne odpowiadają nie tylko na proekologiczny charakter biznesu i zmieniające się trendy, ale również stanowią bardzo silną przewagę konkurencyjną Europy na globalnym rynku

Innowacje w branży opakowań

Papier odgrywa kluczową rolę w gospodarce o obiegu zamkniętym, dzięki swojej wysokiej przydatności do recyklingu. Unijne regulacje promują go jako preferowany materiał opakowaniowy, co stwarza możliwości dla firm takich jak Smurfit Westrock. Przedsiębiorstwo to, obecne w 40 krajach i posiadające ponad 500 zakładów, inwestuje w technologie minimalizujące wpływ na środowisko.

W ostatnim czasie dokonaliśmy bardzo znaczących inwestycji, jak chociażby instalacja 12 tys. solarnych paneli w papierni w Hiszpanii. We Francji wdrożyliśmy technologię zasilania turbiny gazowej wodorem

– wymienia Niewęgłowski.

Firma stawia także na ekoprojektowanie, które optymalizuje zużycie surowców i ułatwia recykling. W Polsce i innych fabrykach Smurfit Westrock wprowadza maszyny obniżające zużycie energii i rozwiązania odzysku energii do ogrzewania hal. Wykorzystanie biomasy w zamkniętym obiegu energetycznym pozwala na efektywne zarządzanie zasobami i minimalizację odpadów.

Przewaga konkurencyjna dzięki GOZ

Wdrażanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym to nie tylko odpowiedź na regulacje, ale także sposób na budowanie przewagi rynkowej. Firmy, które już teraz inwestują w zrównoważone technologie, mogą lepiej przygotować się na przyszłe wymagania i zdobyć zaufanie klientów.

Zamknięty obieg daje lepsze czynniki ekonomiczne do prowadzenia biznesu. Jest to też element budujący reputację firmy

– podkreśla Niewęgłowski.

Przykłady takie jak przerwy w łańcuchach dostaw podczas pandemii COVID-19, wojny w Ukrainie czy zmiany w polityce celnej USA pokazują, jak ważne jest uniezależnienie się od importu surowców. GOZ pozwala firmom zwiększyć odporność na globalne kryzysy, jednocześnie przyczyniając się do ochrony środowiska.

Przyszłość opakowań w Europie

Nowe regulacje UE to krok w stronę bardziej zrównoważonej przyszłości, w której odpady opakowaniowe przestaną być problemem, a staną się zasobem. Inwestycje w innowacyjne technologie, takie jak ekoprojektowanie czy odnawialne źródła energii, pokazują, że branża opakowań może odegrać kluczową rolę w transformacji gospodarki. Firmy takie jak Smurfit Westrock już teraz wyznaczają trendy, łącząc funkcjonalność, estetykę i odpowiedzialność ekologiczną.