Polacy wracają do domu z emigracji. Czy odmłodzi to nasz rynek pracy?

Coraz więcej Polaków wraca z emigracji, woląc stabilność kraju od zagranicznych zarobków. Dane GUS pokazują 30-procentowy wzrost reemigrantów w 2024 r., co eksperci Gi Group widzą jako kluczowe wsparcie dla starzejącego się społeczeństwa i rynku pracy, walczącego z niedoborami kadrowymi.

Demograficzna zima w Polsce

Polska traci mieszkańców – na koniec 2024 r. populacja spadła o 147 tys. do 37,5 mln, a w dekadę o 1 mln. Starzenie się społeczeństwa pogłębia problem: liczba osób w wieku produkcyjnym zmniejszyła się o 2,6 mln (9,6 proc.), a urodzenia nie zapewniają zastępowalności pokoleń. Dane GUS nie uwzględniają emigracji: Eurostat szacuje 1,5 mln Polaków w UE plus 700 tys. w UK i Norwegii, czyli ponad 2,2 mln poza krajem.

Demograficzna zima sprawia, że liczba pracujących z roku na rok maleje, jednocześnie rośnie presja na system emerytalny i rynek pracy. Dlatego tak potrzebna jest spójna i długofalowa polityka społeczno-gospodarcza, w tym działania na rzecz aktywizacji zawodowej osób pozostających poza rynkiem pracy i przemyślana strategia migracyjna. Tylko w ten sposób można utrzymać równowagę na rynku pracy i zapewnić stabilny rozwój gospodarczy

– podkreśla Anna Wesołowska, Dyrektor Zarządzająca Gi Group.

Emigracja wciąż kusi, ale bariery rosną

Badanie SW Research dla Gi Group (luty 2025 r.) pokazuje, że 16,3 proc. Polaków rozważa emigrację zarobkową (wzrost z 13,3 proc. w 2024 r.), głównie mężczyźni (19 proc.) i młodzi (24 proc. w wieku 18–24 lata). Motywacje to wyższe zarobki (57 proc.), rozwój (31,6 proc.) i lepszy standard życia (42 proc.). Bariery: więzi rodzinne (59,5 proc.), język (30,5 proc.) i niepewność pracy (24,7 proc.).

Powody, dla których Polacy wahają się przy podejmowaniu decyzji o emigracji korespondują z czynnikami, które motywują do powrotu do kraju. Dla wielu osób najważniejsze znaczenie mają więzi rodzinne, chęć stabilizacji oraz lepsze perspektywy zawodowe w Polsce. Reemigracja przestaje być postrzegana jako ryzyko, ale atrakcyjna alternatywa wobec dalszego życia za granicą

– tłumaczy Beata Oczkowicz, Dyrektor ds. rekrutacji stałych w Gi Group.

Powroty z emigracji: Trend w górę

W 2024 r. wróciło 19,5 tys. osób (GUS, +30 proc. r./r.), a w Niemczech więcej wyjechało niż przyjechało (Destatis: 88 tys. powrotów vs. 76 tys. wyjazdów). CRASH szacuje 300 tys. reemigrantów w latach 2017–2024, głównie z UK, Niemiec i Skandynawii – Brexit i pandemia przyspieszyły proces. Motywacje: rodzinne (Niemcy, Holandia), brak pracy (UK), zarobki i zdrowie.

Polska awansowała w rankingu Numbeo (37. miejsce w Quality of Life Index 2025, +5 pozycji), dzięki bezpieczeństwu (22. globalnie) i sile nabywczej. PKB na mieszkańca w PPS: 79 proc. średniej UE (Eurostat, +2 pp.), z 34,3 tys. USD (2017) do 45 tys. USD (2024, Trading Economics).

Bardzo ważne znaczenie w podejmowaniu decyzji o powrocie z emigracji ma sytuacja ekonomiczna na świecie i rosnące poczucie niepewności. W tym kontekście realną zachętą może być kondycja rodzinnej gospodarki, atrakcyjne perspektywy zawodowe, poczucie stabilności i bezpieczeństwa. Im bardziej Polska będzie się wyróżniała pod tym względem na tle innych krajów, tym silniejsza stanie się motywacja do powrotu

– podkreśla Joanna Wanatowicz, Dyrektor Zarządzająca Grafton Recruitment.

Reemigranci na rynku pracy: Doświadczenie z zagranicy jako atut

Reemigranci często wracają z doświadczeniem w przemyśle (38–51 proc. w krajach docelowych), budownictwie, logistyce czy hotelarstwie, rzadziej na stanowiskach menedżerskich. Raport NBP: 63–73 proc. nie podnosiło kwalifikacji, ale 11–19 proc. ukończyło kursy językowe lub zawodowe, wnosząc elastyczność i know-how.

Polacy znajdują za granicą zatrudnienie najczęściej w przemyśle, budownictwie, logistyce, hotelarstwie czy rolnictwie. Część z nich wykonuje proste zadania, inni pracują na stanowiskach wymagających kwalifikacji, zdobywając doświadczenie w międzynarodowym środowisku. Dlatego choć większość reemigrantów zasila rynek pracy w zawodach niższego lub średniego szczebla, wielu z nich wnosi również unikalne kompetencje i know-how, które mogą stać się realną wartością

– tłumaczy Agnieszka Żak, Dyrektor Regionalna Gi Group.

Reemigracja daje nowe możliwości powracającym, z kolei firmom pozwala uzupełniać braki kadrowe i czerpać z doświadczenia zdobytego przez Polaków za granicą. Ostatecznie jednak to, czy Polacy będą wracać na stałe, zależy nie tylko od indywidualnych i osobistych motywacji, lecz od tego, czy Polska będzie miejscem, do którego naprawdę zechcą wracać – dającym poczucie stabilności i perspektywy rozwoju

– podkreśla Anna Wesołowska, Dyrektor Zarządzająca Gi Group.

Czy reemigracja uratuje polski rynek pracy?

Trend powrotów to nadzieja na uzupełnienie braków kadrowych, ale wymaga polityki aktywizującej i stabilizującej gospodarkę. Jak Polska może zachęcić więcej reemigrantów do powrotu i wykorzystania ich doświadczenia?