Gigantyczne inwestycje w Polsce to ogromna szansa ale branży budowlanej

Polska stoi u progu największego od lat boomu inwestycyjnego. W najbliższych miesiącach ruszą wielomiliardowe projekty w drogownictwie, kolei, energetyce i obronności, finansowane m.in. z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Eksperci wskazują, że to ogromna szansa dla sektora budowlanego, ale również test jego zdolności organizacyjnych, logistycznych i kadrowych. Czy branża sprosta wyzwaniom związanym z dostępem do materiałów i brakiem wykwalifikowanych pracowników?

Rekordowe Inwestycje z KPO

W latach 2025 i 2026 Polska planuje uruchomić inwestycje publiczne na niespotykaną dotąd skalę. Jak podaje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, do 25 czerwca 2025 roku zainwestowano już blisko 121,5 mld zł z KPO. Największe środki przeznaczono na tabor kolejowy (1,4 mld zł), linie kolejowe (1,2 mld zł) oraz bezpieczeństwo transportu (ponad 724 mln zł). We wrześniu Polska otrzyma kolejne 26,3 mld zł w ramach czwartego i piątego wniosku o płatność z KPO. Dodatkowo, 26–30 mld zł z komponentu klimatyczno-energetycznego zostanie przesunięte do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, który sfinansuje infrastrukturę strategiczną i budowę schronów.

Polska branża budowlana jest przygotowana na peak i kumulację inwestycyjną, która przed nami. Udowodniliśmy to już przy okazji poprzedniej perspektywy inwestycyjnej w Polsce czy wcześniej podczas Euro. Mamy się czym chwalić, wielu ludzi z Europy jest pod wrażeniem tego, jak sprawnie wykorzystaliśmy środki unijne, jak potrafiliśmy zrealizować duże, skomplikowane inwestycje

– podkreśla Rafał Kański, dyrektor generalny Aldesa Polska.

Wyzwania Logistyczne i Materiałowe

Ogromny napływ środków to szansa, ale i wyzwanie. Branża budowlana musi zmierzyć się z problemami, które uwypukliły ostatnie lata. Pandemia COVID-19 zakłóciła łańcuchy dostaw, powodując opóźnienia w dostawach stali, drewna i prefabrykatów. Wojna w Ukrainie wywołała skokowy wzrost cen materiałów budowlanych – stal podrożała nawet o 100–200 proc., a ceny cementu, asfaltu czy izolacji wzrosły o kilkadziesiąt procent w latach 2022–2023.

Realizacja dużych przedsięwzięć inwestycyjnych w jednym czasie w skumulowany sposób na pewno generuje różnego rodzaju ryzyka. Na pewno jest nim dostępność materiałów. Nawet jeżeli zdolności produkcyjne będą wystarczające, to też jest kwestia logistyki i transportu, każdy będzie chciał mieć te materiały w tym samym czasie

– przekonuje Rafał Kański.

Aby sprostać tym wyzwaniom, branża musi działać proaktywnie, zabezpieczając dostawy surowców i optymalizując logistykę. Kluczowe będzie także przygotowanie na potencjalne zawirowania gospodarcze i geopolityczne, które mogą wpłynąć na realizację inwestycji.

Kryzys kadrowy w budownictwie

Drugim palącym problemem jest brak wykwalifikowanej kadry. Przed wybuchem wojny w Ukrainie około 30 proc. pracowników budowlanych w Polsce stanowili Ukraińcy. Odpływ tej grupy znacząco pogorszył sytuację kadrową.

Dużym problemem w dzisiejszych czasach w Polsce jest dostępność wykwalifikowanej kadry, ale też pracowników fizycznych. Nie mamy dzisiaj dostępu do pracowników z Ukrainy, a dostępność zasobów ludzkich jest limitowana

– ocenia Rafał Kański.

Sytuację pogarsza malejące zainteresowanie studiami technicznymi. Według danych Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, w ciągu ostatnich pięciu lat zainteresowanie kierunkami technicznymi, w tym budownictwem, spadło o 34 proc. W roku akademickim 2021/2022 tylko 14 proc. studentów wybierało kierunki związane z techniką, przemysłem i budownictwem, w porównaniu z 20,1 proc. w 2017/2018. Budownictwo jest dopiero 11. najpopularniejszym kierunkiem studiów, a liczba studentów I i II stopnia na tym kierunku spadła odpowiednio o 11,5 proc. i 18 proc. w latach 2019–2022.

Jak przyciągnąć młodych do budownictwa?

Branża budowlana przegrywa w walce o młodych z bardziej popularnymi kierunkami, takimi jak IT.

Budownictwo nie jest popularnym kierunkiem wśród młodzieży, przegrywa z IT i różnymi innymi kierunkami. To jest dzisiaj wyzwanie dla branży budowlanej – zachęcić młodych ludzi, żeby zainteresowali się budownictwem

– mówi Rafał Kański.

Problem jest poważny, zwłaszcza że większość inżynierów i pracowników technicznych w firmach budowlanych to osoby powyżej 40. roku życia.

Mamy perspektywę kilkunastu lat, które jeszcze są zabezpieczone, ale później może być trudno

– ostrzega ekspert. Bez działań promujących budownictwo jako atrakcyjny kierunek kariery, branża może zmagać się z jeszcze większym deficytem specjalistów w przyszłości.

Długoterminowe wyzwania i szanse

Boom inwestycyjny to nie tylko krótkoterminowe projekty. Przed Polską stoją wyzwania związane z budową infrastruktury dla energetyki jądrowej oraz modernizacją i utrzymaniem istniejących obiektów.

Musimy pamiętać, że będziemy musieli utrzymywać, modernizować istniejącą infrastrukturę, to zajęcie na lata. Nawet jeżeli skończy się ten peak budowlany, to na pewno będzie dalej zajęcie i będą tematy modernizacyjne, którymi też ktoś musi się zająć

– wskazuje Rafał Kański.

Aby sprostać tym zadaniom, branża musi działać strategicznie. Kluczowe będzie wprowadzenie rozwiązań minimalizujących ryzyko finansowe, takie jak lepsze mechanizmy waloryzacji kontraktów czy zabezpieczenia przed inflacją.

Żyjemy w bardzo dużej niestabilności geopolitycznej. Mamy przykład, jak duży wpływ na kondycję branży budowlanej i realizację projektów miał COVID-19, później wojna w Ukrainie, skoki inflacyjne. Na to wszystko powinniśmy być przygotowani

– podkreśla ekspert.

Szansa na skok rozwojowy

Boom inwestycyjny finansowany z KPO to dla Polski szansa na skok rozwojowy w kluczowych sektorach, takich jak drogownictwo, kolej, energetyka i obronność. Jednak sukces zależy od zdolności branży budowlanej do przezwyciężenia wyzwań związanych z dostępem do materiałów i brakiem kadr.

Z naszego doświadczenia potrzebujemy tylko wyciągać wnioski i nie powielać błędów

– podsumowuje Rafał Kański.

Dzięki strategicznemu podejściu i inwestycjom w młode talenty, Polska może nie tylko zrealizować ambitne projekty, ale także wzmocnić swoją pozycję jako lider w efektywnym wykorzystaniu środków unijnych. Czy branża budowlana sprosta tym oczekiwaniom? Odpowiedź poznamy w najbliższych latach.