„Metoda na podszywacza”. Blik startuje z kampanią przeciwko oszustom

13 stycznia 2026 roku Polski Standard Płatności, operator systemu BLIK, zainaugurował ogólnopolską kampanię edukacyjną uderzającą w cyberprzestępców. Głównym antybohaterem akcji został Kuba Podszywacz – postać uosabiająca mechanizmy manipulacji stosowane przez oszustów w mediach społecznościowych. Kampania, realizowana we współpracy z Komendą Główną Policji, ma nauczyć Polaków, jak rozpoznawać próby wyłudzeń i skutecznie zabezpieczać swoje konta przed przejęciem.

Mechanizm oszustwa: zaufanie wystawione na próbę

„Metoda na Podszywacza” opiera się na prostym, ale niezwykle skutecznym schemacie psychologicznym. Przestępcy w pierwszej kolejności szukają kont w serwisach takich jak Facebook czy Instagram, które nie posiadają silnych haseł ani aktywnego uwierzytelniania dwuskładnikowego (2FA). Po przejęciu profilu, oszust zaczyna pisać do znajomych ofiary, udając pilną potrzebę finansową.

Krzysztof Ziewiec, dyrektor departamentu marketingu i PR w Polskim Standardzie Płatności, wyjaśnia:

Ryzyko pojawia się znacznie wcześniej niż w momencie płatności – zaczyna się na niezabezpieczonym profilu społecznościowym. W działaniach z Kubą Podszywaczem pokazujemy ten schemat krok po kroku: od włamania na konto, przez manipulację w rozmowie, aż po moment, w którym użytkownik widzi w aplikacji bankowej kwotę oraz odbiorcę i ma szansę powiedzieć „stop”.

2FA: tarcza, której wciąż nie doceniamy

Choć aż 80 proc. Polaków słyszało o dwustopniowym logowaniu (2FA), co piąty badany wciąż nie wie, na czym ono polega. To właśnie brak tego prostego zabezpieczenia – wymagającego podania dodatkowego kodu z SMS-a lub aplikacji przy logowaniu na nowym urządzeniu – jest „otwartą bramą” dla osób pokroju Kuby Podszywacza.

Eksperci BLIKA apelują, by giganci technologiczni tacy jak Google czy Meta wprowadzili 2FA jako standard obowiązkowy, a nie tylko opcjonalny. Obecnie użytkownicy muszą samodzielnie szukać tych opcji w gąszczu ustawień, co ułatwia pracę przestępcom.

Anna Koral-Zagórska, zastępczyni dyrektora departamentu bezpieczeństwa w PSP, podkreśla:

Bezpieczeństwo użytkowników nie powinno być opcją dodatkową, ukrytą głęboko w ustawieniach. Każdy dostawca konta powinien inicjować konieczność obowiązkowego dwuskładnikowego logowania.

#StopPodszywaczom: policja ostrzega

Wsparcie Komendy Głównej Policji nadaje kampanii szczególny wymiar. Funkcjonariusze codziennie przyjmują zgłoszenia od osób, które straciły pieniądze, wierząc, że pomagają bliskiej osobie w potrzebie. Podinsp. Ewelina Mączkorowska z KGP zaznacza, że świadomość mechanizmów manipulacji jest jedyną skuteczną metodą obrony przed przestępczością ekonomiczną w sieci.

Kampania pod hasłem #StopPodszywaczom będzie widoczna w kinach, internecie oraz na specjalnej stronie podszywacze.pl. Użytkownicy znajdą tam filmy instruktażowe pokazujące, jak wyglądają podejrzane wiadomości oraz praktyczne rady, jak nie dać się zmanipulować presji czasu, którą zawsze starają się wywołać oszuści.