Duże firmy i eksporterzy wiodą w Polsce prym w robotyzacji

Robotyzacja polskiej gospodarki nabiera tempa, ale proces ten jest nierównomierny i skoncentrowany w określonych grupach przedsiębiorstw – wynika z najnowszych badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE). Dane zebrane pod koniec 2024 r. oraz w styczniu 2025 r. pokazują, że kluczowymi czynnikami sprzyjającymi wdrażaniu robotów przemysłowych są wielkość firmy, udział kapitału zagranicznego oraz orientacja na eksport.

Kto stawia na robotyzację?

Z badań PIE przeprowadzonych na próbie 1000 przedsiębiorstw wynika, że 18 proc. dużych firm (zatrudniających 250 lub więcej osób) korzysta z robotów przemysłowych. W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw odsetek ten wynosi zaledwie 4 proc., a wśród firm mikro – tylko 3 proc.

Z robotów przemysłowych korzystają głównie firmy z przewagą kapitału zagranicznego (20 proc.) lub wyłącznie z kapitałem zagranicznym (17 proc.). Dla porównania, 5 proc. firm z przewagą kapitału polskiego oraz 4 proc. wyłącznie z kapitałem polskim używa robotów przemysłowych

– wskazują autorzy badania.

Kluczowym czynnikiem sprzyjającym robotyzacji jest nastawienie na eksport. Jak pokazują wyniki ankiety eksporterów z sektora przetwórstwa przemysłowego przeprowadzonej przez PIE w styczniu 2025 r., jedna trzecia takich firm wdrożyła lub wdraża robotyzację. Wśród przedsiębiorstw, których wartość eksportu przekracza 10 mln EUR, odsetek ten sięga aż 60 proc. W firmach z niższą wartością eksportu (do 10 mln EUR) robotyzację wdrożyło od 10 proc. do 19 proc. podmiotów.

Firmy z udziałem eksportu powyżej 51 proc. w ponad 40 proc. przypadków wdrożyły lub wdrażają robotyzację

– podkreślają analitycy PIE.

Robotyzacja jest również bardziej powszechna wśród firm stosujących pozacenowe strategie konkurowania na rynkach zagranicznych. Aż 53 proc. przedsiębiorstw, które łączą konkurencję pozacenową z elementami cenowymi, wdrożyło lub wdraża roboty przemysłowe. W przypadku firm konkurujących głównie cenowo odsetek ten wynosi jedynie 23 proc.

Które branże stawiają na roboty?

W Polsce z robotów przemysłowych korzystają głównie firmy z sektora przetwórstwa przemysłowego, duże oraz z przewagą kapitału zagranicznego. Ważnym czynnikiem różnicującym jest udział i wartość eksportu przedsiębiorstw

– podsumowują eksperci PIE. Ich zdaniem, uczestnictwo w globalnych łańcuchach wartości międzynarodowych korporacji sprzyja robotyzacji.

Badania wskazują jednak na wyzwania. Małe i średnie firmy działające wyłącznie na rynku lokalnym pozostają w tyle pod względem automatyzacji.

Firmy te wydają się być kategorią potrzebującą największego wsparcia w procesie robotyzacji

– konkludują autorzy raportu. Wsparcie to może być kluczowe, by polska gospodarka mogła w pełni wykorzystać potencjał nowoczesnych technologii.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego