Co trzeci Polak angażuje się w wolontariat

Wolontariat staje się jednym z kluczowych elementów budowania kapitału społecznego w Polsce, wzmacniając lokalne wspólnoty, zwiększając zaufanie społeczne i ucząc współodpowiedzialności. Mimo że regularnie angażuje się w niego prawie jedna trzecia dorosłych Polaków, państwo i organizacje pozarządowe widzą w nim ogromny, wciąż niewykorzystany potencjał.

Skala zaangażowania i wyzwania

Z badań wynika, że co trzeci Polak ma doświadczenie związane z wolontariatem. Najczęstszą formą pomocy jest praca na rzecz konkretnej osoby (14 proc.) oraz wolontariat w fundacjach (12 proc.). Wyzwaniem pozostaje regularność, ponieważ 63 proc. wolontariuszy pomaga kilka razy w roku, a tylko co 10. kilka razy w tygodniu.

Katarzyna Nowakowska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, podkreśla wagę zaangażowania:

Każdą osobie, która angażuje się w wolontariat, trzeba dziękować, dlatego że nawet mała skala zmienia bardzo dużo, szczególnie w otoczeniu tej jednej osoby i w otoczeniu ludzi, którzy potrzebują wsparcia.

Wiceminister dodaje, że wolontariat jest zdecydowanie narzędziem:

budowania kapitału społecznego, wzmacniania zaufania i budowania społeczności lokalnych.

Jak podkreśla, szczególnie ważne są dziś działania w lokalnych społecznościach, gdzie pomoc dociera najszybciej i najskuteczniej.

Korzyści dla firm i pracowników

Firmy również odgrywają kluczową rolę w rozwoju wolontariatu, wprowadzając programy wolontariatu pracowniczego – angażuje się w niego 10 proc. Polaków, szczególnie osoby młodsze, w wieku 18–24 lata (17 proc.).

Zadowolenie z udziału w akcjach deklarują także sami wolontariusze. Raport Szlachetnej Paczki „Wolontariat, który otwiera oczy” podkreśla, że pomaganie zwiększa poczucie sensu, uczy empatii i pozwala przewartościować własne życie.

Katarzyna Przewęzikowska, head of external communications & CSR w Grupie Żabka, zwraca uwagę na motywację:

To, co sprawia, że ludzie chcą się angażować, to bycie potrzebnym i pokazanie, że mam wpływ, mogę zrobić coś dobrego. To daje olbrzymią satysfakcję ze swojego wkładu społecznego, ale też z czynienia dobra.

Rosnące znaczenie tego trendu widać już na rynku pracy. Pracownicy, szczególnie młodzi, pytają wprost na rozmowach rekrutacyjnych o programy wolontariatu. Jak informuje Katarzyna Przewęzikowska, w programie Żabki pracownicy mają osiem godzin miesięcznie na udział w akcji wolontariackiej.

Współpraca Sektorów

Wolontariat stał się przestrzenią, w której spotykają się różne środowiska i sektory – od funkcjonariuszy służb (np. akcja „Paczka z uśmiechem” prowadzona z Policją w Poznaniu) po pracowników firm i mieszkańców.

Jak zaznacza podkom. Łukasz Paterski z Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu:

Zdecydowanie chęć udziału w wolontariatach, akcjach, kampaniach, inicjatywach charytatywnych jest z roku na rok coraz większa.

Policjanci podkreślają, że wspólne akcje nie tylko pomagają potrzebującym, lecz także wzmacniają relacje z mieszkańcami i budują zaufanie do służb.

Coraz większą popularność zdobywa również wolontariat kompetencyjny, w którym pracownicy wspierają organizacje społeczne swoimi umiejętnościami. Katarzyna Przewęzikowska podkreśla jego wartość:

Kompetencje są często dużo istotniejsze niż wkład finansowy. Organizacje pozarządowe, które często są niedofinansowane albo mają problemy z uzyskaniem funduszy, ze stworzeniem biznesplanu, z kampanią marketingową, bardzo często korzystają z pomocy firm, z pomocy ekspertów, którzy robią to na co dzień.

Dla dalszego rozwoju wolontariatu konieczne są również rozwiązania systemowe. Resort rodziny pracuje nad poprawą ram prawnych. Jak wyjaśnia wiceminister Katarzyna Nowakowska:

Dobre prawo to dobre warunki do tego, by wolontariat mógł być prosto realizowany. Aktualnie KPRM i minister pracują nad nowelizacją ustawy o pożytku publicznym.