Na rynku otwiera się więcej firm, niż się zamyka

Aktywność w sektorze jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) w Polsce, monitorowana przez rejestr Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), w pierwszych dziewięciu miesiącach bieżącego roku wskazuje na stabilizację i dojrzałość rynku. Pomimo minimalnego spadku w liczbie nowych rejestracji, bilans otwarć i zamknięć pozostaje wyraźnie dodatni.

Spadek rejestracji i rosnący bilans

W okresie od stycznia do września br. (I–III kw. 2025 r.) do rejestru CEIDG wpłynęło 220,1 tys. wniosków o założenie JDG. To o 0,6% mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy takich przypadków było 221,4 tys. Radca prawny i doradca restrukturyzacyjny Adrian Parol zwraca uwagę, że różnica ta, rzędu 1,3 tys. wniosków w skali kraju, jest minimalna i trudno mówić o zmianie trendu. Jego zdaniem, spadek ten nie jest sygnałem osłabienia przedsiębiorczości, lecz „wskazuje na moment równowagi po kilku latach bardzo zmiennych nastrojów gospodarczych.”Mecenas Parol dodaje, że:

Takie minimalne wahania to efekt przesunięć sezonowych, zmian w rytmie składania wniosków czy delikatnych różnic koniunkturalnych. Zainteresowanie prowadzeniem własnej firmy w Polsce pozostaje stabilne i wysokie. Mikroprzedsiębiorcy przyjęli realistyczną postawę, tj. mniej entuzjazmu i więcej kalkulacji. Po okresie niepewności regulacyjnej i wysokiej inflacji nastąpiło pewne uspokojenie. Warunki do prowadzenia działalności nie są może idealne, ale są przewidywalne, a to w biznesie jest najważniejsze.

Choć liczba wniosków o otwarcie minimalnie spadła, to wciąż pozostaje wyraźnie większa niż liczba wniosków o zamknięcie. Dr Sebastian Zupok z uczelni WSB-NLU zauważa, że relacja między otwarciami a zamknięciami JDG pozostaje korzystna – na każde zamknięcie przypada około 1,5 nowej rejestracji. W pierwszych trzech kwartałach br. powstało o około 77 tys. więcej firm, niż się zamknęło (220,1 tys. otwarć vs. 143,1 tys. zamknięć). Taki dodatni bilans świadczy o zdolności gospodarki do odtwarzania i regenerowania sektora mikrofirm. Mec. Parol zauważa:

Saldo otwarć i zamknięć JDG pozostaje dodatnie. W pierwszych trzech kwartałach tego roku powstało o około 77 tys. więcej firm, niż się zamknęło. Rok wcześniej ten bilans był zbliżony, ale w latach wcześniejszych różnie to wyglądało. To oznacza, że mimo niełatwego otoczenia gospodarczego mikroprzedsiębiorczość w Polsce nadal rośnie.

Rola cudzoziemców i czynniki decyzyjne

Dr Zupok z uczelni WSB-NLU zauważa, że o zakładaniu działalności gospodarczej w Polsce decydują dziś przede wszystkim czynniki kosztowe i regulacyjne (wysokość składek, podatki, niepewność interpretacyjna przepisów), popytna usługi samozatrudnionych w kluczowych sektorach, a także motywy elastyczności zawodowej. W porównaniu z 2024 rośnie znaczenie ostrożnego optymizmu. Dr Zupok podkreśla także rosnący udział obcokrajowców w strukturze nowych rejestracji:

Cudzoziemcy, głównie z Ukrainy, Białorusi, Gruzji oraz krajów Azji, coraz częściej zakładają jednoosobowe firmy w Polsce – zwłaszcza w branżach usługowych, remontowych i transportowych. Ich aktywność ma wymierne znaczenie makroekonomiczne, ponieważ kompensuje spadek dynamiki przedsiębiorczości krajowej i przyczynia się do utrzymania dodatniego salda rejestracji. Można więc uznać, że stabilność wskaźników CEIDG w 2025 roku jest po części efektem przedsiębiorczości migracyjnej.

Wysoki wskaźnik wznowień i cyfryzacja biznesu

W analizowanym okresie do rejestru wpłynęło 149,3 tys. wniosków o wznowienie działalności, czyli niemal tyle samo, co w analogicznym okresie ubiegłego roku (różnica to zaledwie 34 przypadki mniej). Dr Sebastian Zupok zauważa, że tak znikoma różnica potwierdza, że warunki prowadzenia biznesu w analizowanych okresach były bardzo zbliżone, a rynek znajduje się w stanie równowagi. Wnioski o wznowienie stanowią aż ok. 68 procent liczby wszystkich nowych rejestracji. W ocenie mec. Parola, jest to bardzo wysoki wskaźnik, który pokazuje dojrzałość przedsiębiorców:

Z mojego punktu widzenia to pozytywne zjawisko. Wznowienia oznaczają, że przedsiębiorcy nie zamykają się na dobre, nie porzucają swoich pomysłów, ale traktują zawieszenie działalności jako narzędzie zarządzania ryzykiem. Wstrzymują aktywność, gdy koniunktura jest słabsza i wracają, gdy rynek się poprawia lub pojawia się nowe zapotrzebowanie na ich usługi. To znak dojrzałości, który pokazuje, że polscy mikroprzedsiębiorcy nauczyli się elastyczności i racjonalnego reagowania na zmiany otoczenia gospodarczego.

W analizowanym okresie w żadnym z województw nie zwiększyła się rdr. liczba wniosków o założenie JDG. Natomiast wzrost jest widoczny w przypadku zgłoszeń bez wskazania województwa prowadzenia działalności. Mec. Parol uważa, że zjawisko to wynika z faktu, że coraz więcej firm nie jest już przypisanych do jednego miejsca:

Wielu przedsiębiorców prowadzi działalność w pełni zdalnie, są np. programistami czy marketingowcami. Nie widzą powodu, by wskazywać województwo, skoro ich praca ma zasięg ogólnopolski, a często nawet międzynarodowy. W dobie cyfryzacji i mobilności lokalizacja przestaje być aż tak bardzo istotna.

Dr Sebastian Zupok podsumowuje, że dane z CEIDG za pierwsze trzy kwartały 2025 roku obrazują dojrzałość i stabilność polskiej mikroprzedsiębiorczości, a kluczowym wyzwaniem na kolejne kwartały pozostaje ograniczenie barier administracyjno-fiskalnych.