Chłopiec czyta książkę

W polskich szkołach uczy się 180 tys. uczniów z Ukrainy. Co piąty ma problem z językiem

03.01.2023
Redakcja
Czas czytania: 3 minut/y

Wskutek wybuchu wojny w Ukrainie naukę w polskich szkołach podjęło 182,5 tys. ukraińskich uczniów, najwięcej w „podstawówkach” – wynika z opracowania Głównego Urzędu Statystycznego, podsumowującego ubiegły rok szkolny w polskiej oświacie. Polskie szkoły zatrudniły też 401 nauczycieli z Ukrainy. Włączenie uchodźców do systemu oświaty wspierają fundusze UE. W roku szkolnym 2021/22 w polskich szkołach każdego typu kształciło się ogółem 5 mln dzieci, młodzieży i dorosłych.

Według stanu na 24 czerwca 2022 r., ukraińskich uczniów w systemie było 182,5 tys. Najwięcej uczniów z Ukrainy przyjęły „podstawówki” – 64,1 proc. ogółu uczniów – uchodźców oraz przedszkola – 27,4 proc. Uczniowie szkół ponadpodstawowych – według danych GUS – stanowili 8,3 proc. wszystkich uczniów z Ukrainy, a słuchacze szkół policealnych – 0,3 proc.

Z powodu braku znajomości języka polskiego lub ze względu na problemy adaptacyjne co piąty ukraiński uczeń uczęszczał do oddziału przygotowawczego.

Najwięcej uczniów z Ukrainy – 78,6 proc. pojawiło się w szkołach zlokalizowanych w miastach. Jeśli chodzi o zróżnicowanie terytorialne, to w przyjęciu uczniów z Ukrainy przodowały województwa: mazowieckie (18,4 proc.), śląskie (11,2 proc.) oraz dolnośląskie i wielkopolskie (po 10,4 proc.) – czytamy w raporcie GUS „Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2021/2022”.

Nauczyciele z Ukrainy

Zatrudnienie w polskich szkołach podjęło 401 nauczycieli – uchodźców z Ukrainy i były to prawie wyłącznie kobiety (393). Ukraińscy nauczyciele podjęli pracę głównie w miastach – zatrudnienie znalazło tam 81,8 proc. wszystkich nauczycieli ukraińskich szukających azylu w Polsce.

45,1 proc. z nich otrzymało etaty w szkołach podstawowych, 19,2 proc. w zespołach szkół i placówek oświatowych, a 14 proc. w szkołach ponadpodstawowych.

Jak podał GUS, najwięcej nauczycieli znalazło pracę w polskich szkołach w województwach: mazowieckim (28,9 proc.), małopolskim (12,5 proc.) oraz dolnośląskim i pomorskim (po 10,2 proc.).

Wydatki na oświatę

Jak podsumowuje GUS, wydatki publiczne na oświatę i wychowanie (z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego) w 2021 r. wyniosły 96,3 mld zł, co stanowiło 3,7 proc. PKB.

Część oświatowa subwencji ogólnej, przekazywana szkołom za pośrednictwem jednostek samorządu terytorialnego, wyniosła 52,3 mld zł. Ponadto z budżetu państwa
przeznaczono dodatkowo 5 mld zł na oświatę i wychowanie oraz edukacyjną opiekę wychowawczą.

Środki z budżetów jednostek samorządu terytorialnego na oświatę i wychowanie (łącznie ze środkami otrzymanymi z budżetu państwa) w kwocie 94,1 mld zł przeznaczono na funkcjonowanie: przedszkoli (łącznie z oddziałami przedszkolnymi w szkołach podstawowych oraz innymi formami wychowania przedszkolnego) – 17,2 mld zł (18,2 proc.), szkół podstawowych – 40,6 mld zł (43,2 proc.), branżowych szkół I i II stopnia – 1,5 mld zł (1,5 proc.), liceów ogólnokształcących – 6,6 mld zł (7 proc.), techników (łącznie ze szkołami artystycznymi) – 6,9 mld zł (7,4 proc.), oraz szkół policealnych – 0,7 mld zł (0,8 proc.).

Fundusze UE na pomoc uchodźcom w szkołach

Na pomoc Ukraińcom uciekającym przed wojną rząd oraz samorządy przeznaczają niewykorzystane dotąd fundusze unijne, co umożliwia specjalny mechanizm pomocowy Unii Europejskiej – CARE (Cohesion’s Action for Refugees in Europe). Wszedł on w życie 8 marca 2022 r. i pozwala wykorzystywać już realizowane projekty unijne oraz niewykorzystane jeszcze Fundusze Europejskie np. z mechanizmu REACT-EU (Recovery Assistance for Cohesion and the Territories of Europe) na 2022 r. (pierwotnie przeznaczonego na zwalczanie skutków pandemii) do wsparcia uchodźców z Ukrainy.

Dzięki tym instrumentom wdrażane są kolejne projekty, które pomóc mają uczniom z Ukrainy w polskich szkołach.

I tak, dla przykładu np. Ruda Śląska otrzymać ma prawie 232 tys. zł z funduszy unijnych na dodatkowe wyposażenie dla szkół, w których uczą się uczniowie z Ukrainy. Dzięki projektowi zakupiony ma być sprzęt dla dziewięciu rudzkich szkół podstawowych oraz dwóch liceów ogólnokształcących, do których uczęszcza łącznie 220 uczniów z Ukrainy. Jak informuje Urząd Miejski w Rudzie Śląskiej będzie to 47 laptopów, pięć elektronicznych translatorów mowy, a także 40 krzeseł i 20 stolików.

15 grudnia ruszył z kolei nabór wniosków dla małopolskich organów prowadzących publiczne i niepubliczne szkoły w których uczą się uchodźcy z Ukrainy. Projekt w systemie grantowym przewiduje środki na m.in. wielowymiarowe wsparcie szkół w zakresie edukacyjnym, psychologicznym i sprzętowym. Kwota projektu pn.; „Małopolska Tarcza Humanitarna. Fundusze Europejskie dla Ukrainy – Pakiet Edukacyjny” w ramach 15 Osi Priorytetowej – REACT-EU (EFS) dla sprostania wyzwaniom migracyjnym – pakiet edukacyjny Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 wynosi ponad 15 mln zł.

Minimalna kwota grantu to 25 tys. zł, a maksymalna 2 mln zł w zależności od wnioskodawcy. Pieniądze posłużą m.in. na zakup wyposażenia sal lekcyjnych i innych pomieszczeń szkolnych, sprzętu IT, pomocy dydaktycznych niezbędnych do podjęcia przez uczniów z Ukrainy nauki w małopolskich szkołach i klasach, w tym w oddziałach przygotowawczych.

Oprócz wyżej wymienionych mechanizmów, 1 lipca Komisja Europejska przyjęła także pakiet FAST-CARE, który m.in. umożliwił przeznaczenie dodatkowych środków na finansowanie pomocy dla uchodźców z Ukrainy również w kolejnych latach (nawet do 2027 roku) oraz włączył do udziału w pomocy Fundusz Spójności.

Polska otrzymała ponadto – dzięki umowom grantowym podpisanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji z Komisją Europejską – łącznie blisko 700 mln zł na wsparcie działań związanych z masowym napływem osób uciekających przed wojną w Ukrainie.

Jak informują rządowe strony, kwota w wysokości blisko 329 mln zł (68,4 mln euro) została przekazana w ramach FAMI tj. Funduszu Azylu, Migracji i Integracji 2021-2027, zaś ponad 366 mln zł (76,2 mln euro) w ramach Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami 2021-2027 (IZGW). Komisja Europejska nie wskazała konkretnych działań kwalifikujących się do sfinansowania, pozostawiając tę decyzję po stronie danego państwa. Przyznane środki stanowią refundację części poniesionych przez Polskę kosztów.

MD

Masz temat, o którym powinniśmy napisać? Skontaktuj się z nami!
Opisujemy ciekawe sprawy nadsyłane przez naszych czytelników. Napisz do nas, opisz dokładnie fakty i prześlij wraz z ewentualnymi załącznikami na adres: redakcja@pkb24.pl.
REKLAMA
REKLAMA