Susan Wojcicki. Polskie korzenie pierwszej CEO Youtube’a

Susan Wojcicki, ikona Doliny Krzemowej, odegrała kluczową rolę w kształtowaniu współczesnego internetu. Jako pierwsza CEO YouTube, a wcześniej jedna z pionierów Google, Susan Wojcicki przyczyniła się do rewolucji w dostępie do informacji i rozrywki. Urodzona w rodzinie o polskich korzeniach, łączyła ambicję zawodową z zaangażowaniem w sprawy rodzinne i społeczne. Jej życie, naznaczone sukcesami i osobistymi tragediami, zakończyło się tragicznie w 2024 roku. Susan Wojcicki pozostanie symbolem innowacji i wytrwałości w świecie technologii.

Susan Wojcicki – biografia i pochodzenie

Susan Wojcicki urodziła się 5 lipca 1968 roku w Santa Clara w Kalifornii, w rodzinie o silnych akademickich tradycjach. Jej ojciec, Stanley Wojcicki (właśc. Stanisław Wójcicki), był polskim fizykiem, profesorem Uniwersytetu Stanforda, urodzonym w 1937 roku w Warszawie. Matka, Esther Wojcicki, pochodząca z żydowskiej rodziny, była dziennikarką i edukatorką, założycielką programu medialnego w Palo Alto High School. Susan Wojcicki była najstarszą z trzech córek – obok sióstr Janet, antropolożki i epidemiolożki z Uniwersytetu Kalifornijskiego, oraz Anne, założycielki firmy 23andMe i byłej żony współzałożyciela Google, Sergeya Brina.

Rodzina mieszkała na kampusie Stanforda, co ukształtowało Susan Wojcicki w środowisku intelektualnym. Od dziecka otoczona dyskusjami naukowymi, rozwijała pasję do wiedzy – jako dziecko sprzedawała domowe „spice ropes” sąsiadom, wykazując przedsiębiorczość. Polskie korzenie Susan Wojcicki są głębokie: dziadek Franciszek Wójcicki był prawnikiem i posłem na Sejm II RP, działaczem ruchu ludowego, a babcia Janina Wójcicka pracowała na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Bibliotece Kongresu. W 2017 roku Susan Wojcicki otrzymała polski paszport, podkreślając dumę z dziedzictwa.

W mediach jej polskie powiązania są często eksponowane jako symbol sukcesu Polonii – Susan Wojcicki bywała zapraszana na wydarzenia polonijne, a jej historia inspiruje jako przykład, jak imigranckie korzenie prowadzą do globalnego wpływu. W wywiadach podkreślała, jak wartości rodziny i edukacji, zakorzenione w polskim etosie, pomogły jej w karierze. Środowisko akademickie rodziców nauczyło ją analitycznego myślenia i wytrwałości, co stało się fundamentem jej drogi w technologii.

Susan Wojcicki – wykształcenie i początki kariery

Susan Wojcicki rozpoczęła edukację w Gunn High School w Palo Alto, gdzie pisała do szkolnej gazetki, rozwijając umiejętności komunikacyjne. W 1986 roku wstąpiła na Harvard University, kończąc w 1990 roku studia z historii i literatury. Początkowo planowała karierę akademicką, marząc o doktoracie z ekonomii. W Harvardzie wzięła pierwszy kurs informatyki, co obudziło jej zainteresowanie technologią – „To zmieniło wszystko” – wspominała później.

Kontynuowała studia na University of California w Santa Cruz, uzyskując w 1993 roku magisterium z ekonomii. W latach 1996–1998 studiowała na UCLA Anderson School of Management, zdobywając MBA. Te kierunki – połączenie humanistyki, ekonomii i zarządzania – dały jej unikalne spojrzenie na biznes technologiczny.

Początki kariery Susan Wojcicki to praca w marketingu w Intel Corporation w Santa Clara oraz konsulting w Bain & Company i R.B. Webber & Co. Przełom nastąpił w 1998 roku, gdy wynajęła garaż swojego domu w Menlo Park Larry’emu Page’owi i Sergeyowi Brinowi za 1700 dolarów miesięcznie – tam powstało Google. Rok później, w 1999 roku, dołączyła do firmy jako 16. pracownik i pierwsza menedżerka ds. marketingu, mimo że była w czwartym miesiącu ciąży. Susan Wojcicki odegrała kluczową rolę w monetyzacji wyszukiwarki, tworząc pierwsze Google Doodles i rozwijając produkty jak Google Images czy Google Video. Jej wkład w wczesne lata Google – od chaosu startupu do globalnego giganta – uczynił ją nieodzowną częścią firmy.

Susan Wojcicki i YouTube

Droga Susan Wojcicki w Google była błyskotliwa: w 2000 roku awansowała na wiceprezesa ds. reklam, nadzorując AdWords i AdSense, które zrewolucjonizowały online marketing. W 2006 roku poparła przejęcie YouTube za 1,65 mld dolarów – decyzję, która zwiększyła wartość platformy do 160 mld dolarów. W 2010 roku została wiceprezesem senior, a w lutym 2014 roku objęła stanowisko CEO YouTube, zastępując Salara Kamangara.

Jako szefowa YouTube, Susan Wojcicki wprowadziła przełomowe zmiany. Pod jej kierownictwem platforma rosła z 1 mld do ponad 2 mld użytkowników miesięcznie. Kluczowe decyzje to: uruchomienie YouTube Premium i YouTube Music w 2018 roku, YouTube TV oraz YouTube Gaming, co dywersyfikowało ofertę. W 2018 roku zainicjowała YouTube Learning, inwestując w treści edukacyjne i granty dla twórców. Walczyła z dezinformacją, usuwając treści ekstremistyczne, i wspierała dyrektywę UE o prawach autorskich, broniąc interesów kreatorów. Susan Wojcicki promowała różnorodność, pisząc w „Vanity Fair” o równości płci w IT.

W lutym 2023 roku Susan Wojcicki zrezygnowała z funkcji CEO, by skupić się na rodzinie, zdrowiu i projektach osobistych, pozostając doradcą w Alphabet. Powody? Po dziewięciu latach intensywnej pracy, w tym pięciu urlopach macierzyńskich, chciała równowagi. Jej era zdefiniowała YouTube jako globalną potęgę, ale też wywołała kontrowersje, np. ukrycie licznika „dislike’ów” dla ochrony twórców.

Susan Wojcicki – dzieci i rodzina

Susan Wojcicki poślubiła 23 sierpnia 1998 roku Dennisa Tropera, dyrektora ds. zarządzania produktem w Google, w Belmont w Kalifornii. Para, oboje wyznania żydowskiego, poznała się na UC Santa Cruz. Mają pięcioro dzieci: czworo córek i syna. Żyli w Los Altos Hills, gdzie Susan Wojcicki stworzyła rodzinną farmę, podkreślając bliskość z naturą.

Rodzina była priorytetem Susan Wojcicki – w 2014 roku, przed piątym urlopem macierzyńskim, napisała w „The Wall Street Journal” o znaczeniu płatnych urlopów rodzicielskich. Często mówiła o równowadze między karierą a macierzyństwem: „Nie ma idealnej równowagi, ale warto walczyć”. Byli hojni filantropami, fundując stypendia dla studentów pierwszego pokolenia na UC Santa Cruz.

Tragedia dotknęła rodzinę w 2024 roku: 19-letni syn Marco Troper zmarł 12 lutego z powodu przedawkowania narkotyków w akademiku UC Berkeley – w jego organizmie znaleziono kokainę, amfetaminę i Xanax. Susan Wojcicki chroniła prywatność dzieci, rzadko o nich mówiąc publicznie. Po śmierci syna rodzina przeżywała głęboki kryzys, co pogłębiło jej walkę z chorobą. Dennis Troper wspominał żonę jako „kochającą matkę i przyjaciółkę wielu”.

Susan Wojcicki – majątek i osiągnięcia zawodowe

Szacowany majątek Susan Wojcicki w 2022 roku wynosił 765 milionów dolarów, według Forbesa. Jako CEO YouTube zarabiała miliony rocznie – w 2021 roku jej wynagrodzenie przekroczyło 10 mln dolarów, w tym premie i akcje Alphabet. Jej fortuna pochodziła z opcji na akcje Google, które otrzymywała od wczesnych lat.

Osiągnięcia Susan Wojcicki są liczne: w Google stworzyła fundamenty monetyzacji, w tym AdSense (2003) i Doodles. Jako CEO YouTube rozwinęła platformę do 2 mld użytkowników, wprowadzając Shorts (5 bln wyświetleń w 2022) i zwiększając dochody twórców o 40%. Była orędowniczką kobiet w IT, lobbując za równością płci i urlopami rodzicielskimi.

Nagrody? W 2015 roku Time uznał ją za jedną z 100 najbardziej wpływowych osób, nazywając „najpotężniejszą kobietą w internecie”. Forbes umieścił Susan Wojcicki na 16. miejscu w 2011 i 18. w 2021 roku wśród wpływowych kobiet. Służyła w radach Salesforce i Room to Read, wspierając edukację i równość. Jej filantropia obejmowała darowizny na zdrowie globalne, np. dla Partners in Health. Susan Wojcicki inspirowała pokolenia, pokazując, że humanistyka i tech idą w parze.

Śmierć Susan Wojcicki

Susan Wojcicki zmarła 9 sierpnia 2024 roku w Santa Clara w wieku 56 lat po dwuletniej walce z rakiem płuc (niepłaskonabłonkowym). Jej mąż, Dennis Troper, ogłosił to na Facebooku: „Moja ukochana żona… opuściła nas po dwóch latach z tym rakiem. Była genialnym umysłem i kochającą matką”. Walka z chorobą była prywatna – zrezygnowała z CEO w 2023 roku, by skupić się na zdrowiu.

Śmierć Susan Wojcicki nastąpiła zaledwie sześć miesięcy po tragicznej stracie syna Marca, co pogłębiło żałobę rodziny. Sundar Pichai, CEO Alphabet, napisał: „Susan była kluczowa dla historii Google. Jej wpływ jest niezmierzony”. Neal Mohan, następca, nazwał ją mentorką. W listopadzie 2024 opublikowano jej ostatnie przesłanie, podkreślające kreatywność i wartości w przywództwie. Pogrzeb był prywatny; świat tech oddał hołd, wspominając jej wigor i wkład.

Susan Wojcicki pozostawiła niezatarty ślad w technologii – od garażu Google po globalny YouTube. Jej polskie korzenie, akademickie wychowanie i walka o równowagę życia prywatnego z karierą inspirują. Mimo osobistych strat, jej dziedzictwo to innowacje, empatia i promocja edukacji. Świat stracił wizjonerkę, ale jej lekcje o odwadze i wartościach przetrwają.