Ponad 4,2 mln zł kary dla producenta Oleju Kujawskiego. UOKiK: spółka przerzucała na rolników ryzyko suszy i gradobicia

Prezes UOKiK nałożył na Bunge Polska karę w wysokości blisko 4,3 mln zł za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej wobec producentów rolnych. Wzorce umów stosowane przez właściciela marki Olej Kujawski przerzucały na dostawców ryzyko zdarzeń siły wyższej — rolnikom, którzy stracili plony przez przymrozki, grad czy suszę, groziły kary umowne — poinformował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Bunge Polska jest częścią jednego z największych na świecie koncernów rolno-spożywczych, zajmującego się skupem, przetwórstwem i handlem produktami rolnymi, w tym nasionami roślin oleistych. W Polsce spółka produkuje oleje i tłuszcze roślinne.

Kary umowne za zniszczone plony

Zastrzeżenia urzędu wzbudziły postanowienia wzorców umów w relacjach z producentami rolnymi, które ograniczały dostawcom możliwość zwolnienia się z odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie kontraktu z przyczyn od nich niezależnych. W praktyce oznaczało to, że ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych — późnych przymrozków, gradobić, susz czy nawałnic — spoczywało na rolnikach. Gdy żywioł niszczył część lub całość plonów zboża lub rzepaku, producenci nie mieli rzeczywistej możliwości dostarczenia zakontraktowanych produktów, a mimo to groziły im kary umowne.

Producenci rolni są szczególnie wrażliwymi uczestnikami rynku. Specyfika ich działalności sprawia, że są narażeni na skutki zdarzeń niezależnych od nich, takich jak ekstremalne zjawiska pogodowe. Dlatego przedsiębiorcy nie mogą kształtować umów w sposób, który pozbawia rolników możliwości zwolnienia się z odpowiedzialności za niewykonanie umowy w tych okolicznościach

— mówi Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Jak dodaje, działania urzędu na rynku rolno-spożywczym to nie tylko ochrona jego słabszych uczestników, ale też element wspierania bezpieczeństwa żywnościowego Polski.

Z ustaleń postępowania wynika, że od wejścia w życie nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w 2021 roku Bunge Polska nie stosowała zakwestionowanych postanowień aktywnie, co jednak — w ocenie urzędu — nie przestawało zagrażać interesom dostawców. We wcześniejszych latach spółka posługiwała się analogicznymi klauzulami i nakładała kary umowne na rolników, którzy nie mogli wykonać kontraktów z powodu siły wyższej.

Współpraca z urzędem obniżyła sankcję

Po przedstawieniu zastrzeżeń spółka niezwłocznie zmieniła wzorce umów i zaprzestała stosowania kwestionowanych postanowień, a ponadto złożyła wniosek o dobrowolne poddanie się karze i współpracowała z urzędem w toku postępowania. Te okoliczności uwzględniono przy wymiarze sankcji, która ostatecznie wyniosła 4 289 397,19 zł. UOKiK podkreśla, że bez współpracy kara byłaby znacznie wyższa.

W tej sprawie przedsiębiorca po przedstawieniu zastrzeżeń zmienił wzorce umów, zaprzestał stosowania kwestionowanych postanowień oraz dobrowolnie poddał się karze. Współpraca z Urzędem została uwzględniona przy ustalaniu wysokości sankcji

— zaznacza prezes UOKiK.

Ugodowe zakończenie postępowania oznacza, że przedsiębiorca nie złoży odwołania do sądu. Decyzja uprawomocni się formalnie 4 września 2026 roku.

Źródło: UOKiK