Nadchodzi koniec ery jednorazówek. Restauracje czeka prawdziwa rewolucja

Unia Europejska wypowiada wojnę plastikowym odpadom. Zgodnie z nowymi regulacjami zawartymi w dyrektywie SUP oraz rozporządzeniu PPWR, do 2030 roku lokale gastronomiczne w krajach wspólnoty muszą ograniczyć stosowanie jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych. Jednym z kluczowych wymogów jest oferowanie co najmniej 10 proc. napojów i posiłków w opakowaniach wielorazowego użytku.

Dla sektora HoReCa to ogromne wyzwanie – nie tylko logistyczne, ale i kulturowe. Jak mówi Filip Walkowiak, head of growth w Vytal Polska:

Branża nie może się obejść bez jednorazówek, ponieważ często to najwygodniejsza forma dostarczenia jedzenia czy napojów na wynos. Wszyscy liczą natomiast na redukcję tych opakowań, aby po prostu nie zaśmiecać środowiska.

Kaucje, wypożyczenia i kody QR

Choć opakowania wielorazowe są bardziej ekologiczne, to ich wdrożenie wymaga aktywnego udziału konsumentów. W Niemczech czy Szkocji już funkcjonują systemy kaucyjne, które umożliwiają oddanie używanego kubka lub pojemnika w jednej z wielu lokalizacji. Przykładowo, w Glasgow projekt „Borrow cup”, prowadzony przez organizację Hubbub i startup Reposit, umożliwia klientom zwrot kubka w ponad 40 lokalach biorących udział w programie.

Innowacyjne podejście prezentuje także polska platforma Vytal, która pozwala na wypożyczanie opakowań bez kaucji. Użytkownicy po zamówieniu jedzenia mogą zwrócić opakowanie w dowolnym punkcie partnerskim – wystarczy zeskanować kod QR. Jeśli nie oddadzą pojemnika w ciągu 14 dni, naliczana jest opłata.

Cały obieg opakowań jest możliwy w dowolnej restauracji w sieci partnerskiej, czyli… mogę oddać opakowanie w wybranej pizzerii lub innym dowolnym punkcie partnerskim

– tłumaczy Walkowiak.

Klienci chcą zmian… teoretycznie

Z badania Stora Enso wynika, że 77 proc. Europejczyków deklaruje poparcie dla opakowań wielorazowych, ale tylko 30 proc. prawidłowo rozumie ich funkcjonowanie. Aż 78 proc. wyraża obawy dotyczące higieny, a 22 proc. uważa, że zwrot pojemnika byłby zbyt uciążliwy.

To pokazuje jedno – choć świadomość ekologiczna rośnie, zmiana nawyków to zupełnie inna historia.

Jest to mniej wygodne dla klienta, bo dotychczas po spożyciu wyrzucał pojemnik do odpadów i nie interesowało go, co się z tym dalej dzieje. Zmiany wymagać będą zaangażowania, aby wrócił do tej restauracji albo innego punktu z sieci partnerskiej i oddał opakowanie fizycznie.

– zauważa Walkowiak.

Restauratorzy czekają na presję

Choć przepisy już obowiązują – od stycznia 2024 roku za jednorazowe plastikowe pojemniki trzeba pobierać opłatę – wielu restauratorów wciąż zwleka z wdrażaniem nowych rozwiązań.

Dopóki nie są zmuszeni do wprowadzenia tego typu rozwiązań, starają się pozostać z boku i obserwować

– mówi Walkowiak. Jednak, jak dodaje, lokale z misją proekologiczną, zwłaszcza te wegetariańskie i wegańskie, chętnie wchodzą w modele reuse.

Korzyści? Poza wizerunkowymi także ekonomiczne. Opakowania wielokrotnego użytku nie podlegają obowiązkowi raportowania w BDO, co oznacza brak opłaty produktowej.

Ekologia kontra wygoda

Raport McKinsey „The potential impact of reusable packaging” podkreśla, że komfort klienta był zawsze siłą napędową rynku dostaw jedzenia na wynos. Przejście na opakowania reuse może się więc wiązać z mniejszym zainteresowaniem, jeśli nie zostanie dobrze zaprojektowane.

Eksperci wyliczyli, że aby takie opakowanie było opłacalne i miało mniejszy ślad węglowy niż plastik jednorazowy, musi być użyte nawet 200 razy. Oznacza to konieczność stworzenia systemu, który będzie nie tylko ekologiczny, ale i wygodny.

Opakowania wielorazowe na eventach? Trudny temat

Jeszcze trudniejsze niż w codziennej gastronomii jest wdrożenie systemu zwrotu opakowań podczas masowych wydarzeń – koncertów, konferencji czy meczów.

Musimy też umyć opakowania i to w odpowiednich warunkach. Sam transport tych opakowań też oznacza dodatkowe koszty i musi to być zrobione w specjalnych środowiskach

– podkreśla Filip Walkowiak. Zaznacza, że dla branży MICE to dodatkowy ciężar, który może ograniczać skuteczność takich rozwiązań.

Przyszłość opakowań? Edukacja i technologia

Choć legislacja wyznacza wyraźne ramy, to klucz do sukcesu tkwi w edukacji klientów i dostosowaniu technologii do ich oczekiwań. Aplikacje, kody QR, systemy bezkaucjowe – to tylko niektóre z narzędzi, które mogą pomóc w oswojeniu konsumentów z ideą cyrkularności.

Jedno jest pewne – czas plastikowych jednorazówek dobiega końca. Czy jednak społeczeństwo i biznes zdążą z wdrożeniem alternatyw, zanim regulacje staną się obowiązujące?