Już co dziesiąta firma w Polsce należy do sąsiadów ze Wschodu

Jak wskazuje dr Anna Szymańska w najnowszej analizie Polskiego Instytutu Ekonomicznego, tempo rozwoju ukraińskiej przedsiębiorczości w Polsce nie słabnie, a obywatele Ukrainy wykazują nadzwyczajną aktywność zawodową. W latach 2022-2025 zarejestrowali oni łącznie ponad 123 tysiące podmiotów gospodarczych, co stanowi istotny impuls dla wzrostu polskiego PKB. Mimo skali zjawiska, większość polskich przedsiębiorców nie obawia się konkurencji ze strony ukraińskich firm.

Ponadprzeciętna aktywność zawodowa

Ukraińcy w Polsce pracują znacznie częściej niż statystyczny obywatel kraju. Podczas gdy średni poziom aktywności zawodowej w Polsce wynosił 57 proc. w III kwartale 2025 roku, wskaźnik ten wśród imigrantów przedwojennych sięga aż 90 proc., a wśród uchodźców 75 proc. Wysoka liczba zakładanych jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) wynika często z chęci uzyskania niezależności finansowej.

Dr Anna Szymańska, kierowniczka Zespołu Wsparcia Badań w PIE, wyjaśnia przyczyny tego trendu:

Wysoka liczba zakładanych przez Ukraińców JDG wynika m.in. ze specyfiki rynku pracy, który imigrantom w szczególności oferuje przede wszystkim prace tymczasowe, poniżej ich kompetencji i często niskopłatne. Własna działalność gospodarcza pozwala na większą niezależność oraz lepsze wykorzystanie posiadanych kwalifikacji.

Co ciekawe, ukraińskie firmy cechują się dużą trwałością – w 2025 roku zamknięto jedynie 1 proc. nowo powstałych ukraińskich JDG, podczas gdy ogólny wskaźnik dla Polski wyniósł 4 proc.

Budownictwo i usługi zdominowane przez mężczyzn, uroda przez kobiety

Struktura branżowa ukraińskich firm jest silnie zróżnicowana pod kątem płci. Blisko co czwarta ukraińska działalność gospodarcza (24 proc.) działa w sektorze budowlanym, który jest niemal całkowicie zdominowany przez mężczyzn (95 proc. udziału). Z kolei kobiety najczęściej otwierają firmy w sektorze usługowym – w 2025 roku aż 78 proc. przedsiębiorstw z sekcji „pozostała działalność usługowa” (m.in. branża beauty) należało do kobiet.

Sektor IT, który dynamicznie rósł w 2023 roku (osiągając 18 proc. udziału), zanotował w 2025 roku spadek do 13 proc. Eksperci wiążą to z ochłodzeniem koniunktury w technologiach oraz zmianami w popycie na kompetencje cyfrowe. Jednocześnie rośnie liczba spółek – na koniec grudnia 2025 roku w Polsce działało ich blisko 27 tysięcy, głównie w handlu i logistyce.

Polscy przedsiębiorcy spokojni o konkurencję

Mimo dużej liczby nowych podmiotów, polski biznes nie odczuwa zagrożenia. Z badań Miesięcznego Indeksu Koniunktury wynika, że ponad połowa firm ocenia wpływ ukraińskiej konkurencji jako słaby lub bardzo słaby.

Aleksandra Wejt-Knyżewska, starsza analityczka w PIE, doprecyzowuje:

Polscy przedsiębiorcy nie odczuwają dużego wpływu ukraińskich firm na swoją działalność – 17 proc. ocenia, że jest on słaby, zaś aż 36 proc. – jako bardzo słaby. Potencjalny wzrost konkurencyjności w swojej branży najczęściej odczuwają mikrofirmy, a wśród branż – przede wszystkim budownictwo oraz firmy TSL.

Wpływ nowych podmiotów jest najbardziej zauważalny w obszarze kształtowania cen oraz dostępu do pracowników, jednak dla blisko 60 proc. badanych podmiotów pozostaje on marginalny.

Źródło: PIE