Coraz mniej Europejczyków robi nadgodziny

Najnowsze dane Eurostatu za 2024 rok wskazują, że 6,6 proc. pracowników w Unii Europejskiej pracuje ponad 49 godzin tygodniowo. Oznacza to, że blisko 7 proc. osób w wieku od 20 do 64 lat poświęca zbyt dużo czasu na pracę zawodową, co negatywnie wpływa na ich zdrowie i życie prywatne. Jak podkreśla Katarzyna Zybertowicz w artykule opublikowanym w Tygodniku Gospodarczym Polskiego Instytutu Ekonomicznego, choć odsetek ten spada – w 2023 r. wynosił 7,1 proc., w 2015 r. 9,5 proc., a w 2005 r. 11,7 proc. – problem pozostaje istotny. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że zbyt długi czas pracy odpowiada za około 1/3 chorób zawodowych, w tym tych prowadzących do śmierci.

Różnice między krajami UE

W 2024 roku najwyższy odsetek pracowników przepracowujących ponad 49 godzin tygodniowo odnotowano w Grecji (12,4 proc.), na Cyprze (10 proc.) oraz we Francji (9,9 proc.). W Polsce odsetek ten wyniósł 7 proc., co stanowi znaczący spadek w porównaniu z 13,2 proc. w 2015 roku i 18,3 proc. w 2005 roku. Najniższe wskaźniki odnotowano w Bułgarii (0,4 proc.), na Łotwie (1,0 proc.) i na Litwie (1,4 proc.).

W wielu krajach UE obserwujemy postęp w skracaniu czasu pracy i wprowadzaniu elastycznych form zatrudnienia, ale granica między pracą a życiem prywatnym wciąż się zaciera

– zauważa Katarzyna Zybertowicz.

Szczególnie dotyczy to samozatrudnionych i osób pracujących na kilku etatach. W 2024 roku samozatrudnieni w Grecji przepracowywali średnio 47 godzin tygodniowo, w Hiszpanii 43,3 godziny, a w Polsce i Belgii po 43,1 godziny.

Rewolucja na rynku pracy

Europejski rynek pracy w ostatnich dekadach przeszedł znaczące zmiany. Wzrosła popularność pracy zdalnej, freelancingu i tzw. gig economy, co z jednej strony daje większą elastyczność, ale z drugiej utrudnia zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.

Problem work-life balance jest szczególnie palący dla samozatrudnionych, którzy często pracują więcej niż pracownicy najemni

– wskazuje Zybertowicz.

Młodsze pokolenia, zwłaszcza przedstawiciele pokolenia Z, zmieniają podejście do pracy. Jak wynika z raportu Work War Z (2025), dla 74 proc. z nich priorytetem jest stabilizacja finansowa i bezpieczeństwo zatrudnienia. Work-life balance oraz zgodność wartości firmy z ich przekonaniami schodzą na dalszy plan. Jednocześnie młodzi oczekują od pracodawców szczerej i bezpośredniej komunikacji (25 proc. wskazań) oraz konkretnych informacji (33 proc.).

Nowe wyzwania i rozwiązania

Spadek społecznej akceptacji dla pracoholizmu i rosnące zainteresowanie programami well-beingowymi wskazują na zmianę kulturową. Firmy coraz częściej inwestują w elastyczne formy pracy i budowanie kultury organizacyjnej wspierającej równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Jednak, jak podkreśla Zybertowicz, „zapewnienie work-life balance wciąż pozostaje wyzwaniem, szczególnie w kontekście nowych form zatrudnienia i oczekiwań młodych pracowników”.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego.