Jak można ocenić wiarygodność finansową bez historii kredytowej?

Brak historii kredytowej często prowadzi do automatycznego odrzucenia wniosku o finansowanie. Tymczasem to nie zawsze oznacza brak wiarygodności. Jak zatem skutecznie ocenić potencjał finansowy klientów lub kontrahentów, którzy dopiero budują swoją historię? Rosnąca popularność informacji pozytywnej pokazuje, że możliwe są bardziej elastyczne i trafne metody oceny ryzyka.

Rekordowy poziom odrzuceń wniosków kredytowych

Według raportu „Kondycja rynku finansowego w Polsce” przygotowanego przez CRIF i Związek Przedsiębiorstw Finansowych, w czerwcu 2025 r. instytucje finansowe odrzuciły aż 73,9 proc. wniosków o finansowanie.

To najwyższy wynik od lat i jednocześnie wyraźny sygnał ostrzegawczy dla sektora finansowego. Jedną z głównych przyczyn tej sytuacji jest brak historii kredytowej wśród wnioskodawców – co dotyczy głównie młodych ludzi, początkujących przedsiębiorców, migrantów i osób bez dostępu do produktów bankowych.

Dlaczego tradycyjny scoring zawodzi?

Standardowe modele scoringowe często nie uwzględniają realnego potencjału klientów. Brak wcześniejszych zobowiązań nie oznacza automatycznie braku rzetelności.

Ekspert ERIF BIG komentuje problem:

Bardziej precyzyjna weryfikacja osób bez historii kredytowej jest jednak możliwa. Rozwiązaniem coraz bardziej docenianym – co widać po liczbie pobrań naszych raportów, których po dwóch kwartałach tego roku było aż ponad 8,8 mln – są informacje pozytywne.

– mówi Paweł Kunat, Dyrektor ds. Sprzedaży w ERIF BIG

Informacja pozytywna – nowa jakość w ocenie ryzyka

Pozytywna informacja gospodarcza to dane o terminowym regulowaniu zobowiązań – np. faktur, rat, abonamentów. Na koniec II kwartału 2025 r. w bazie ERIF BIG znajdowało się aż 239 mln pozytywnych wpisów – o 30 mln więcej niż rok wcześniej i o 60 mln więcej niż dwa lata temu.

Średnio jedna osoba posiadała 38 takich wpisów, a ich wartość przekraczała 8,9 tys. zł.

Praktyczne zastosowanie informacji pozytywnej wykracza daleko poza tradycyjne instytucje finansowe. Można je wykorzystać niemal w każdym biznesie, w którym istnieje konieczność zawierania umów i idące za tym zobowiązania.

– zaznacza Kunat

Dane alternatywne: telekomunikacja i poręczenia

W ocenie ryzyka przy braku historii kredytowej pomocne mogą być też inne źródła danych, np.:

• informacje telekomunikacyjne – regularność opłacania rachunków, staż konta u operatora
• poręczenia kredytowe – minimalizują ryzyko po stronie instytucji finansowej

Efektywne włączenie tych elementów do modeli scoringowych umożliwia bardziej precyzyjną ocenę ryzyka. Ale nie tylko to – poszerza możliwości kredytowania na większą liczbę podmiotów. To z kolei może otwierać na nowe, perspektywiczne segmenty rynku.

– podkreśla Paweł Kunat, ERIF BIG

Historia kredytowa od zera? To możliwe

Pozytywne wpisy są nie tylko narzędziem do weryfikacji – to także sposób na budowanie historii kredytowej od podstaw. Wystarczy terminowa spłata nawet drobnego zobowiązania (np. pożyczki ratalnej lub rachunku za sprzęt) oraz zgoda na umieszczenie danych w BIG.

To szczególnie istotne dla młodych osób i przedsiębiorców, którzy dopiero zaczynają działalność i nie chcą zostać wykluczeni z rynku finansowego.

Każdy konsument może raz na 6 miesięcy bezpłatnie pobrać swój raport z biura informacji gospodarczej (np. z ERIF BIG). Zawiera on zarówno pozytywne, jak i ewentualne negatywne wpisy oraz historię zgód na dostęp do danych.

Nowy wymiar oceny klientów

Nowoczesna ocena wiarygodności finansowej nie musi ograniczać się do historii kredytowej. Informacja pozytywna, dane telekomunikacyjne i poręczenia otwierają nowe możliwości dla instytucji i firm, które chcą podejmować trafniejsze decyzje biznesowe.

Czy nadszedł czas, by zredefiniować pojęcie wiarygodności finansowej i dać szansę tym, którzy dopiero zaczynają?