Prognoza: zawód księgowego będzie coraz podobniejszy do doradcy biznesowego
12 lipca 2022
Redakcja

Prognoza: zawód księgowego będzie coraz podobniejszy do doradcy biznesowego

Księgowy

Proste czynności jak wprowadzanie danych z faktur do ewidencji księgowej zostaną zautomatyzowane. W wyniku tego procesu na rynku pracy będą potrzebni księgowi, którzy dostosują się do zmian technologicznych, a przy tym będą posiadali kompetencje doradcze. Tymczasem absolwenci szkół często nie mają wystarczających kwalifikacji w tych obszarach. Badanie Symfonii i warszawskiego oddziału Stowarzyszenia Księgowych w Polsce pokazało, że aż 70 proc. pracodawców nisko ocenia przygotowanie młodych księgowych w zakresie cyfryzacji podatków, a 75 proc. twierdzi, że absolwenci szkół średnich nie są w żadnym stopniu gotowi do pełnienia ról zawodowych związanych z doradztwem i konsultingiem.

Według raportu Symfonii i Stowarzyszenia Księgowych w Polsce – Oddziału Okręgowego w Warszawie pt. „Doradca i analityk czy może jednak rachmistrz?” na temat przyszłości zawodów księgowych ponad 56 proc. pracodawców w sektorze księgowości uznaje znajomość programów finansowo-księgowych wśród absolwentów za kluczową w ich przyszłej karierze.

Właściwie można się pokusić o stwierdzenie, że księgowy nie jest w stanie pracować bez oprogramowania komputerowego. Przede wszystkim dlatego, że liczba informacji i danych przetwarzanych przez księgowego bardzo szybko przyrasta w ostatnich latach. Z drugiej strony są pewne oczekiwania ustawodawcy, organów podatkowych, żeby te informacje, raporty trafiały do nich w sposób ustrukturyzowany drogą cyfrową

– mówi Małgorzata Ściślak, dyrektor ds. marketingu i sprzedaży firmy Symfonia.

Na rynku kurczy się liczba aktywnych zawodowo księgowych, przybywa za to kolejnych firm, które ich potrzebują. Mimo to efektywność w branży pozostaje wysoka. Jak podkreśla ekspertka, jest to głównie zasługa automatyzacji bieżącej pracy specjalistów.

Księgowi są gotowi na zmiany, jakie niesie automatyzacja. To jest grupa zawodowa, która jest otwarta i która została w ostatnich latach poddana bardzo dużej presji zmian technologicznych. Księgowi jako pierwsza grupa zawodowa zaczęli korzystać z bankowości elektronicznej, następnie bardzo szybko przeszli skutecznie proces wdrożenia JPK, oni też wysyłają drogą elektroniczną sprawozdania finansowe i jako jedyna grupa najczęściej powszechnie korzystają z podpisu elektronicznego. Dla nich jest to forma optymalizacji pracy. A dzisiaj przed nimi stoją kolejne wyzwania związane z KSeF-em

– ocenia Małgorzata Ściślak.

Krajowy System eFaktur, z którego księgowi dobrowolnie mogą korzystać od kilku miesięcy, wkrótce stanie się obligatoryjny. Pierwotnie miało się to stać w przyszłym roku, ale termin przesunięto na styczeń 2024 roku. Obowiązkiem e-faktur będą objęte wszystkie podmioty wystawiające faktury z siedzibą na terytorium Polski. Jego wdrożenie będzie wymagało integracji programów finansowo-księgowych z państwowym systemem. Krajowy rejestr faktur, który umożliwi też przesyłanie dokumentów między klientami, ma być docelowo dużym ułatwieniem dla firm, ale to na księgowych będzie spoczywać płynne wdrożenie obowiązkowego systemu i przestawienie przedsiębiorców na wersje elektroniczne.

Współczesne programy księgowe są dzisiaj bardzo złożone. Ingerencja w jeden obszar powoduje dużo zmian w innych obszarach, dlatego tutaj musimy pracować z ogromną dbałością o bezpieczeństwo naszych użytkowników

– mówi dyrektor ds. marketingu i sprzedaży w Symfonii.

Jak podkreślają autorzy raportu, dla wzbraniających się przed digitalizacją księgowych w niedalekiej przyszłości może zabraknąć miejsca na rynku. To o tyle istotny wniosek, że – jak pokazują badania przeprowadzone na potrzeby raportu – ścieżka kształcenia przyszłych pracowników związanych z szeroko pojętą księgowością nie przystaje do wymagań rynku i przewidywań jego rozwoju. 70 proc. pracodawców nisko ocenia przygotowanie młodych absolwentów w zakresie cyfryzacji podatków. 40 proc. twierdzi, że młodzi ludzie nie są dobrze przygotowani do pełnienia ról zawodowych związanych z automatyzacją pracy, rozumianą jako szerokie wykorzystanie technologii i zastąpienie nią niektórych zadań specjalistów. Podobnego zdania są także nauczyciele zawodu – prawie połowa uważa, że podstawa programowa nie jest w tym zakresie wystarczająca.

To niejedyne zarzuty, jakie pracodawcy mają wobec młodych księgowych. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Symfonię oraz SKwP ponad połowie badanym (54,84 proc.) zajmującym się rekrutacją w firmach zdarza się zatrudniać młodych tuż po szkole. Ich zdaniem najsłabszym przygotowaniem absolwenci wykazują się w zakresie wiedzy o finansach i księgowości, wiedzy z zakresu prawa, ogólnej wiedzy o biznesie, a także matematyki. 75 proc. pracodawców twierdzi, że absolwenci szkół średnich nie są w żadnym stopniu gotowi do pełnienia ról zawodowych związanych z doradztwem i konsultingiem, brak im umiejętności formułowania wniosków i przygotowywania ekspertyz na podstawie zebranych danych. Tymczasem zgodnie z prognozami dla zawodu to właśnie w tę stronę będzie ewoluowała rola księgowych w firmie.

Czynności powtarzalne, techniczne, jak np. wprowadzanie danych z faktur do ewidencji księgowej, będą prawdopodobnie wykonywać wyłącznie systemy do tego dedykowane. Natomiast analityką, weryfikacją poprawności, wyciąganiem wniosków, analizą przyczynowo-skutkową będą w dalszym ciągu zajmować się ludzie. Maszyny nie są w stanie zastąpić w tych obszarach intelektu człowieka i kogoś, kto ma kompetencje do tego, żeby podejmować tego typu decyzje. W związku z tym rola księgowego będzie ewoluować w stronę doradztwa biznesowego

– mówi Małgorzata Ściślak.

Szczególnie jest to widoczne przy poważnych zmianach w systemie podatkowym, zasad rozliczania czy wdrażania krajowych systemów. Teraz głównym zadaniem księgowych jest dostosowanie przedsiębiorców do kolejnej w ostatnich miesiącach poważnej reformy podatkowej związanej z Polskim Ładem 2.0. Tego typu zmiany to również duże wyzwanie dla producentów oprogramowania finansowo-księgowego.

To jest dla nas prawdziwy wyścig z czasem, który tak naprawdę trwa od stycznia tego roku, kiedy musieliśmy wdrożyć Polski Ład 1.0, potem mnóstwo dodatkowych poprawek po interpretacjach. Pracujemy nad tym projektem od kilku miesięcy, niemniej finalna wersja tego projektu różni się istotnie od jego pierwotnych założeń. To oznacza, że w dalszym ciągu przed nami kolejne wydania i kolejne dostosowanie do wymogów nowych przepisów

– podkreśla dyrektor ds. marketingu i sprzedaży w Symfonii.

Zobacz też: Księgowych czeka rewolucja. I nie chodzi tylko o podatki

MD