Niemcy będą pracować do 70. roku życia? Ministra gospodarki twierdzi, że nie ma innego wyjścia

Czy Niemcy powinny pracować dłużej, by ratować system emerytalny? Minister gospodarki Katherina Reiche (CDU) twierdzi, że nie ma innego wyjścia. Jej głośna wypowiedź o konieczności podniesienia wieku emerytalnego do 70 lat wywołała falę dyskusji społecznej i politycznej. Czy to racjonalna odpowiedź na starzejące się społeczeństwo, czy krok zbyt daleko?

Demografia nie wybacza

Starzejące się społeczeństwo to nie tylko temat debat akademickich, ale realne wyzwanie gospodarcze. W Niemczech już dziś na jednego emeryta przypada coraz mniej osób pracujących. Zgodnie z prognozami Federalnego Urzędu Statystycznego, do 2060 roku ponad jedna trzecia obywateli Niemiec będzie miała powyżej 65 lat.

Katherina Reiche, stojąca na czele Federalnego Ministerstwa Gospodarki, przekonuje, że to właśnie dłuższa aktywność zawodowa może uratować stabilność niemieckiego systemu emerytalnego. W rozmowie z „Frankfurter Allgemeine Zeitung” stwierdziła:

Zmiany demograficzne i wydłużająca się średnia długość życia sprawiają, że jest to nieuniknione. Należy wydłużyć okres aktywności zawodowej.

– podkreśliła Reiche, wskazując, że obecny model, w którym obywatele spędzają ⅔ dorosłego życia w pracy i ⅓ na emeryturze, jest nie do utrzymania.

Niemcy pracują za mało?

Minister Reiche nie poprzestała na propozycji podniesienia wieku emerytalnego. Zwróciła również uwagę na roczną liczbę przepracowanych godzin, która w Niemczech wynosi średnio 1340, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych przekracza 1800. Jej zdaniem, to zbyt duża różnica, która wpływa na konkurencyjność niemieckiej gospodarki.

Reakcje nie kazały na siebie długo czekać. Politycy opozycji oraz związki zawodowe zareagowały z oburzeniem. SPD nazwała pomysł Reiche oderwanym od rzeczywistości ludzi pracy.

Pomysł wydłużania wieku emerytalnego bez uwzględnienia sytuacji osób pracujących fizycznie to brak szacunku dla ich codziennych wysiłków.

– skomentował Lars Klingbeil z SPD.

Eksperci: propozycja spóźniona, ale konieczna

Choć polityczne napięcie wokół wypowiedzi minister Reiche jest wyraźne, część ekonomistów i demografów popiera jej kierunek myślenia. Prof. Bernd Raffelhüschen, specjalista ds. zabezpieczeń społecznych, wskazuje, że realny wiek przechodzenia na emeryturę powinien już dziś wynosić 68–69 lat, jeśli system ma być stabilny.

Musimy dostosować długość życia zawodowego do oczekiwanej długości życia. Inaczej system emerytalny stanie się niewydolny.

– ostrzega Raffelhüschen, dodając, że obecna konstrukcja nie nadąża za zmianami demograficznymi.

Głos sprzeciwu: „To nie jest reforma, tylko cięcie”

Wśród przeciwników pomysłu Reiche pojawiły się nie tylko partie lewicowe, ale także reprezentanci społecznego skrzydła CDU. Christian Bäumler określił minister jako niewłaściwą osobę na tym stanowisku – krytykując pomijanie problemu pracy w niepełnym wymiarze godzin, szczególnie wśród kobiet.

SoVD (Niemieckie Stowarzyszenie Socjalne) zaapelował natomiast, by zamiast wydłużania aktywności zawodowej, objąć urzędników systemem ustawowych emerytur, co jego zdaniem zwiększyłoby wpływy bez uderzania w obywateli.

Podnoszenie wieku emerytalnego to de facto ukryta forma obniżki świadczeń.

– powiedziała prezeska SoVD Michaela Engelmeier.

Czy Niemcy są gotowi na pracę do 70-tki?

Równolegle z twardymi danymi demograficznymi, dyskusja dotyczy także aspektów zdrowotnych i społecznych. Czy osoby pracujące fizycznie rzeczywiście będą w stanie kontynuować karierę zawodową aż do 70. roku życia? Czy rynek pracy dostosuje się do potrzeb seniorów, oferując elastyczne formy zatrudnienia, przekwalifikowanie i ergonomiczne stanowiska?

Minister Reiche nie odniosła się jeszcze do tych wątpliwości, ale wyraźnie zasygnalizowała, że Niemcy muszą zacząć poważną debatę na temat przyszłości pracy i systemu emerytalnego. Jej głos, choć kontrowersyjny, może być impulsem do rozmowy, której przez lata brakowało.

Co dalej z emeryturami w Europie?

Niemiecka debata wpisuje się w szerszy europejski trend. Wiele państw UE stopniowo podnosi wiek emerytalny: Francja wprowadziła reformę do 64 lat mimo masowych protestów, w Holandii trwa dyskusja o powiązaniu wieku emerytalnego z oczekiwaną długością życia. Czy propozycja Reiche to początek podobnego kursu dla Niemiec?

W obliczu wyzwań demograficznych jedno jest pewne: dalsze utrzymywanie status quo może okazać się kosztowne nie tylko finansowo, ale i społecznie. Ale czy społeczeństwo jest gotowe zapłacić cenę za reformy, które wymagają większego wysiłku, lecz mogą zapewnić stabilność przyszłym pokoleniom?

Propozycja minister Katheriny Reiche nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Na tym etapie jest to stanowisko polityczne, które rozpoczyna debatę publiczną. Ewentualne zmiany w ustawowym wieku emerytalnym wymagają szerokich konsultacji, głosowania w Bundestagu i porozumienia w ramach koalicji rządzącej. Zatem to dopiero początek dłuższego procesu legislacyjnego.