Energetyczna rewolucja na wsi: Biogazownie z gwarancją przyłączenia do sieci

Rząd stawia na biogaz jako stabilny filar transformacji energetycznej Polski. Przyjęty 7 stycznia 2026 roku projekt nowelizacji Prawa energetycznego (UC84), nad którym pracuje obecnie Sejm, zakłada gruntowne uproszczenie procedur inwestycyjnych dla rolników. Nowe przepisy mają wyeliminować największą barierę rozwoju sektora – masowe odmowy przyłączeń do sieci elektroenergetycznej – oraz wprowadzić system rekompensat za ograniczanie produkcji energii.

Biogaz: stabilność, której brakuje słońcu i wiatrowi

Potencjał biogazu i biometanu w Polsce szacowany jest na 6–8 mld m³ surowca rocznie. W przeciwieństwie do farm wiatrowych czy fotowoltaiki, biogazownie charakteryzują się wyjątkową dyspozycyjnością, pracując przez około 8 tys. godzin w roku (90% czasu). Minister energii Miłosz Motyka podkreśla, że przy wzrastającej produkcji rolnej niewykorzystanie tego potencjału byłoby błędem strategicznym.

Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi, wskazuje na kluczowe korzyści:

Biogazownie to z jednej strony zagospodarowanie odpadów z produkcji i przetwórstwa rolno-spożywczego, a z drugiej – wytwarzanie energii przez polskich rolników jako alternatywa dla paliw kopalnych. To także sposób na ograniczenie uciążliwych zapachów na wsi.

Koniec z „zamrażaniem” wniosków przez operatorów

Największą nowością w ustawie są sztywne terminy dla operatorów systemów energetycznych. Od teraz będą oni mieli 60 dni na potwierdzenie kompletności wniosku o przyłącze. Reforma wprowadza zasadę, że biogazownie rolnicze będą odłączane od sieci w ostatniej kolejności w sytuacjach zagrożenia systemu.

Najważniejsze zmiany w ustawie UC84:

• Gwarancja przyłączenia: Operatorzy muszą uwzględniać potrzeby biogazowni w planach rozwoju sieci.
• System rekompensat: Wypłaty dla rolników w przypadku administracyjnego ograniczania mocy produkcyjnej.
• Elastyczne umowy: Możliwość uruchomienia instalacji w okresie przejściowym, przed pełną rozbudową sieci.
• Kamienie milowe: Konkretne etapy inwestycji w umowach, mające wyeliminować spekulację mocami przyłączeniowymi.

Cyfryzacja i walka z biurokracją

Nowelizacja, określana jako największa w historii Prawa energetycznego, zakłada również utworzenie scentralizowanych platform informatycznych. Mają one umożliwić inwestorom śledzenie statusu wniosku online oraz sprawdzenie, w których regionach sieć posiada wolne moce.

Wskażemy na konkretnych platformach, gdzie dana technologia ma najłatwiejsze możliwości do przyłączenia. Liczymy na to, że dzięki ustawie nie będzie inwestycji przestrzelonych, które stają się drogimi pomnikami

– zapowiada minister Miłosz Motyka.

Dla rolników i przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego nowe prawo oznacza nie tylko dodatkowe źródło dochodu ze sprzedaży energii i ciepła, ale przede wszystkim przewidywalność biznesową, której dotychczas brakowało w starciach z monopolistami sieciowymi.