Konflikt Indii i Pakistanu. Co oznacza dla światowej gospodarki?

Eskalacja konfliktu między Indiami a Pakistanem, która nabrała tempa po ataku terrorystycznym w Kaszmirze w kwietniu tego roku, osiągnęła nowy poziom po rozpoczętej wczoraj indyjskiej operacji wojskowej. Wymiana ognia na granicy, zamknięcie przestrzeni powietrznej i zerwanie kluczowych traktatów grożą destabilizacją nie tylko regionu, ale i globalnej gospodarki. Jakie konsekwencje niesie ten kryzys dla świata?

Niepewność na rynkach finansowych

Globalni inwestorzy obserwują z rosnącym niepokojem, jak napięcia między Indiami a Pakistanem grożą przerodzeniem się w otwarty konflikt zbrojny. Negatywne skutki dla rynków mogą być głębsze i bardziej natychmiastowe, niż wielu sądzi. Handlowcy walutowi zaczęli zabezpieczać się przed większą zmiennością zarówno rupii indyjskiej, jak i pakistańskiej. Rynki obligacji wykazują wczesne oznaki uwzględniania premii za ryzyko geopolityczne.

Globalne rynki akcji – już chwiejne z powodu wojen handlowych – mogą otrzymać kolejny cios, jeśli działania wojenne się nasilą, zwłaszcza jeśli zagrożone zostaną dostawy energii lub główne regionalne szlaki handlowe. Indie nie są dla globalnych inwestorów marginesem. To piąta największa gospodarka świata, potęga rynków wschodzących, przyciągająca miliardy w inwestycjach bezpośrednich i portfelowych. Duży konflikt może wykoleić indyjskie plany inwestycji infrastrukturalnych, zakłócić łańcuchy dostaw i osłabić zaufanie biznesu.

Z kolei międzynarodowe korporacje z dużą ekspozycją na Indie – od gigantów technologicznych po liderów sektora energetycznego – odczują efekty domina.

Zakłócenia w handlu międzynarodowym

Ostatnie działania, w tym indyjska operacja wojskowa z 6 maja, pogłębiły kryzys handlowy. Zamknięcie przestrzeni powietrznej i granic oraz zawieszenie handlu przez Pakistan zwiększają koszty transportu i zagrażają regionalnym szlakom handlowym.

Indie zawiesiły też swój udział w Traktacie o Wodach Indusu, porozumieniu dotyczącym użytkowania i dystrybucji wody z Pakistanem. Z kolei ten ostatni ogłosił, że zamyka swoją przestrzeń powietrzną dla linii lotniczych należących do Indii lub przez nie obsługiwanych, zawiesza cały handel, w tym przez kraje trzecie, oraz wstrzymuje specjalne południowoazjatyckie porozumienia handlowe.

Nieoficjalny eksport Indii do Pakistanu szacuje się na 10 miliardów dolarów rocznie, według indyjskiego think tanku Global Trade Research Initiative (GTRI). Zazwyczaj porty lądowe umożliwiają niższe koszty i łatwość transportu, a zamknięcie tego portu lądowego spowoduje wzrost kosztów wszelkiego rodzaju handlu. Szczególnie ucierpi handel z Afganistanem, ponieważ import z Afganistanu wykorzystywał tę trasę lądową.

Presja na sektory technologiczny i energetyczny

Indyjski sektor technologiczny, kluczowy dla globalnych inwestycji, staje przed ryzykiem destabilizacji. Ataki na terytorium Pakistanu i wymiana ognia z 6 maja zwiększają obawy o zakłócenia w dostawach energii, co może wpłynąć na globalne łańcuchy dostaw.

Jak podaje Asia Times:

Rozwijający się indyjski przemysł technologiczny, magnes dla globalnego kapitału venture i kontraktów outsourcingowych, kwitnie w warunkach stabilności. Znaczne pogorszenie sytuacji bezpieczeństwa może skłonić firmy do opóźniania inwestycji, przenoszenia operacji lub ograniczania planów ekspansji. Chociaż ani Indie, ani Pakistan nie są czołowymi producentami ropy, jakakolwiek eskalacja w Azji Południowej może wywołać szerszą niestabilność na szlakach energetycznych i trasach morskich, podnosząc koszty ubezpieczenia i zakłócając już i tak delikatne łańcuchy dostaw

Krucha gospodarka Pakistanu

Pakistan, osłabiony gospodarczo, stoi przed widmem kryzysu wodnego po zawieszeniu Traktatu o Wodach Indusu. Operacja Indii z 6 maja, która według Pakistanu zabiła cywilów, pogłębia napięcia i grozi załamaniem rolnictwa.

Gospodarka Pakistanu, już osłabiona przez inflację, słabą rupię i rosnący dług, może popaść w głębszą niestabilność. Przedłużający się konflikt niemal na pewno wymagałby zewnętrznego wsparcia finansowego, być może od MFW lub sojuszników, takich jak Chiny. Gospodarka Pakistanu w dużej mierze zależy od rolnictwa, które wnosi około 24% do PKB i 37,4% do zatrudnienia, według badania gospodarczego Pakistanu z 2024 roku. Jakakolwiek przerwa w dostawach wody może poważnie zaszkodzić gospodarce Pakistanu, która już zmaga się z trudnościami.

Jeśli zatrzymają wodę, wszystko to zamieni się w pustynię Thar, cały kraj. Umrzemy z głodu

– miał powiedzieć redakcji Al Jazeera rolnik z prowincji Sindh.

Globalne implikacje i próby mediacji

Indyjska operacja „Sindoor” skierowana przeciwko „infrastrukturze terrorystycznej”, wywołała ostrą reakcję Pakistanu i apele międzynarodowe o deeskalację.

Świat nie może sobie pozwolić na konfrontację militarną między Indiami a Pakistanem

– apeluje rzecznik ONZ.

Światowi przywódcy, w tym USA i Chiny, wyrażają zaniepokojenie, ale brak skutecznej mediacji zwiększa ryzyko.

Ze Stanami Zjednoczonymi zajętymi wewnętrznymi bataliami i Chinami przyjmującymi twardszą linię na arenie międzynarodowej, sieci bezpieczeństwa dyplomatycznego, na których kiedyś opierali się inwestorzy, wydają się coraz bardziej nadszarpnięte. Największym zmartwieniem po wydarzeniach w Kaszmirze w zeszłym tygodniu nie jest tylko to, że Indie i Pakistan mogą być na krawędzi kolejnej konfrontacji, ale że taki konflikt doleje oliwy do świata już nękanego wojnami i napięciami.

Źródło: Reuters, Asia Times, Al Jazeera